Գոմել (բելառուս․՝ Гомель), քաղաք Բելառուսում: Նույնանուն մարզի և շրջանի վարչական կենտրոնն է, բնակչության թվով երկրում երկրորդ խոշոր բնակավայրը մայրաքաղաք Մինսկից հետո[2]: 2020 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 510 300[3]: Գտնվում է Բելառուսի Հանրապետության հարավարևելյան մասում, Սոժ գետի ափին, Մինսկից 302 կմ դեպի հարավ-արևելք, Բրեստից 534 կմ դեպի արևելք, Մոգիլյովից 171 կմ դեպի հարավ, Բրյանսկից 237 կմ դեպի արևմուտք, Չեռնիգովից 111 կմ դեպի հյուսիս, Մոսկվայից 567 կմ դեպի հարավ-արևմուտք: Տրանսպորտային կարևոր հանգույց է, արդյունաբերական խոշոր կենտրոն. զարգացած են հատկապես մեքենաշինական, էլեկտրատեխնիկական, քիմիական և սննդի արդյունաբերությունը:

Բնակավայր
Գոմել
բելառուս․՝ Гомель
Դրոշ Զինանշան
Flag of Gomel.svg Coat of Arms of Homiel, Belarus.svg

Homieĺ Montage (2017).jpg
ԵրկիրԲելառուս Բելառուս
Ներքին բաժանումQ2024909?, Q2468615?, Q2026263? և Q2024963?
Հիմնադրված է1142 թ.
Առաջին հիշատակում1142
Մակերես135±1 կմ²
ԲԾՄ138±1 մետր
Բնակչություն510 300 մարդ (հունվարի 1, 2020)[1]
Ժամային գոտիUTC+3
Հեռախոսային կոդ823(2)
Փոստային ինդեքսներ24600–24699 և 247000–247999
Ավտոմոբիլային կոդ3
Պաշտոնական կայքgorod.gomel.by
##Գոմել (Բելառուս)
Red pog.png

ՊատմությունԽմբագրել

Պատմական փաստաթղթերում բնակավայրն առաջին անգամ հիշատակվել է 1142 թվականին, քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1670-ին</ref>[4]: Երկար ժամանակաշրջան գտնվել է Լիտվայի մեծ իշխանության կազմում: 1772 թվականին՝ Ռեչ Պոսպոլիտայի բաժանման ժամանակ անցել է Ռուսաստանին, 19-րդ դարի կեսերին ընդգրկվել Մոգիլյովի նահանգի կազմի մեջ՝ ունենալով մեծաթիվ հրեա բնակչություն:

1939 թվականին քաղաքում ապրում էր 144.169 մարդ, որոնց 44 տոկոսը հրեաներ էին, 29 տոկոսը՝ ռուսներ, 22 տոկոսը՝ բելառուսներ, մնացածը՝ այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ: Երկրորդ աշխարհամարտի նախօրյակին քաղաքում գործում էր 24 սինագոգ: Գերմանական ֆաշիստների տիրապետության շրջանում հազարավոր հրեաներ զոհ գնացին հոլոքոստին: Քաղաքը մեծապես տուժել է նաև Չեռնոբիլի ատոմակայանի աղետից, որի հետևանքները դեռևս շարունակում են իրենց զգացնել տալ:

Քույր քաղաքներԽմբագրել

Գոմելը բարեկամական և գործընկերային սերտ հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ[5][6][7].

ԺողովրդագրությունԽմբագրել

ԿլիմաԽմբագրել

Գոմելի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 9.6
(49.3)
15.8
(60.4)
21.5
(70.7)
29.3
(84.7)
32.5
(90.5)
34.0
(93.2)
37.9
(100.2)
38.9
(102)
32.2
(90)
27.5
(81.5)
18.0
(64.4)
11.6
(52.9)
38.9
(102)
Միջին բարձր °C (°F) −2.0
(28.4)
−1.2
(29.8)
4.6
(40.3)
13.2
(55.8)
20.2
(68.4)
23.2
(73.8)
25.2
(77.4)
24.3
(75.7)
18.1
(64.6)
11.3
(52.3)
3.6
(38.5)
−1.0
(30.2)
11.6
(52.9)
Միջին օրական °C (°F) −4.5
(23.9)
−4.2
(24.4)
0.7
(33.3)
8.4
(47.1)
14.8
(58.6)
17.9
(64.2)
19.8
(67.6)
18.7
(65.7)
13.0
(55.4)
7.1
(44.8)
0.8
(33.4)
−3.3
(26.1)
7.4
(45.3)
Միջին ցածր °C (°F) −6.9
(19.6)
−7.1
(19.2)
−2.8
(27)
4.0
(39.2)
9.6
(49.3)
12.9
(55.2)
14.8
(58.6)
13.6
(56.5)
8.7
(47.7)
3.7
(38.7)
−1.4
(29.5)
−5.6
(21.9)
3.6
(38.5)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −35.0
(−31)
−35.1
(−31.2)
−33.7
(−28.7)
−13.6
(7.5)
−2.5
(27.5)
−0.2
(31.6)
6.0
(42.8)
1.2
(34.2)
−3.2
(26.2)
−12.0
(10.4)
−21.7
(−7.1)
−30.8
(−23.4)
−35.1
(−31.2)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 34
(1.34)
33
(1.3)
33
(1.3)
38
(1.5)
56
(2.2)
80
(3.15)
90
(3.54)
61
(2.4)
58
(2.28)
56
(2.2)
47
(1.85)
40
(1.57)
626
(24.65)
Միջ. անձրևոտ օրեր 8 7 10 13 14 16 14 12 14 14 13 9 144
Միջ. ձնառատ օրեր 18 17 10 2 0.1 0 0 0 0.03 2 10 16 75
% խոնավություն 86 83 77 66 64 69 70 71 77 81 87 88 77
Միջին ամսական արևային ժամ 48 71 136 177 264 272 275 252 170 116 44 32 1857
Տոկոս հնարավոր արևի լույս 19 25 37 42 54 54 54 55 45 35 17 13 41
Աղբյուր #1: Pogoda.ru.net[16]
Աղբյուր #2: Belarus Department of Hydrometeorology (sun data from 1957–1960 and 1973–2000)[17]

ԳրականությունԽմբագրել

  • Виноградов Л. Гомель. Его прошлое и настоящее. 1142—1900 гг. Москва, 1900 (репринт 1991).
  • Гомель. Энциклопедический справочник. — Мн.: БелСэ, 1991. — 527 с.
  • Макушников О. Гомель с древнейших времён до конца XVIII века: историко-краеведческий очерк. — Гомель: ЦНТИ, 2002. — 243 с.
  • Рогалев А. Ф. От Гомеюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах. — Гомель, 1993.

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Численность населения на 1 января 2020 г. по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа (рус.)Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2020.
  2. | autor = | titul = Gomel in Figures | url = http://www.gorod.gomel.by/InformationinEnglish/GomelinFigures.aspx | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 24.2.2010 | vydavateľ = Гомельский городской исполнительный комитет © 2000-2009 | jazyk = po anglicky }}
  3. «Численность населения по г. Гомелю и районам (на начало года, человек)»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-03-26-ին։ Վերցված է 2017-03-26 
  4. Alexander Rogatschewski: Das Magdeburger Recht auf dem heutigen Territorium Rußlands: Forschungsstand und Forschungsperspektiven // Rechts- und Sprachtransfer in Mittel- und Ostmitteleuropa. Sachsenspiegel und Magdeburger Recht. Internationale und interdisziplinäre Konferenz in Leipzig vom 31. Oktober bis 2. November 2003. (Ivs Saxonico-Maidebvrgense In Oriente. Bd. 1) / editors von E. Eichler und H. Lück. Berlin, Walter de Gruyter. 2008. ISBN 978-3-89949-428-0. стр. 207–287.
  5. «Гарады-партнёры»։ gomel.gov.by (բելառուսերեն)։ Gomel։ Վերցված է 2020-01-14 
  6. «Partner cities ǀ Gomel city executive committee» (German) 
  7. «Города-партнеры» (German) 
  8. «Twinning»։ Aberdeen City Council։ Վերցված է մարտի 2, 2008 
  9. | autor = | titul = Aberdeen Gomel Trust | url = http://www.aberdeencity.gov.uk/EqualityDiversity/eqd/eqd_AberdeenGomelTrust.asp | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 24.2.2010 | vydavateľ = Aberdeen City Council | jazyk = po anglicky }}
  10. Міста-партнери міста Чернігова
  11. «National Commission for Decentralised cooperation»։ Délégation pour l’Action Extérieure des Collectivités Territoriales (Ministère des Affaires étrangères) (ֆրանսերեն)։ Վերցված է 2013-12-26 
  12. «Radom - Miasta partnerskie» [Radom - Partnership cities]։ Miasto Radom [City of Radom] (լեհերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից ապրիլի 3, 2013-ին։ Վերցված է 2013-08-07 
  13. «Radom - miasta partnerskie» (լեհերեն)։ radom.naszestrony.pl։ Վերցված է 2013-08-07 
  14. | autor = | titul = Miasta partnerskie | url = http://www.radom.pl/_portal/118786399846cd5dbe4a35e/Miasta_partnerskie.html | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 24.2.2010 | vydavateľ = © 2007 Urząd Miasta Radom | jazyk = po poľsky, po anglicky }}
  15. | autor = | titul = Города-партнеры | url = http://www.gorod.gomel.by/Economic/VneshneEconomic/GorodaPartnery.aspx | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 24.2.2010 | vydavateľ = Гомельский городской исполнительный комитет | jazyk = Կաղապար:Rus icon }}
  16. КЛИМАТ ГОМЕЛЯ (Russian)։ Weather and Climate (Погода и климат)։ Վերցված է 28 November 2015 
  17. «Солнечное сияние. Обобщения III часть: Таблица 2.1. Характеристики продолжительности и суточный ход (доли часа) солнечного сияния. Продолжение.» (Russian)։ Department of Hydrometeorology։ Արխիվացված է օրիգինալից 26 April 2017-ին։ Վերցված է 25 April 2017 

Արտաքին հղումներԽմբագրել