Նիկոս Կազանձակիս (հուն․՝ Νίκος Καζαντζάκης, փետրվարի 18 (մարտի 2), 1883[1], Հերակլիոն[2] - հոկտեմբերի 26, 1957(1957-10-26)[1][3][4][…], Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[2]), հույն գրող։

Նիկոս Կազանձակիս
հուն․՝ Νίκος Καζαντζάκης
Nikos Kazantzakis.jpg
Ծննդյան անունհուն․՝ Νίκος Καζαντζάκης
Ծնվել էփետրվարի 18 (մարտի 2), 1883[1]
ԾննդավայրՀերակլիոն[2]
Վախճանվել էհոկտեմբերի 26, 1957(1957-10-26)[1][3][4][…] (74 տարեկան)
Վախճանի վայրՖրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[2]
ԳերեզմանՀերակլիոն
Մասնագիտությունսցենարիստ, լրագրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, վիպասան, փիլիսոփա, դրամատուրգ, գրող և քաղաքական գործիչ
Լեզուհունարեն և նոր հունարեն[1]
Ազգությունհույն
ՔաղաքացիությունFlag of Greece (1822-1978).svg Հունաստան[5]
ԿրթությունԱթենքի համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներZorba sport?
ՊարգևներGreek state literary awards?
ԱմուսինGalateia Kazantzakē? և Heleni Kazantzaki?
Nikos-kazantzakis-signature.svg
Nikos Kazantzakis Վիքիպահեստում

Առաջին ստեղծագործություններն են «Օձը և շուշանը» (1906) վիպակը, «Լուսանում է» (բեմ. 1907), «Զոհաբերություն» (1910) պիեսները։ 1925-1929 թվականներին երեք անգամ այցելել է ԽՍՀՄ։ Ողջունել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը («Ինչ տեսա Ռուսաստանում», 1928, «Մոսկվան կոչ արձակեց», 1931, ֆրանսիական, հունական. «Տոդա Ռաբա», 1934

«Քրիստոսը կրկին է խաչվում» (շվեդական հրատարակչություն 1950 թ., հունական հրատարակչություն 1954, հայերեն հրատարակչություն 1965), «Վերջին գայթակղությունը» (1955, հունարեն) և «Կապիտան Միխալիսը։ Մահ կամ ազատություն» (1953) վեպերում արտահայտված է բողոք ընդդեմ բուրժուական հարաբերությունների և կրոնական կեղծ բարեպաշտության։

«Հույն Զոռբան կամ Ալեքսիս Զոռբայի կյանքն ու բարքը» գիրքը շատերի կարծիքով Նիկոս Կազանձակիսի լավագույն ստեղծագործությունն է։ Այն դասվել է համաշխարհային գրականության բոլոր ժամանակների հարյուր լավագույն գրքերի շարքում։ Գրքի հիման վրա նկարահանվել է Միխալիս Կակոյանիսի «Հույն Զոռբան» եռակի օսկարակիր ֆիլմը։

1947 թվականից ապրել է Ֆրանսիայում և ԳՖՀ-ում։ Խաղաղության միջազգային մրցանակի դափնեկիր է (1956

ԳրականությունԽմբագրել

  • Prevelakis P. Nikos Kazantzakis and His Odyssey. A Study of the Poet and the Poem. New York։ Simon and Schuster, 1961
  • Kazantzakis H. Nikos Kazantzakis. A biography based on his letters. New York։ Simon and Schuster, 1968 (переизд. 1983)
  • Bien P. Nikos Kazantzakis. New York։ Columbia UP, 1972
  • Levitt M.P. The Cretan Glance, The World and Art of Nikos Kazantzakis. Columbus։ Ohio State UP, 1980
  • Μαράς Σ. Νίκος Καζαντζάκης. Τέχνη και Μεταφυσική. Αθήνα, 1988
  • Bien P. Kazantzakis. Politics of the Spirit. Princeton։ Princeton UP, 1989
  • Wilson C., Dossor H.F. Nikos Kazantzakis. Nottingham։ Paupers, 1999
  • Middleton D.J.N. Novel Theology։ Nikos Kazantzakis’s Encounter with Whiteheadian Process Theism. Macon։ Mercer UP, 2000
  • Owen L. Creative Destruction։ Nikos Kazantzakis and the Literature of Responsibility. Macon։ Mercer UP, 2003
  • Middleton D.J.N. Scandalizing Jesus?։ Kazantzakis’s 'Last Temptation of Christ' Fifty Years On, New York։ Continuum, 2005

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118560867 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 Internet Broadway Database — 2000.
  5. LIBRIS — 2012.

Արտաքին հղումներԽմբագրել

«Հույն Զոռբան» հայերեն թարգմանությամբ (թարգմանիչ՝ Շամրիկ Խաչատրյան), էջ՝ 11-94։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 156