Բացել գլխավոր ցանկը

Մերաբ Կոստավա (վրաց.՝ მერაბ კოსტავა, 26 մայիսի, 1939, Թբիլիսի13 հոկտեմբերի, 1989), վրացի այլախոհ, երաժիշտ ու բանաստեղծ։ Վրաստանը ԽՍՀՄ-ից առանձնացնելու համար 1980-ական թվականներին ծավալված շարժման ղեկավարներից մեկը։

Մերաբ Կոստավա
վրաց.՝ მერაბ კოსტავა
Merab-kostava.jpg
Ծնվել էմայիսի 26, 1939(1939-05-26)
ԾննդավայրԹբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Մահացել էհոկտեմբերի 13, 1989(1989-10-13) (50 տարեկանում)
Մահվան վայրԲորիթ, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգությունվրացի
ԿրթությունԹբիլիսիի Վանո Սարաջիշվիլիի անվան պետական կոնսերվատորիա
Մասնագիտությունբանաստեղծ, գրող, երաժիշտ և այլախոհ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Վրաստանի ազգային հերոսի շքանշան
Merab Kostava Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1954 թվականին Մերաբ Կոստավան ու Զվիադ Գամսախուրդիան հիմնադրեցին երիտասարդական ընդհատակյա «Գորգասլիանի» կազմակերպությունը։ 1956-1958 թվականներին կազմակերպության անդամները, այդ թվում նաև Կոստավան ու Գամսախուրդիան, ձերբակալվել են ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի կողմից հակախորհրդային գործունեության համար։ Նրանք մեղադրվում էին նաև հակակոմունիստական գրականության ու թռուցիկների տարածման համար։

1962 թվականին Մերաբ Կոստավան ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիան։ 1962-1977 թվականներին դասավանդել է Թբիլիսիի երաժշտական դպրոցներից մեկում։

1973 թվականին Կոստավան ու Գամսախուրդիան հիմնադրել են Մարդու իրավունքների պաշտպանության նախաձեռնող խումբը։ 1976 թվականին Կոստավան եղել է Վրաստանի Հելսինկյան խմբի (1989 թվականին վերանվանվել է Վրացական հելսինկյան միություն) հիմնադիրներից մեկը։ 1975 թվականից Amnesty International միջազգային կազմակերպության անդամ է։

1977 թվականին Կոստավան ու Գամսախուրդիան ձերբակալվել են։ Գամսախուրդիան պաշտոնական խոստովանությունից հետո ներվել է։ Կոստավան պատիժը կրել է Սիբիրում։ Ազատազրկման ժամկետը երկու անգամ երկարաձգվել է. նա ազատություն է ստացել 1987 թվականին։ Աշխատել է «Բալավերի» (Վրաց լեզուն ու գրականությունը դպրոցում) ամսագրում։ 1978 թվականին Կոստավան ու Գամսախուրդիան ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից ներկայացվել են Նոբելյան մրցանակի։ 1988 թվականին Կոստավան եղել է Սուրբ Իլյա Բարեպաշտի (Իլյա Ճավճավաձե) միության հիմնադիրներից մեկը։ Եղել է Ավետարանի նոր մեկնության ջատագովներից մեկը։ Առաջարկել է Ավետարանը թարգմանել վրացերեն։ Եղել է մի շարք ցույցերի, այդ թվում՝ 1989 թվականի ապրիլի 9ի Թբիլիսիում տեղի ցույցի նախաձեռնողը, որն ավարտվեց նրանով, որ խորհրդային ռազմական ուժերը դաժանորեն ցրեցին ցուցարարներին։

Մերաբ Կոստավան եղել է «Самиздата»-ի ակտիվ մասնակից, ինչպես նաև «Օկրոս սացմիսի» («Ոսկե գեղմ») ընդհատակյա թերթի հրատարակիչներից մեկը։ Հեղինակել է մի շարք գրական աշխատություններ ուգրական ստեղծագործություններ։

Մերաբ Կոստավան զոհվել է ավիավթարից չպարզված հանգամանքներում[1] Բորիտի գյուղի մոտ (ներկայում՝ Խարագաուլի շրջան)։ Թաղված է Մթածմինդա պանթեոնում։ Նրա զոհվելու վայրում կանգնեցված է հուշարձան։ 2013 թվականին հետմահու պարգևատրվել է Ազգային հերոսի շքանշանով[2]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Zviad Gamsachurdia and Merab Kostava. Amnesty International, London 1977
  • Gamotxoveba Merab Kostavastan: mceralta da sazogado moçgvaceta mtacmindis panteoni, 1989 clis 21 oktomberi. Macne, Tbilisi 1992.