Սաար (գերմ.՝ Saarland, ֆր.՝ Sarre), տարածք Գերմանիայում, որը սահմանակցում է Ֆրանսիային և Լյուքսեմբուրգին, ինչպես նաև Ռայնլանդ-Պֆալց երկրամասին։ Իր անունը ստացել է Սաար գետի անունից։ Մայրաքաղաք՝ Սաարբրյուքեն։

Picto infobox map.png
Սաար
flag of Saarland? Զինանշան
Flag of Saarland.svg
Wappen des Saarlands.svg
Landtag des Saarlandes.jpg
ԵրկիրԳերմանիա Գերմանիա
ԿարգավիճակԳերմանիայի նահանգ
Մտնում էԳերմանիա
ՎարչկենտրոնՍաարբրյուքեն
Ամենաբարձր կետDollberg?[1]
Օրենսդրական մարմինLandtag of Saarland?
Դատական մարմինConstitutional Court of the Saarland?
Բնակչություն986 887 մարդ (2019)[2]
Խտություն385,03
Տարածք2570 կմ²
Locator map Saarland in Germany.svg
Հիմնադրված էդեկտեմբերի 17, 1947 թ.
Սահմանակցում էՌայնլանդ Պֆալց, Մոզել, Լոթարինգիա և Լյուքսեմբուրգ
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
ՓոխարինեցQ27069436?
ISO 3166-2 կոդDE-SL
saarland.de(գերմ.)

Առանձնանում է բլրավետ տեղանքով։

ՊատմությունԽմբագրել

XVII և XVIII դարերում Սաարը երկու անգամ օկուպացվեց Ֆրանսիայի կողմից, իսկ 1815 թվականին Նապոլեոնի վերջնական ջախջախումից հետո բաժանվեց Պրուսիայի և Բավարիայի միջև։ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությունից հետո Սաարը անցավ Ազգերի լիգայի վերահսկողության տակ, իսկ դրա ածխահանքերը հայտարարվել էին Ֆրանսիայի սեփականություն։ 1920-1935 թվականներին Սաարի տարածքը նորից համարվում էր Գերմանիայի մասը, սակայն օկուպացված էր դաշնակիցների վարչության կողմից։ Իսկ հետագայում հանրաքվեի որոշմամբ մտավ հիտլերյան Երրորդ Ռայխ կազմը, որպես «Արևմտյան սահմանային մարկա»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Սաարը նորից օկուպացված էր դաշնակիցների կողմից, դառնալով ֆրանսիական պրոտեկտորատ։ Նույնիսկ հասցրեց մասնակցել օլիմպիական խաղերին, որպես անկախ պետություն։ ԱՄՆ-ն և Մեծ Բրիտանիան ձգտում էին, Էլզասից և Լոթարինգիայից անմիջապես հետո, Սաարը մտցնել Ֆրանսիայի կազմ։ Այն ժամանակ հենց Ֆրանսիան էր հանդես գալիս, որ Սաարը դառնա սահմանային անկախ պետություն, Լյուքսեմբուրգին նման։ Այդ վերջին առաջարկն ընդունվել է հանրաքվեով և մերժվել 65 % սաարցիների կողմից, որոնք ձգտում էին միանալ ԳՖՀ-ին։ 1957 թվականի հունվարի 1-ին դաժան հասարակական բանավեճից և նոր հանրաքվեից հետո Սաարը մտավ ԳՖՀ-ի կազմ, դառնալով 10-րդ ֆեդերալ տարածք։

Վարչական բաժանումԽմբագրել

 
Սաարի վարչական քարտեզը

Սաարի տարածքը բաժանվում է շրջանների (գերմ.՝ Landkreis) և ազատ քաղաքների (գերմ.՝ Kreisfreie Stadt), շրջանները՝ քաղաքների (գերմ.՝ Stadt) և համայնքների (գերմ.՝ Gemeinde), քաղաքները՝ քաղաքային օկրուգների (գերմ.՝ Stadtbezirk), համայնքները՝ համայնքային օկրուգների (գերմ.՝ Gemeindebezirk):

ՇրջաններԽմբագրել

  1. Մերցիգ Վադերն (MZG)
  2. Նոյնկիրխեն (NK)
  3. ազատ քաղաք (գերմ.՝ Kreisfreie Stadt) Սաարբրյուկեն (SB)
  4. Սաարլուիս (SLS)
  5. Սաարպֆալց (HOM)
  6. Սանկտ Վենդել (WND)

Քաղաքները, որոնց բնակչությունը 20 հազարից բարձր էԽմբագրել

2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ

Քաղաք Բնակչություն (հազ.)
Սաարբրյուկեն 175,3
Նոյնկիրխեն 47,6
Հոմբուրգ 43,7
Վյոլկլինգեն 39,7
Սանկտ-Ինգբերտ 37,2
Սաարլուիս 37,1
Մերցիգ 30,4
Սանկտ Վենդել 26,3
Բլիսկատել 22,0
Դիլինգեն 20,9

ԼեզուԽմբագրել

Այստեղ խոսում են երկու բարբառով՝ Մոզոլ ֆրանկական և ռեյն ֆրանկական։ Գոյություն ունի նաև սահման (Das-Dat-Grenze)[3]։

ԷկոնոմիկաԽմբագրել

  • Պարտքեր․€7012 (2002)
  • Ընդհանուր պարտքեր․ €7,5 մլրդ (2002)

ԳիտությունԽմբագրել

Սաարբրյուկեն քաղաքում տեղակայված է Սաարական համալսարանը։ Նրա տարածքում են մի շարք Գերմանիայի գիտական կազմակերպություններ․ DFKI, Մաքս Պլանկի գիտական ընկերությունը, Լեյբնիցի անվան համալսարանը և այլն։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 106