Հայաստան-ԵՄ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիր (ՀԸԳՀ)

Հայաստանի Հանրապետություն-Եվրոպական Միություն համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիր (ՀԸԳՀ) (անգլ.՝ Armenia-The EU Comprehensive and Enhanced Partnership Agreement (CEPA)), 2017 թվականի նոյեմբերի 24-ին Բրյուսելում Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև ստորագրված համաձայնագիր[1][2][3]:

2018 թվականի ապրիլի 18-ին Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանը միաձայն վավերացրեց Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև «Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության մասին» համաձայնագիրը[4]:

ՍտորագրողներԽմբագրել

Պայմանագիրը ստորագրվել է 2017 թվականին ԵՄ Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովի շրջանակներում: Հայաստանի Հանրապետության կողմից պայմանագիրը ստորագրել է ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, իսկ ԵՄ կողմից` ԵՄ արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Ֆեդերիկա Մոգերինին: Ստորագրման արարողությանը ներկա էին նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը և Եվրոպայի Խորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկը:

ԱրձագանքԽմբագրել

Հատկանշական է, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 24-ին նախատեսված պայմանագրի ստորագրումից առաջ ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի հրավերով Հայաստան էր այց կատարել ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը, ում ընդունել էր նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Նոյեմբերի 21-ին տեղի են ունեցել Էդվարդ Նալբանդյանի և Սերգեյ Լավրովի բանակցությունները, որոնց արդյունքներով նախարարները հանդես են եկել համատեղ մամուլի ասուլիսով։ Նույն օրը Էդվարդ Նալբանդյանն ու Սերգեյ Լավրովը Հայաստանի Ազգային պատկերասրահում բացել են Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակին նվիրված պատմական լուսանկարների և փաստաթղթերի «Հայաստան-Ռուսաստան. դարերով ստուգված բարեկամություն» խորագրով ցուցահանդեսը[5]:

Անդրադառնալով Հայաստան-ԵՄ համաձայնագրին, նոյեմբերի 24-ին Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Իվան Վոլինկինը կարծիք է հայտնել, որ «Հայաստանն ինքնիշխան պետություն է և իրավունք ունի մասնակցելու ցանկացած պայմանագրի և միավորման, որոնք չեն հակասում նախկինում ստանձնած պարտավորություններին»: Միաժամանակ նա ավելացրել է, որ «Հայաստանի անվտանգությունն ապահովելու հարցում ԵՄ-ն չի կարող փոխարինել Ռուսաստանին»[6]:

Վավերացում անդամ երկրների և Հայաստանի միջևԽմբագրել

 
ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի վավերացման քարտեզ.       - Դեռ վավերացումը չի ավարտվել;       - Վավերացրած ԵՄ երկրներ;       - Հայաստան.
Երկիր Վավերացում Ծանոթագրություն
1   Էստոնիա 12.01.18 [7][8]
-   Հայաստան 18.04.18 [9][10]
2   Լատվիա 19.04.18 [11][12]
3   Լիտվա 24.05.18 [13][14]
4   Լեհաստան 05.06.18 [15][16]
5   Բուլղարիա 13.06.18 [17][18]
6   Լյուքսեմբուրգ 29.06.18 [19][20]
-   Եվրոպայի խորհուրդ (ԵԽ) 04.07.18 [21]
7   Դանիա 19.09.18
8   Մալթա 04.10.18 [22]
9   Ռումինիա 18.10.18 [23]
10   Մեծ Բրիտանիա 18.01.19 [24]
11   Գերմանիա 04.04.19 [25]
12   Հունգարիա 15.04.19
13   Չեխիա 18.04.19 [26]
14   Ֆինլանդիա 29.04.19 [27]
15   Շվեդիա 03.05.19
16   Սլովակիա 08.05.19 [28]
17   Կիպրոս 28.06.19
18   Իտալիա 25.09.19
19   Խորվաթիա 21.10.19
20   Սլովենիա 26.11.19
21   Իռլանդիա 04.12.19
22   Նիդերլանդներ 12.12.19
23   Բելգիա 13.12.19
24   Ֆրանսիա 18.12.19
25   Ավստրիա 29.05.20
26   Հունաստան 07․07․20 [29]
27   Իսպանիա 23.09.20 [30]

Երկրներ, որոնք դեռ չեն վավերացրել համաձայնագիրըԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Հայաստանի Հանրապետությունը և Եվրոպական միությունը ստորագրել են Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը - Մամլո հաղորդագրություններ - Լրատվություն - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ»։ նախագահ.հայ։ Վերցված է 2018-07-01 
  2. «ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը ստորագրվեց»։ www.panorama.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  3. «New agreement signed between the European Union and Armenia set to bring tangible benefits to citizens - EEAS - European External Action Service - European Commission»։ EEAS - European External Action Service (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  4. «Հայաստանի խորհրդարանը միաձայն վավերացրեց ՀՀ-Եվրամիություն համաձայնագիրը»։ armenpress.am։ Վերցված է 11 Ապրիլ 2018 
  5. «Լավրով․ Ղարաբաղյան խնդիրը բարդ է, և բանակցությունները շուտ չեն ավարտվի»։ «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  6. «Ինքնիշխան Հայաստանը իրավունք ունի մասնակցելու ցանկացած պայմանագրի և միավորման․ Վոլինկին»։ «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  7. «Էստոնիան առաջինը վավերացրեց Հայաստան-ԵՄ համաձայնագիրը»։ «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  8. «Սկիզբը տրված է. Եվրամիությունից Էստոնիան առաջինը վավերացրեց Հայաստան-ԵՄ համաձայնագիրը»։ Armtimes.com (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  9. «Հայաստանը վավերացրեց ՀՀ–ԵՄ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը»։ newsarmenia.am։ Վերցված է 2018-07-01 
  10. «Հայաստանի խորհրդարանը վավերացրեց ԵՄ-ի հետ համաձայնագիրը»։ www.civilnet.am (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  11. Sputnik։ «Լատվիան վավերացրեց Հայաստան–ԵՄ համաձայնագիրը»։ armeniasputnik.am (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  12. «Լատվիան վավերացրեց ՀՀ-ԵՄ ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը»։ www.panorama.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  13. «Լիտվայի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ Լուրեր Հայաստանից | Shamshyan.com (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  14. «Լիտվայի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ www.pastinfo.am։ Վերցված է 2018-07-01 
  15. «Լեհաստանի Սենատը միաձայն վավերացրել է ՀՀ - ԵՄ համաձայնագիրը - Այսօր` թարմ լուրեր Հայաստանից»։ www.aysor.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  16. Sputnik։ «Լեհաստանի Սեյմը վավերացրել է ՀՀ և ԵՄ համաձայնագիրը»։ armeniasputnik.am (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  17. «Բուլղարիան վավերացրել է ԵՄ-Հայաստան համաձայնագիրը»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  18. «Բուլղարիայի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ PanARMENIAN.Net։ Վերցված է 2018-07-01 
  19. «Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանը վավերացրեց ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ www.panorama.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  20. «Լյուքսեմբուրգը ևս վավերացրեց Եվրամիություն-Հայաստան համաձայնագիրը»։ «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-01 
  21. «Եվրոպական խորհրդարանը կողմ է քվեարկել ԵՄ-Հայաստան Համապարփակ և ընդլայնված համագործակցության համաձայնագրին»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2018-07-04 
  22. «Minister Abela ratifies EU agreements with Armenia, Cuba and Afghanistan on behalf of Malta»։ foreignaffairs.gov.mt (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-12-24 
  23. «Ռումիանիայի Սենատը միաձայն քվեարկությամբ վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2019-05-08 
  24. «Միացյալ Թագավորությունը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը /լրացված/»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2019-05-08 
  25. «Բունդեսթագը վավերացրել է Հայաստան-Եմ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2019-05-08 
  26. «Չեխիայի խորհրդարանի Պատգամավորների պալատը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2019-05-08 
  27. «Ֆինլանդիան վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2019-05-08 
  28. «Սլովակիան վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը»։ PanARMENIAN.Net։ Վերցված է 2019-05-08 
  29. «Հունաստանի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը»։ infocom.am։ 2020-07-07։ Վերցված է 2020-08-07 
  30. «Իսպանիայի Սենատը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը»։ Armtimes.com (հայերեն)։ Վերցված է 2020-09-24 

[1]

[2]

Արտաքին հղումներԽմբագրել

  1. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝
    1 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  2. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝
    0 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: