Բացել գլխավոր ցանկը

Պանայոտ Խրիստով Պիպկով (բուլղար․՝ Панайот Христов Пипков, նոյեմբերի 21, 1871(1871-11-21), Պլովդիվ, Բուլղարիա - օգոստոսի 25, 1942(1942-08-25), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի կոմպոզիտոր, երգերի հեղինակ, երգչախմբի խմբավար, դերասան, դրամատուրգ։ Հայտնի բուլղարացի կոմպոզիտոր Լյուբոմիր Պանայոտովի հայրն է[1]։

Պանայոտ Պիպկով
BASA-1154K-1-344-76-Panayot Pipkov.JPG
Ծնվել էնոյեմբերի 21, 1871(1871-11-21)
Պլովդիվ, Բուլղարիա
ԵրկիրԲուլղարիա
Մահացել էօգոստոսի 25, 1942(1942-08-25) (70 տարեկանում)
Սոֆիա, Բուլղարիա
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր
Panayot Pipkov Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Պանայոտ Պիպկովը ծնվել է Պլովդիվում երաժիշտների ընտանիքում։ Վաղ տարիքից սովորել է ջութակ նվագել, գրել է բանաստեղծություններ։ Սովորել է Պլովդիվի հնգամյա դպրոցում, սակայն նյութական միջոցների սղության պատճառով ստիպված էր թողնել ուսումը և աշխատանքի անցնել հաշտարար դատարանում որպես քարտուղար։ Խաղացել է Պլովդիվի սիրողական թատերախմբում (1887), ապա Սոֆիայի մի քանի թատրոններում։ 1892 թվականին գրել է առաջին «Բոյկո» պիեսը։ Արժանացել է կրթաթոշակի և 1898 թվականին ուղևորվել է Միլանի կոնսերվատորիա սովորելու, 1899 թվականին կատարելագործվել է Պրահայում։

Աշխատել է դիրիժոր Ռուսեի և Վառնայի երաժշտախմբերում։ Լովեչում աշխատել է երաժշտության ուսուցիչ[2]։ Ղեկավարել է քաղաքային հոգևոր նվագախումբը, եղել է 34 հետևակային գնդի զինվորական նվագախմբի կապելմեյստերը (1904)։ Այս շրջանում ստեղծել է հոգևոր նվագախմբի, երգչախմբի համար ստեղծագործություններ, մանկական երգեր։

Տեղափոխվելով Սոֆիա՝ Պիպկովը երաժշտություն է դասավանդել Կանանց առաջին և երկրորդ գիմնազիաներում և Կանանց մանկավարժական ուսումնարանում։ 1912-1918 թվականներին մասնակցել է Բալկանյան և Առաջին համաշխարհային պատերազմներին որպես զինվորական նվագախմբերի կապելմեյստեր։ Պատերազմից հետո աշխատել է մի շարք թատրոններում որպես դերասան և դիրիժոր։

Պանայոտ Պիպկովը եղել է իր որդու՝ նշանավոր կոմպոզիտոր Լյուբոմիր Պանայոտովի ուսուցիչներից մեկը։ 2001 թվականին ճանաչվել է Լովեչի պատվավոր քաղաքացի, նրան անունն են կրում Լովեչի ու Սոֆիայի երաժշտական հաստատություններ։

ԳործունեությունԽմբագրել

Պանայոտ Պիպկովը պատկանում է այսպես կոչված «առաջին սերնդի» կոմպոզիտորների դասին, բուլղարական պրոֆեսիոնալ երաժշտության ռահվիրաներից մեկն է։ Պիպկովն առաջին բուլղարացի կոմպոզիտորն է, որ գրել է ստեղծագործություններ դաշնամուրի համար։

Պիպկովն աշխատել է դիրիժոր, խմբավար և Սոֆիայի Ազգային թատրոնի (1917—1920), Ազատ թատրոնի (1918—1919), Դրամատիկական թատրոնի (1923—1924), «Ռենեսանս» թատրոնի երաժշտական մասի վարիչ։

Մասնակցել է դրամատիկական (Վ. Դրումևի «Իվանկո», Ի. Վազովի «Անդունդի եզրին») և օպերային (Գեորգի Աթանասովի «Գերգանա», «Լքված ջրաղաց», Ժյուլ Մասնեի «Վերթեր» (Բուլղարիայի առաջին ներկայացումը), Բեդրժիխ Սմետանայի «Վաճառված հարսնացուն», Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ») ներկայացումների կայացմանը Սոֆիայի թատրոններում։

Պանայոտ Պիպկովի դերասանական գործունեությունը կապված է եղել տարբեր թատերական խմբերի հետ։ Պիպկովը խաղացել է Սոֆիայի «Հիմք» (1889—1890) դրամատիկական թատերախմբում, դրամատիկական օպերային խմբում (1890), «Արցունք և ծիծաղ» թատրոնում (1992—1993)։ Պիպկովի դրամատիկ դերերից են եղել Լուկինը (Ն. Վ. Գոգոլ. «Ռևիզոր»), Գրոսսը (Լ. Անդրեև. «Սաբինուհիների առևանգումը»), Կոնտիի (Լեսինգ. «Էմիլյա Գալոտի»)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Lyubomir Pipkov, Audio Encyclopedia.
  2. Panyot Pipkov, Union of The Bulgarian Composers.

ԳրականությունԽմբագրել

  • Пипков, Панайот // Театральная энциклопедия / гл. ред. П. А. Марков. — М.: Советская энциклопедия, 1965. — Т. 4.
  • Пипков, Панайот Христов // Енциклопедия България: П-Р. — София: БАН, 1986. — Т. 5. — С. 227. — 879 с.
  • «Панайот Пипков» (բուլղարերեն)։ Съюз на българските композитори։ Վերցված է 2016-03-21