Սանգա (Սանգհա), արևադարձային անտառ և ազգային պարկ, զբաղեցնում է Կոնգո գետի վտակ Սանգա գետի ավազանը: Արևադարձային անտառը գտնվում է երեք պետությունների սահմաններում՝ ընդգրկելով Կոնգոյի Հանրապետության արևմտյան, Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության կենտրոնական և Կամերունի արևելյան շրջանները:

Սանգա
Loxodontacyclotis.jpg
Տեսակgroup of protected areas?
ԵրկիրFlag of Cameroon.svg Կամերուն, Flag of the Republic of the Congo.svg Կոնգոյի Հանրապետություն և Flag of the Central African Republic.svg Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն
Մակերես746 309 հեկտար և 1 787 950 հեկտար
Կազմված էNouabalé-Ndoki National Park?, Լոբեկե (ազգային պարկ) և Dzanga-Ndoki National Park?
Ձևավորում1990
Sangha Tri National Landscape.jpg
Սանգա գետը

Անտառի տարածքում առանձնացնում են 3 ազգային պարկեր.

2000 թվականին երեք երկրների միջև ստորագրվեց կենսոլորտային տարածքի ստեղծման մասին համագործակցության համաձայնագիր, իսկ 2007 թվականին հիմնվեց Սանգա ազգային պարկի գիտահետազոտական ինստիտուտը: 2012 թվականին այն ընդգրկվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ ընգդգրկելով 7542.86 կմ2 մակերես բուն անտառային գոտի և 17879.5 կմ2 բուֆերային գոտի[1][2]: Ազգային պարկի միջազգային անվանումն է Sangha Trinational, որը թարգմանաբար նշանակում է «երեք ազգերի Սանգա»:

ՖլորաԽմբագրել

 
սավաննա

Սանգա անտառը լանդշաֆտային առումով ընդգրկում է «անձրևային» մշտադալար լայնատերև անտառները, արևադարձային անտառները և ճահճուտները, ինչպես նաև՝ սավաննաները: Հորդացումների և վարարումների ժամանակ մեծ վնաս են կրում հատկապես սավաննաների խոտածածկ տարածքները, որոնք պարբերաբար ջրածածկ են լինում՝ նպաստելով ճահճուտների ընդարձակմանը և հողային էրոզիային: Ռելիեֆի ցածրադիր մասերում՝ ուանգաներում, հանդիպում են բե կոչվող սավաննաները, որոնք տարածվում են գետի հոսանքի երկայնքով՝ զբաղեցնելով ամբողջ գետավազանը: Մինչ օրս այդ տիպի սավաննաներից ուսումնասիրվել են ընդամենը 138-ը: Սավաննային գոտիները իրարից տարբերվում են մեծությամբ, հողային և ջրային ռեժիմով, հետևաբար, նաև՝ ֆլորայով և ֆաունայով: Սանգայի անտառներն ունեն ոչ միայն գեղագիտական, այլև՝ գիտահետազոտական և տուրիստական նշանակություն: Ի տարբերություն դժվարանցանելի արևադարային անտառների, այստեղ հնարավոր է իրականացնել տուրիստական արշավներ և հետազոտական աշխատանքներ:

Սանգայի բնական հարստությունը և բազմազանությունը առաջին հերթին պայմանավորված են նրանով, որ անտառը գտնվում է Կոնգոյի հասարակածային և սավաննաների կենսաշխարհագրական շրջանների միջև՝ անցումային գոտում: Բացի այդ, սա Կոնգոյի ավազանի եզակի հատվածներից է, որտեղ մարդու ազդեցությունը եղել է նվազագույն: Մինչև 20-րդ դարի երկրորդ կեսը փոքրաթիվ ցեղախմբերի կողմից իրականացվող բնօգտագործումը սահմանափակվում էր որսորդությամբ և հավաքչությամբ: Եվ միայն 20-րդ դարի երկրորդ կեսից տարածքի 30%-ն սկսվեց օգտագործվել արդյունաբերական նպատակով: Այսօր էլ մարդու տնտեսական գործունեությունը այստեղ շատ սահմանափակ է, իսկ բնակչության խտությունը՝ ցածր:

ՖաունաԽմբագրել

Սանգայի անտառը շատ կենդանիների տարածման բնական միջավայրն է: Այստեղ տարածված շատ կենդանատեսակներ էնդեմիկ են կամ գտնվում են ոչնչացման եզրին: Սանգա գետը հատում է անտառը հյուսիսից հարավ: Այս գետում են տարածված Նեղոսի կոկորդիլոսը և մինչև 1.33 մետր երկարության հասնող Մեծ վագրաձուկը (անգլ.՝ Hydrocynus goliath):

Անտառային բաց և փակ տարածքների առկայությունը, մարդու սահմանափակ ազդեցությունը նպաստել են աֆրիկյան անտառային փղերի, գորիլաների և շիմպանզեների խոշոր պոպուլյացիաների ձևավորմանը[3]: Հանդիպում են գոմեշներ, վայրի խոզեր, այծքաղների այնպիսի էնդեմիկ տեսակներ, ինչպիսիք են սիտատունգան և բոնգոն:

Այս կենդանատեսակների որոշ պոպուլյացիաներ տարածված են միայն Սանգա գետահովտի որոշակի հատվածներում, որի պատճառով ազգային պարկի արևելյան և հարավարևմտյան շրջանների նույն տեսակին պատկանող տարբեր պոպուլյացիաներն իրարից տարբերվում են հարմարվողականությամբ և վարքագծով:

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Sangha Trinational»։ UNESCO։ Վերցված է սեպտեմբերի 2, 2012 
  2. Gerken James (հուլիսի 9, 2012)։ «Sangha Tri-National Protected Area Declared A World Heritage Site»։ huffingtonpost.։ Վերցված է սեպտեմբերի 3, 2012 
  3. «Central African Republic»։ Africa's Eden։ Արխիվացված է օրիգինալից 27 March 2010-ին։ Վերցված է 18 September 2010