Վիքի տատիկներ, Բաշկիրական վիքիպեդիայի կենսաթոշակային տարիքի մի խումբ կամավոր կանայք։

Վիքի տատիկներ
WikiGrannies User Group.svg
ՏեսակԱկումբային հիմնարկներ և Wikimedia user group?
Հիմնադրված է2016
ՀիմնադիրZaituna Nigamatyanova?
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
Commons-logo.svg Bashkir wikigrandmothers Վիքիպահեստում

ՊատմությունԽմբագրել

Խմբի ստեղծման գաղափարը ծագել է 2016 թվականին Իժևսկում անցկացված Վիքի-Ուրալ սեմինարի ժամանակ[1]։ Նախագծի նպատակն էր ցույց տալ տարեց կանանց ներուժը համացանցում իրենց իրացնելու հարցում, որի համար օրինակ են ծառայել Եվրատեսիլում ելույթ ունեցած «Բուրանովսկյան տատիկները»։ Հիմնական կորիզը բաղկացած է «ՎԿ» սոցիալական ցանցի «Բաշկիրիայի կանայք» խմբի անդամներից[2]։ 2016 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում կայացած միջազգային կոնֆերանսի ժամանակ այլ լեզուների բաժինների ներկայացուցիչների խնդրանքով վիքի տատիկների մասին ավելի մանրամասն տեղեկատվություն է ներկայացվել լայն լսարանին[3][4][5]։

2016 թվականին Ուկրաինայի միջազգային խորհրդաժողովում Մուհամադևան ներկաներին պատմել է նախագծի մասին։ 2017 թվականին Բեռլինում «З. ӘЙЛЕ» և «visem» (Ուկրաիներեն Վիքիպեդիայի կամավոր) կեղծանուններով կամավորները վիքի տատիկների մասին նյութով հանդես են եկել Համաշխարհային Վիքիմեդիա շարժման ժամանակ[6]։ Նույն թվականին բաշկիրական վիքիպեդիայի խոշոր պատվիրակությունը, այդ թվում՝ վեց վիքի-տատիկներ, մասնակցել են մոսկովյան վիքի կոնֆերանսին, որտեղ ներկաներին ներկայացրել են իրենց գործունեությունը[7]։

2018 թվականին՝ Քեյփթաունում անցկացված Վիքիմանիայի ժամանակ, լեզվական բաժինների կամավորները մասնակիցներին ողջունել են իրենց լեզուներով, այդ թվում՝ Վալեևի Բանատ Յաուբասարովը՝ բաշկիրյան վիքի տատիկների անունից[8]։ 2019 թվականին՝ Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում կայացած Վիքիմեդիայի փակման արարողության ժամանակ, Վիքիմեդիա Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Քեթրին Մաերը բեմից հայտարարել է. «Ինձ հատկապես դուր է գալիս բաշկիրյան տատիկների՝ ավելի մեծ տարիքի կանանց խմբի օրինակը, որոնք առավելապես բնակվում են Ռուսաստանի տարածաշրջանի գյուղական շրջաններում՝ Բաշկորտոստանում։ Նրանք, սկսած 2016 թվականից, ռուսերեն հոդվածները թարգմանում են Բաշկիրերեն (ContentTranslation գործիքի օգնությամբ), և այսօր բաշկիրյան բաժինը մտնում է առաջատար քսանյակի մեջ՝ հրապարակված թարգմանություններով։ Այնպես որ, եկեք ողջունենք տատիկներին»։

Նույն թվականի սեպտեմբերի 28-29-ը Մոսկվայում տեղի է ունեցել միջազգային համաժողով, որին մասնակցել է Ռաշիդ Գիզատուլինան՝ պատմելով Բուրզյանսկի շրջանի վիքիակումբի աշխատանքի, շրջանի մունիցիպալ իշխանությունների հետ համագործակցության, Աբդուլմամբետովի հանրակրթական դպրոցում դպրոցականների վիքիակումբ ստեղծելու մասին։ Հոկտեմբերի 11-13-ը Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում տեղի է ունեցել Կենտրոնական և Արևելյան երկրների համաժողով, որի ընթացքում Գուզալ Սիտդիկովան ներկաներին ծանոթացրել է վիքի տատիկների աշխատանքին, սոցիալական ցանցերի միջոցով կամավորներին ներգրավելու եղանակներին[9]։

ՄասնակիցներԽմբագրել

Խմբի ամենահմուտ և փորձառու մասնակիցներն են Գուզալ Սիտդիկովան և երկար տարիներ տեղեկատվական ոլորտում աշխատած թարգմանիչ Ալֆիա Ակբուտինան։ Ամենատարեց կամավորը Բանատ Վալեև-Յաուբասարովան է. 2018 թվականին նա դարձել է 70 տարեկան։ Բուրզյանսկի շրջանի վիքիպեդիստներ Կունսիլիու Կուտլուբաևան, Ռաշիդա Գիզատուլինան, Լուիզա Յուլդաշևան, Տանսիլու Կուվանդիկովան առաջինն են ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների շրջանում, որ ստեղծել են վիքիակումբներ։ Ակումբի հմուտ կամավորներ են Բելորեցկ քաղաքում բաշկիրերեն լեզվի և գրականության ուսուցիչ, «Բաշկիրերեն լեզվի և գրականության տարվա ուսուցիչ— 2019» հանրապետական մրցույթի դափնեկիր Սարիա Կագարմանովան, Հայաթ Յուսուպովան՝ Իշիմաբայ քաղաքից, Մինսուլու Աբդուլինան՝ Ուֆիմսկի շրջանից, և բաշկիրական զինուժի և թատրոնի թեմաները լուսաբանող Գուլշատ Սուլեյմանովան՝ Ստեռլիտամակ քաղաքից։

ՄրցանակներԽմբագրել

  • «Վիքի տատիկներ» նախագիծը Ազգությունների գործերով զբաղվող դաշնային կազմակերպության և «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթի կողմից կազմակերպված «Ключевое слово» համառուսաստանյան երրորդ մրցույթում արժանացել է «Լավագույն սոցիալական նախաձեռնություն» անվանակարգին[10]։
  • «Մարդասիրության զարգացման բարեգործական ֆոնդի» կողմից կազմակերպված «Щедрая история» մրցույթում հաղթող է դարձել վիքի տատիկների պատմությունը[11][12]։

ՊատկերասրահԽմբագրել

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Ижкарын ортчоз нырысетӥез Урал вики-семинар (на Удмуртский язык|удмуртском языке) — Удмурт дунне, 19 сентября 2016, сообщение об wmru:Уральский вики-семинар 2016|Уральском вики-семинаре 2016 ref-udm
  2. Башҡорттар, АЛҒА!
  3. http://bash.bashgazet.ru/bashkir/24401-yrgn-tash-shymara.html Йөрөгән таш шымара…
  4. wmru:Вики-конференция_2016/Программа#Второй день (воскресенье, 2 октября 2016)|Вики-конференция 2016: Секция «Википедия на языках России».
  5. c:File:Башкирская_юзер-группа.pdf|Вики-конференция 2016: Слайды презентации башкирской юзер-группы
  6. Берлинды ла алдыҡ беҙ…
  7. Татарский раздел «Википедии»: споры вокруг «России» и всемирная слава башкирских бабушек
  8. Кейптаунда үткән Викимания-2018 конференцияһында ҡатнашыусыларҙы сәләмләү
  9. Սերբիայում ներկայացրել են Բաշկորտոստանի Վիքի տատիկների շարժումը
  10. Найдено «Ключевое слово»
  11. #ЩедрыйВторник
  12. «Вики-бабушки» Башкирии подарили 100 тысяч рублей БФ «Изгелек»