Ուլյանովսկ (ռուս.՝ Улья́новск,(1648—1780 թվականներին՝ Синби́рск, 1780—1924 թվականներին՝ Симби́рск), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության եվրոպական մասի արևելյան հատվածում՝ Մերձվոլգյան բարձրությունում (Приволжская возвышенность), Վոլգա և Սվիյագա գետերի ափերին՝ Կույբիշևյան ջրամբարի մերձակայքում[4], Մոսկվայից 890 կիլոմետր դեպի հարավ-հարավ-արևելք։ Ուլյանովսկի մարզի վարչական կենտրոնն է[5], մարզային նշանակության քաղաք, ունի քաղաքային շրջանի կարգավիճակ։ 2021 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 625 462[6]. այդ ցուցանիշով Ռուսաստանում զբաղեցնում է 22-րդ տեղը։

Բնակավայր
ռուս.՝ Ульяновск
Դրոշ Զինանշան
Flag of Ulyanovsk.svg Coat of arms of Ulyanovsk.png

Ульяновск.jpg
ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
Ներքին բաժանումLeninsky District, Ulyanovsk?[1], Zheleznodorozhnyy District, Ulyanovsk?[1], Q4183259?[1] և Zasviyazhsky District, Ulyanovsk?[1]
Հիմնադրված է1648 թ.
Մակերես316,9 կմ²
ԲԾՄ150 մետր
Բնակչություն627 705 մարդ (2020)[2]
Ժամային գոտիUTC+4[3] և UTC+3[3]
Հեռախոսային կոդ8422
Փոստային ինդեքսներ432000–432999
Պաշտոնական կայքulmeria.ru(ռուս.)
##Ուլյանովսկ (Ռուսաստան)
Red pog.png

ՊատմությունԽմբագրել

Բնակավայրը հիմնադրել է Բոգդան Խիտրովոն (Ալեքսեյ Միխայլովիչ ցարի կարգադրությամբ) 1648 թվականին՝ իբրև բերդամրոց՝ քոչվոր ցեղերի հարձակումներից ռուսական թագավորության արևելյան սահմանները պաշտպանելու նպատակով։ Եկատերինա II1780 թվականի վարչական բարեփոխումների ընթացքում դարձել է Սիմբիրյան փոխարքայության գլխավոր քաղաքը (Պավել Առաջինը 1796 թվականին փոխարքայությունը վերածել է նահանգի

Սիմբիրսկը ծննդավայրն է Ռուսաստանի 1917 թվականի ժամանակավոր կառավարության ղեկավար Ալեքսանդր Կերենսկու, ԽՍՀՄ-ի հիմնադիր Վլադիմիր Իլյիչ Լենին/Ուլյանովի (վերջինիս պատվին էլ 1924 թվականին վերանվանվել է, կոչվել Ուլյանովսկ)։ Քաղաքին ճանաչում ու համբավ են բերել նաև նրա արվեստագետ զավակները. այստեղ են ծնվել գրողներ Իվան Գոնչարովը, Նիկոլայ Յազիկովը, Նիկոլայ Կարամզինը, նկարիչներ Արկադի Պլաստովը, Նիկաս Սաֆրոնովը։

ՅՈՒՆԵՍԿՕ2015 թվականին Ուլյանովսկին շնորհել է «Գրականության քաղաք» տիտղոսը[7]։ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 2020 թվականի հուլիսի 2-ի հրամանագրով Ուլյանովսկին շնորհվել է «Աշխատանքային անձնվիրության քաղաք» («Город трудовой доблести») կոչումը[8]։

ՊատկերասրահԽմբագրել

Քույր քաղաքներԽմբագրել

Ուլյանովսկը բարեկամական սերտ հարաբերություններ ունի հետևյալ քաղաքների հետ[9]

Հետևյալ քաղաքների հետ էլ Ուլյանովսկը կնքել է համագործակցության պայմանագրեր.

ԿլիմաԽմբագրել

Ուլյանովսկի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 5.6
(42.1)
5.6
(42.1)
16.5
(61.7)
30
(86)
36.2
(97.2)
37.5
(99.5)
38.9
(102)
39.3
(102.7)
33.9
(93)
26.0
(78.8)
15.8
(60.4)
7.8
(46)
39.3
(102.7)
Միջին բարձր °C (°F) −8.2
(17.2)
−7.7
(18.1)
1.0
(33.8)
12.3
(54.1)
21.4
(70.5)
25.3
(77.5)
26.6
(79.9)
26.4
(79.5)
19.2
(66.6)
10.8
(51.4)
2.5
(36.5)
−4.2
(24.4)
10.5
(50.9)
Միջին օրական °C (°F) −8.9
(16)
−9.8
(14.4)
−3.6
(25.5)
6.4
(43.5)
13.8
(56.8)
18.0
(64.4)
20.0
(68)
17.8
(64)
12.1
(53.8)
5.4
(41.7)
−2.6
(27.3)
−7.9
(17.8)
5.1
(41.2)
Միջին ցածր °C (°F) −15.1
(4.8)
−16.0
(3.2)
−7.8
(18)
1.1
(34)
8.3
(46.9)
12.6
(54.7)
14.6
(58.3)
14.0
(57.2)
8.3
(46.9)
2.1
(35.8)
−2.7
(27.1)
−9.8
(14.4)
.8
(33.4)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −38.0
(−36.4)
−40.0
(−40)
−32.8
(−27)
−20.0
(−4)
−6.5
(20.3)
−2.2
(28)
3.8
(38.8)
−1.0
(30.2)
−4.9
(23.2)
−18.9
(−2)
−29.2
(−20.6)
−38.0
(−36.4)
−40.0
(−40)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 31
(1.22)
25
(0.98)
23
(0.91)
30
(1.18)
39
(1.54)
63
(2.48)
65
(2.56)
49
(1.93)
53
(2.09)
40
(1.57)
34
(1.34)
32
(1.26)
483
(19.02)
Միջ. անձրևոտ օրեր 4 3 5 11 15 16 15 15 15 16 10 5 130
Միջ. ձնառատ օրեր 23 20 14 4 1 0 0 0 0.3 5 16 21 104
% խոնավություն 83 81 79 67 59 67 68 70 73 79 84 84 75
Միջին ամսական արևային ժամ 43.4 92.4 142.6 216.0 275.9 300.0 319.3 275.9 174.0 102.3 48.0 37.2 2027
Աղբյուր #1: Pogoda.ru.net[17]
Աղբյուր #2: Climatebase (sun only)[18]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 (unspecified title)
  2. https://web.archive.org/web/20200822004543/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar
  3. 3,0 3,1 :ru:s:Федеральный закон от 09.03.2016 № 69-ФЗ (ռուս.) — 2016.
  4. Мэрия города Ульяновска
  5. Горячко М. Д., Липатова Н. В. и др Улья́новск / председ. Ю.С. Осипов и др.. — Большая Российская Энциклопедия (в 35 т.). — Москва: Научное издательство «Большая российская энциклопедия», 2017. — Т. 33. Уланд - Хватцев. — С. 21—23. — 798 с. — 35 000 экз. — ISBN 978-5-85270-370-5
  6. «Численность населения по муниципальным образованиям Ульяновской области на 01.01.2018»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-03-30-ին։ Վերցված է 2018-04-09 
  7. «UNESCO City of Literature»։ ulyanovskcreativecity.ru։ Վերցված է 2019-05-17 
  8. Указ Президента Российской Федерации от 02.07.2020 № 444 «О присвоении почётного звания Российской Федерации „Город трудовой доблести“»
  9. «Ульяновск – город, открытый миру»։ ulmeria.ru (ռուսերեն)։ Ulyanovsk։ Վերցված է 2020-02-04 
  10. Мэрия города Ульяновска: межмуниципальное и международное сотрудничество
  11. 11,0 11,1 11,2 «Мэрия города Ульяновска: соглашения о межмуниципальном и международном сотрудничестве»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-02-01-ին։ Վերցված է 2014-01-19 
  12. Феодосия и Ульяновск стали городами-побратимами
  13. «Ульяновск и китайский Цзинчэнь стали городами-побратимами»։ Улпресса - все новости Ульяновска (ru-RU)։ 2019-05-16։ Վերցված է 2020-12-17 
  14. «Города-партнёры и города-побратимы»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-27-ին 
  15. «Города-партнёры Гомеля»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-09-23-ին։ Վերցված է 2014-01-19 
  16. Чебоксары и Ульяновск стали городами-партнерами | Улпресса — все новости Ульяновска
  17. «Weather and Climate - The Climate of Ulyanovsk» (ռուսերեն)։ Weather and Climate (Погода и климат)։ Վերցված է December 10, 2015 
  18. «Ulyanovsk, Russia Climate Normals»։ Climatebase։ Վերցված է December 10, 2015 

Արտաքին հղումներԽմբագրել