Յուրի Երզնկյան

հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ

Յուրի Արամայիսի Երզնկյան (հունվարի 26, 1922, Թբիլիսի, Վրաստան - դեկտեմբերի 19, 1996, Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, նկարիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1975)։ Ղեկավարել է Երևանի Խ․ Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի մշակույթի ֆակուլտետի ռեժիսուրայի արվեստանոցը, պրոֆեսոր (1982)[1]։

Picto infobox cinema.png
Յուրի Երզնկյան
Yuri Yerznkyan.jpg
Ծնվել էհունվարի 26, 1922(1922-01-26)
ԾննդավայրԹիֆլիս, Թիֆլիսի գավառ
Մահացել էդեկտեմբերի 19, 1996(1996-12-19) (74 տարեկանում)
Մահվան վայրՄոսկվա, Ռուսաստան
ԿրթությունՄոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտ
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտացումկինոռեժիսոր
սցենարիստ
նկարիչ
ՊարգևներՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
IMDbID ID 0947711

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Թբիլիսիում։ 1934-1942 թվականներին Երևանի պետական թատրոնում եղել է նկարիչ։ 1940-1941 թվականներին փորձաշրջան է անցել Մոսկվայի Վախթանգովի դրամատիկական թատրոնում։ 1941-1943 թվականներին եղել է Երևանի «Սատիրայի պատուհանի» ռեժիսորը։ 1943 թվականից աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նախ՝ որպես նկարիչ, ապա՝ ռեժիսոր։ 1946-1947 թվականներին սովորել է Մոսկվայի ռեժիսորական դասընթացում (Ռ. Սիմոնովի արվեստանոց)։ 1948-1949 թվականներին ավարտել է Մոսկվայի կինոինստիտուտի (ՎԳԻԿ) բարձրագույն ռեժիսորական դասընթացը (Միխայիլ Ռոմի արվեստանոց)։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ռեժիսորական աշխատանքը սկսել է 1953 թվականից՝ նկարահանելով վավերագրական ֆիլմեր։ Յուրի Երզնկյանի վերջին աշխատանքներից են «Հայկական որմնանկարներ» (1972 թվական, որի առանցքը կազմում է Էդգար Հովհաննիսյանի բալետային երաժշտությունը, նրա «Դավիթ և Խանդութ», «Անտունի», «Հավերժական կուռք» բալետների պարային սյուիտները), Ակսել Բակունցի «Միրհավը» պատմվածքի հիման վրա նկարահանված «Այս կանաչ-կարմիր աշխարհը» (1975) և «Սգավոր ձյունը» (1978 թվականին ըստ Անրի Թրուայայի համանուն վիպակի) կինոնկարները: 1979 թվականին «Սգավոր ձյունը» կինոնկարի համար Յուրի Երզնկյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակ:

Մահացել է Մոսկվայում, թաղված է Երևանում[2][3]:

Մրցանակներ և պարգևներԽմբագրել

  • ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1979)
 
Յուրի Երզնկյանի հուշատախտակը Երևանի Թումանյան փողոցում

ՖիլմագրությունԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Յուրի Երզնկյանի մասին Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
  2. Յուրի Երզնկյանի մասին «Ոսկե ծիրանի» կայքէջում
  3. Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Ա։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ 311-312 

Արտաքին հղումներԽմբագրել