Բացել գլխավոր ցանկը

Խմելնիցկու մարզ (ուկր.՝ Хмельни́цька о́бласть), մարզ Ուկրաինայի կենտրոնական մասում։ Տեղաբաշխված է Արևմտյան Ուկրաինայում։ Ստեղծվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Մինչև 1954 թվականի հունվարի 4-ը կոչվում էր Կամենեց-Պոդոլսկի մարզ։ Մինչև 1941 թվականը վարչական կենտրոնն է եղել Կամենեց-Պոդոլսկի քաղաքը։ Տարածությունը 20 600 Կմ2 է, բնակչությունը՝ 1 314 818 (2012)։ Բաժանվում է 20 վարչական շրջանի, ունի 11 քաղաք, 24 քտա։ Կենտրոնը՝ Խմելնիցկի։

Picto infobox map.png
Խմելնիցկու մարզ
Хмельницька область
Q2576406? Զինանշան
Flag of Khmelnytskyi Oblast.svg
Coat of Arms of Khmelnytskyi Oblast.svg
Hmelnycky regions.svg
ԵրկիրՈւկրաինա Ուկրաինա
Կարգավիճակմարզ
Մտնում էՈւկրաինա
Ներառում է20 շրջան, 13 քաղաք, 24 քաղաքատիպ ավան, 1415 գյուղ
ՎարչկենտրոնԽմելնիցկի
Մարզային պետական վարչության ղեկավարՎասիլ Ստեպանովիչ Յադուխա
Հիմնական լեզուուկրաիներեն
Բնակչություն (2012)
1 314 818 (2,93 %, 13 տեղ)
Խտություն64,2
Տարածք20,6 հազ.  (3,41 %, 5 տեղ)
Բարձրություն ծովի մ-ից՝
 - Բարձրագույն կետ
 - Ցածրագույն կետ

 401 մ
 121 մ
Map of Ukraine political simple Oblast Chmelnyzkyj.png
Հիմնադրված է1937 թ. սեպտեմբերի 22 թ.
Սահմանակցում էՏերնոպոլի մարզ, Ռովնոյի մարզ, Ժիտոմիրի մարզ, Վիննիցայի մարզ և Չեռնովցիի մարզ
Ժամային գոտիUTC+2
ՀապավումХмельницька область
ISO 3166-2 կոդUA-68
Հեռախոսային կոդ+380 38
Փոստային ինդեքսներ29xxx, 30xxx, 31xxx, 32xxx
Ավտոմոբիլային կոդBX
Կոորդինատներ: 49°31′48.000000100004″ հս․ լ. 26°52′12.000000100004″ ավ. ե. / 49.53000000002777625° հս․. լ. 26.87000000002777966° ավ. ե. / 49.53000000002777625; 26.87000000002777966
adm-km.gov.ua

Խմելնիցկու մարզը գտնվում է Վոլինո-Պոդոլյան բարձրության կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Ռովնոյի մարզի, հյուսիս-արևելքում՝ Ժիտոմիրի մարզի, հարավում-արևելքում՝ Վիննիցայի մարզի, հարավում՝ Չերնովցիի մարզի, և արևմուտքում՝ Տերնոպոլի մարզի հետ։ Մակերևույթը ալիքավոր հարթություն է՝ մասնատված գետահովիտներով, հեղեղատներով ու խանդակներով։

Բովանդակություն

Մարզի վարչական կառուցվածքԽմբագրել

Ընդհանուր տեղեկություններԽմբագրել

Խմելնիցկիի մարզի վարչական կենտրոնն է Խմելնիցկի քաղաքը։

Մարզի վարչական միավորների քանակները՝

  • շրջաններ - 20;
  • բնակավայրեր - 1452, այդ թվում՝
    • գյուղական - 1415;
    • քաղաքային - 37, այդ թվում՝
      • քաղաքատիպ ավաններ - 24;
      • քաղաքներ - 13, այդ թվում՝
        • մարզային նշանակության քաղաքներ - 6;
        • շրջանային նշանակության քաղաքներ - 7;
  • գյուղական խորհուրդներ - 568։

Մարզում տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է Խմելնիցկիի մարզային խորհրդի կողմից, գործադիր իշխանությունն է՝ մարզային պետական վարչությունը։ Մարզի ղեկավարն է հանդիսանում մարզային վարչության նախագահը, որը նշանակվում է Ուկրաինայի նախագահի կողմից։

ՇրջաններԽմբագրել

ՔաղաքներԽմբագրել

Մարզային նշանակության քաղաքներ՝

Շրջանային նշանակության քաղաքներ՝

ԲնակչությունԽմբագրել

Խմելնիցկիի մարզում 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակվում էր 1, 334 միլիոն մարդ, այդ թվում 726, 2 (54, 5%) հազար մարդ քաղաքային և 607, 8 (45, 5%) հազար մարդ գյուղական բնակչություն։

Բնակչության ազգային կազմԽմբագրել

Խմելնիցկիի մարզի բնակչությունը ըստ ազգային պատկանելության[1]`

Ազգություն Քանակ Տոկոսը ընդհանուրից
1 Ուկրաինացիներ 1 339 331 93, 88%
2 Ռուսներ 50 686 3, 55%
3 Լեհեր 23 005 1, 61%
4 Բելառուսներ 2 750 0, 19%
5 Հրեաներ 1 410 0, 10%
6 Մոլդավացիներ 1 353 0, 09%
7 Հայեր 1 159 0, 08%
8 Գնչուներ 490 0, 03%
9 Թաթարներ 464 0, 03%
10 Գերմանացիներ 365 0, 03%
11 Այլ 5 636 0, 40%
Ընդհանուր 1 426 649 100%

Խոշոր բնակավայրերԽմբագրել

Բնակավայրեր, որոնց բնակչությունը գերազանցում է 6 հազարը
2012 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով
Խմելնիցկի 263, 7 Իզյասլավ 17, 2
Կամենեց-Պոդոլսկի 103, 0 Գորոդոկ 16, 8
Շեպետովկա 43, 5 Դունաևցի 16, 2
Նետեշին 36, 5 Լետիչև 10, 5
Սլավուտա 35, 5 Դերաժնյա 10, 3
Ստարոկոնստանտինով 35, 0 Յարմոլնիցի 7, 8
Պոլոննոե 21, 9 Պոնինկա 7, 5
Կրասիլով 19, 8 Տեոֆիպոլ 6, 8
Վոլոչիսկ 19, 7 Վինկովիցի 6, 4

Օգտակար հանածոներԽմբագրել

Օգտակար հանածոներից կան շինանյութեր, ֆոսֆորիտներ, տորֆ, ինչպես նաև հանքային աղբյուրներ։

ԿլիմաԽմբագրել

Կլիման չափավոր ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը - 5, 3 °C-ից - 5, 4 °C է, հուլիսինը՝ 18, 1 °C-ից 19, 2 °C։ Տարեկան տեղումները 550 - 600 մմ են։

Գետերը պատկանում են Դնեպրի, Հարավային Բուգի և Դնեստրի ավազաններին։ Տարածված են ճմապոդզոլային, թույլ հումուսային ու պոդզոլացված սևահողերը, մոխրագույն և պոդզոլացված ավազակավային հողերը, գետահովիտներում՝ ճմային և մարգագետնային հողերը։ Խմելնիցկու մարզը գտնվում է անտառատափաստանային գոտում։ Անտառները և թփուտները գրավում են մարզի տերիտորիայի 12%-ը։

ԱրդյունաբերությունԽմբագրել

Խմելնիցկու մարզում զարգացած են սննդի արդյունաբերությունը, մեքենաշինությունը, թեթև, սննդի և շինանյութերի արդյունաբերությունը, մեքենայացված գյուղատնտեսությունը։ Շաքարի արդյունաբերությունն ունի համամիութենական նշանակություն։ Մեքենաշինությունը և մետաղամշակումը հիմնված են բերովի հումքի վրա։ Խմելնիցկու մարզում էներգետիկ տնտեսությունը զարգանում է ներմուծվող ածխի, նավթամթերքների, բնական գազի, ինչպես նաև տեղական տորֆի և հիդրոէներգետիկ պաշարների հիմքի վրա։

ԳյուղատնտեսությունԽմբագրել

Խմելնիցկու մարզի գյուղատնտեսության ճյուղերն են հացահատիկի, շաքարի ճակնդեղի մշակությունը և կաթնամսատու անասնապահությունը։ Զարգացած է այգեգործությունը։

ՏրանսպորտԽմբագրել

Երկաթուղիների երկարությունը 732 Կմ է, ավտոճանապարհներինը՝ 8 400 Կմ (1975)։ Զարգացած է օդային տրանսպորտը։

ՄշակույթԽմբագրել

1976 թվականին Խմելնիցկու մարզում գործում էին 1420 գրադարան, 3 թանգարան, 2 թատրոն։ Լույս են տեսնում «Ռադյանսկե Պոդիլյա» (Սովետական Պոդոլյա), «Կորչագինեց» մարզային լրագրերը (1980 թ-ի դրությամբ)։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Всеукраїнський перепис населення 2001 року»։ Վերցված է 21 вересня 2011 (ռուս.)
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։