Վեներայի թագավորությունը (նկար, Բոտիչելլի)

Սանդրո Բոտիչելլիի նկար

«Վեներայի թագավորությունը» (իտալ.՝ Primavera, Իտալերեն արտասանություն՝ [primaˈveːra]), հայտնի է նաև Գարուն անվանումով, Իտալական Վերածննդի նկարիչ Սանդրո Բոտիչելլիի (1478—1482) տեմպերայով հաստոցային գեղանկարը։ Գտնվում է Ուֆֆիցի պատկերասրահում (Ֆլորենցիա), (Իտալիա

Picto infobox artiste.png
Վեներայի թագավորությունը
Sandro Botticelli - La Primavera - Google Art Project.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչՍանդրո Բոտիչելլի[1]
տարիմոտ. 1480[2]
բարձրություն203 սանտիմետր
լայնություն314 սանտիմետր
ուղղությունՎաղ Վերածնունդ
ժանրդիցաբանական գեղանկարչություն և այլաբանություն
նյութտեմպերա և փայտ
գտնվում էՈւֆֆիցի, Palazzo Medici Riccardi?, Իտալիա[1] և Ֆլորենցիա[1]
հավաքածուՈւֆֆիցի
https://www.wga.hu/html/b/botticel/5allegor/10primav.html, https://www.wga.hu/html/b/botticel/5allegor/12primav.html կայք
Primavera by Sandro Botticelli Վիքիպահեստում

ՆկարագրությունԽմբագրել

Բոտիչելլիի համար որպես ստեղծագործության աղբյուր է ծառայել Լուկրեցիուսի «Իրերի բնության մասին» պոեմը[3], որի մի հատվածից ելնելով կոմոպոզիցիայում տեղ են գտել Վեներան, Ֆլորան, Մերկուրին և Զեփիրոսը: Մյուս կերպարները Բոտիչելլին վերցրել է Օվիդիուսի «Օրացույց» պոեմից[4]:

Նկարը պատկերում է նարնջի այգի` ծաղիկներով ու բույսերով լեցուն: Բուսաբանները այս նկարում հաշվել են ավելի քան 500 բուսատեսակ[5][6]: Նկարի կոմպոզիցիային աջից ձախ նայելիս նկատելի է դառնում, որ ֆիգուրները դասավորված են 3-1-3-1 ռիթմով: Առաջին խմբի երեք պերսոնաժներն են Զեփիրոսը, որը հետևում է Քլորիդային: Վերջինս պատկերված է այն պահին, երբ փոխակերպվում է Ֆլորայի: Նրա բերանից ծաղիկներ են աճել, իսկ կողքին հենց Ֆլորան է` ծաղիկների աստվածուհին, ով իր առատ ձեռքով ամենուր վարդեր է սփռում:

Կոմպոզիցիայի կենտրում Վեներայի ֆիգուրն է. սիրո ու այգիների աստվածուհին միայնակ կանգնած է այգու կենտրոնում[7]: Բոտիչելլին նրան կարևորել է ոչ միայն կոմոպոզիցիայի կենտրոնում պատկերելով այլև նրանով, որ նրա թիկունքում բույսերից առաջացած կամար է պատկերել: Վեներայի վերևում փոքրիկ Ամուրն է, ով իր նետն ուղղել է կենտրոնում կանգնած Քարիտային: Վերջինս ևս երկու Քարիտաների հետ կանգնած է Վեներայի ձախ կողմում: Նրանք ձեռք ձեռքի տված պարում են: Կենտրոում կանգնած Քարիտան, որը հնարավոր է, որ Եֆրոսինան է, նայում է Մերկուրիին: Քարիտաների դիրքերը հիշեցնում են Սիքստինյան մատուռում գտնվող Բոտիչելլու նկարած «Տեսարաններ Մովսեսի կյանքից» որմնանկարներում պատկերված ֆիգուրներին:

Ստեղծագործության կոմոպզիցիայի վերջին խմբում Մերկուրին է իր ատրիբուտներով` սաղավարտ, թևավոր կոշիկներ և սուր: Բոտիչելլին նրան ներկայացնում է որպես այգու պահապան, ով հսկում է իր սրով:

Ֆիգուրներից և ոչ մեկը հատակին կանգնած չէ: Նրանք ասես սահում են տերևների վրայով: Բոլոր կերպարներն հավասար հարթության վրա են, նկարի կոմպոզիցիան փակ է, հարթային, ֆիգուրները դիտվում են մեկ ընդհանուր տարածության մեջ: Ֆիգուրները դասավորված են խմբերով, կոմպոզիցիան բազմակի է: Նկատելի է Բոտիչելլու նկարի ֆիգուրների, ֆորմաների բացարձակ պարզությունը. հագուստները, ծալքերը, նույնիսկ մազերը նկարված են մանրակրկտորեն:

ՊատմությունԽմբագրել

1975 թվականին հայտնաբերված մի ձեռագրից հայտնի է, որ նկարը նախկինում գտնվել է Լորենցո դի Պիերֆրանչեսկո Մեդիչիի սենյակներից մեկում: Վերջինիս մահից հետո նկարը հայտնվել է նրա քեռու` Լորենցո Հրաշալու մոտ, որն ունեցել է նաև Բոտիչելլու «Պալլադան ու կենտովրոսը» (1482-1483) ստեղծագործությունը, ինչպես նաև «Տիրամայրը մանկան հետ» նկարը, որի հեղինակն անհայտ է: Հաշվի առնելով այն փաստը, որ 1482 թվականի հուլիսի 19-ին քեռին քրոջ որդուն ամուսնացրել է Սեմիրամիդա Ապպիանիի հետ, հետազոտողները ենթադրում են, որ «Վեներայի թագավորությունը» նկարը Բոտիչելլիին պատվիրել է նկարել Լորենցո Հրաշալին` որպես քրոջորդուն հարսանեկան նվեր[8]: Նման նվերները այդ ժամանակներում սովորական երևույթներ էին[9]: Ուստի, Բոտիչելլին իմանալով, թե որտեղ է կախվելու նկարը, որոշում է ֆիգուրներին հարթության վրա տեղադրել այնպես, ասես նրանք ճախրում են: Եվ այդպես էլ ստացվում է: Պատվերը տեսնելուն պես Մեդիչիները այն կախում են հատակից 2 մետր բարձրության վրա, և Բոտիչելլիի ցանկությունը ի կատար է ածվում:

1537 թվականին նկարը տեղափոխվել է Կաստելլո: 1550 թվականին այն Կաստելլոյում է տեսել Վազարին: Նրա կողքին է եղել նաև «Վեներայի ծնունդը»: 1815 թվականին նկարը տարվում է Ֆլորենցիայի Ուֆիցցի պատկերասրահ: Սկզբից այն բարձր գնահատականի չի արժանանում և 1853 թվականին ուղարկվում է Ակադեմիա, որտեղ պետք է ուսումնասիրվեր երիտասարդ նկարիչների կողմից: Ուֆիցցի «Վեներայի թագավորությունը» վերադառնում է միայն 1919 թվականին և այցելուների առջև բացվում XX դարի սկզբներից[10]: 1982 թվականին նկարը վերականգնվել է[11]: Այժմ այն Ուֆիցցիի պատկերասրահի կարևորագույն նմուշներից մեկն է[12]:

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

Lucretius. On the Nature of Things, William Ellery Leonard, trnsl. Գուտենբերգ նախագծի կայքում

  • Mattern Joanne (January 2005)։ Sandro Botticelli։ ABDO Group։ ISBN 978-1-59197-839-8։ Վերցված է հուլիսի 16, 2010 
  • Michalski S. (2003)։ «Venus as Semiramis: A New Interpretation of the Central Figure of Botticelli's Primavera»։ Artibus et Historiae 24: 213–222 
  • Patterson Annabel M. (1987)։ Pastoral and ideology: Virgil to Valéry։ University of California Press։ ISBN 978-0-520-05862-0։ Վերցված է հուլիսի 16, 2010 
  • Phythian John Ernest (1907)։ Trees in nature, myth and art։ Methuen & co.։ Վերցված է հուլիսի 16, 2010 
  • Servadio Gaia (2005)։ Renaissance Woman։ I.B.Tauris։ ISBN 978-1-85043-421-4։ Վերցված է հուլիսի 16, 2010 
  • Snow-Smith Joanne (1993)։ The Primavera of Sandro Botticelli: A Neoplatonic Interpretation։ Peter Lang International Academic Publishers։ ISBN 082041736X 
  • Steinmann Ernst (1901)։ Botticelli։ Velhagen & Klasing։ Վերցված է հուլիսի 16, 2010 
  • Stokstad Marilyn (2008)։ Art History։ Prentice Hall։ ISBN 0-13-225067-5 

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 https://beckchris.wordpress.com/visual-arts/best-works-of-art-of-all-time-the-critics-picks-part-1/ — 2013.
  2. https://www.uffizi.it/opere/botticelli-primavera
  3. Тит Лукреций Кар. О природе вещей. — М.: Художественная литература, 1983.
  4. Овидий. Элегии и малые поэмы. — М.: Художественная литература, 1973.
  5. Capretti, 2002, էջ 49
  6. Fossi, 1998, էջ 5
  7. Stokstad, 2008, էջ 521
  8. Capretti, 2002, էջ 48
  9. Деймлинг Барбара Сандро Боттичелли. — Taschen, 2007.
  10. Сайт Уффици
  11. Connolly, 2004, էջ 44
  12. Connolly, 2004, էջ 26, 28
  13. Fisher, 2011, էջ 12
  14. Heyl, 1912, էջ 89-90

Արտաքին հղումներԽմբագրել


  Արտաքին տեսաֆայլեր
  Smarthistory - Botticelli's Primavera