Ցվետան Տոդորով (ֆր.՝ Tzvetan Todorov, մարտի 1, 1939, Սոֆիա, Բուլղարիա - փետրվարի 7, 2017, Փարիզ, Ֆրանսիա), բուլղարացի-ֆրանսիացի փիլիսոփա, նշանագետ, գրականագիտության մեջ ստրուկտուրալիզմի տեսաբան։

Ցվետան Տոդորով
ֆր.՝ Tzvetan Todorov
բուլղար․՝ Цветан Тодоров
Tzvetan Todorov no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre 2012 (7938086378).jpg
Ծնվել էմարտի 1, 1939(1939-03-01)[1][2][2][…]
Սոֆիա, Բուլղարիայի թագավորություն[3][4][5][…]
Մահացել էփետրվարի 7, 2017(2017-02-07)[6][7][8][…] (77 տարեկան)
Փարիզ, Իլ-դը-Ֆրանս[6]
բնական մահով
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա[9] և Flag of Bulgaria.svg Բուլղարիա[10]
Ազգությունբուլղարացի
Մասնագիտությունոչ գեղարվեստական գրող, պատմաբան, նշանագետ, գրական քննադատ, գրող, սոցիոլոգ և երկրաբան
Հաստատություն(ներ)Հարվարդի համալսարան, Կալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի, Եյլի համալսարան, Կոլումբիայի համալսարան, Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոն և Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտլեզվաբանություն և գրականություն
Պաշտոն(ներ)տնօրեն
ԱնդամակցությունԲելգիայի գիտությունների, գրականության և կերպարվեստի թագավորական ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատերՍոֆիայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինբուլղարերեն և ֆրանսերեն[11]
Գիտական ղեկավարՌոլան Բարտ[12]
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Աստուրիայի արքայադստեր մրցանակ սոցիալական գիտությունների բնագավառում[13] Prix Européen de l'Essai Charles Veillon? Արվեստի և գրականության շքանշանի սպա Q3404916? Լիեժի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Սան Մարկոսի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Q97162193?[14] Jean-Michel Gaillard Prize? և Q85854430?
Ամուսին(ներ)Nancy Huston?[15][16]
ՀայրTodor Borov?
Ստորագրություն
Signature Tzvetan Todorov bt.png
Tzvetan Todorov Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ցվետան Տոդորովը ծնվել է 1939 թվականի մարտի 1-ին Սոֆիայում[17][18]։ 23 տարեկանում ավարտելով Սոֆիայի համալսարանը՝ հեռանում է Բուլղարիայից։ 1963 թվականից ապրել է Ֆրանսիայում։ Կինը՝ գրող Նենսի Հյուսթոնն է[17], ում հետ 2 երեխա է ունեցել[18]։ Հայրենիքում Տոդորովի՝ ֆրանսերենից թարգմանված աշխատությունները սկսել են հրատարակվել 1984 թվականից։

Դասավանդել է Նյու Յորքի, Հարվարդի, Ելի համալսարաններում։

ՀետազոտություններԽմբագրել

Շատ բան է արել ռուսական ֆորմալիզմի և Արևմուտքում Միխայիլ Բախտինի ստեղծագործություների քարոզման համար։ Մեծ ճանաչում ստացավ նրա ֆանտաստիկի տեսությունը։

1990-ական թվականներին աշխատել է հիմնակում որպես պատմաբան, հանդես է եկել որպես հրապարակախոս։ Նրա ուշադրությունն են գրավել պատմական բեկումնային պահերը (Ամերիկայի նվաճում, Հոլոքոսթ), դրանց մասին հավաքական հիշողության խնդիրները։

Մրցանակներ և պարգևներԽմբագրել

2008 թվականին ստացել է Աստուրիայի արքայազնի մրցանակ՝ «Սոցիալական գիտություններ» անվանակարգում։

ԳրքերԽմբագրել

  • Introduction à la littérature fantastique (1970), translated by Richard Howard as The Fantastic: A Structural Approach to a Literary Genre in 1973
  • Conquest of America: The Question of the Other (1984), translated from the French by Richard Howard.
  • Mikhail Bakhtin: the dialogical principle (1984), translated by Wlad Godzich.
  • On human diversity: nationalism, racism, and exoticism in French thought (1993), translated by Catherine Porter.
  • French tragedy: scenes of civil war, summer 1944 (1996), translated by Mary Byrd Kelly; translation edited and annotated by Richard J. Golsan.
  • Voices from the Gulag: Life and Death in Communist Bulgaria (1999), Tzvetan Todorov (ed.); translated by Robert Zaretsky.
  • A Passion for Democracy: Benjamin Constant (1999), translated by Alice Seberry.
  • Facing the extreme: moral life in the concentration camps (2000), translated by Arthur Denner and Abigail Pollack.
  • Fragility of goodness: why Bulgaria's Jews survived the Holocaust (2001), a collection of texts with commentary by Tzvetan Todorov.
  • Life in common: an essay in general anthropology (2001), translated by Katherine Golsan and Lucy Golsan; with a new afterword by the author.
  • Frail Happiness: An Essay on Rousseau[19] (2001), translated by John T. Scott and Robert D. Zaretsky
  • Imperfect garden: the legacy of humanism (2002), translated by Carol Cosman.
  • Hope and memory: lessons from the twentieth century (2003), translated by David Belos.
  • New world disorder: reflections of a European (2005), preface by Stanley Hoffmann; translated by Andrew Brown.
  • Torture and the War on Terror (2009), translated by Gila Walker.
  • In Defence of the Enlightenment (2009), translated by Gila Walker.
  • The fear of barbarians: beyond the clash of civilizations (2010), translated by Andrew Brown
  • Memory as a Remedy for Evil (2010), translated by Gila Walker
  • Muros caídos, muros erigidos (2011), translated by Zoraida de Torres Burgos

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  2. 2,0 2,1 https://www.noosfere.org/livres/auteur.asp?numauteur=-40971 (фр.) — 1999.
  3. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #119428237 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  4. http://www.sf-encyclopedia.com/entry/todorov_tzvetan
  5. http://www.pep-web.org/document.php?id=rpsa.036.0760a
  6. 6,0 6,1 http://www.abc.es/cultura/libros/abci-fallece-pensador-tzvetan-todorov-azote-totalitarismo-201702071513_noticia.html
  7. https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2017/02/07/l-essayiste-et-historien-des-idees-tzvetan-todorov-est-mort_5076045_3382.html
  8. Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  9. http://www.nytimes.com/1996/02/11/books/the-threshold-of-suffering.html
  10. http://www.nytimes.com/2005/03/31/books/31mari.html
  11. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  12. http://www.sudoc.fr/041381408
  13. http://www.fpa.es/es/premios-princesa-de-asturias/premiados/2008-tzvetan-todorov-.html?especifica=0
  14. http://www.academie-francaise.fr/tzvetan-todorov
  15. El País (իսպ.)Madrid: PRISA, 1976. — ISSN 1576-3757; 1134-6582
  16. Le Monde (фр.)Paris: Societe Editrice Du Monde, 1944. — ed. size: 364240 — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694
  17. 17,0 17,1 «Tzvetan Todorov, essayiste et historien des idées, est mort»։ Le Monde։ February 7, 2017։ Վերցված է February 7, 2017 
  18. 18,0 18,1 «Le philosophe et historien Tzvetan Todorov est mort»։ L'Express։ February 7, 2017։ Վերցված է February 7, 2017 
  19. «Frail Happiness : An Essay on Rousseau, Tzvetan Todorov, Translated by John T. Scott, and Robert Zaretsky»։ Psupress.psu.edu։ 2004-12-14։ Վերցված է 2013-07-01 

Արտաքին հղումներԽմբագրել