Մարիա վան Օստերվեյկ

հոլանդացի նկարչուհի

Մարիա վան Օստերվեյկ (նիդերլանդերեն՝ Maria van Oosterwijk կամ Oosterwyck, օգոստոսի 20, 1623(1623-08-20)[1][2][3][…], Nootdorp, Nootdorp, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ - նոյեմբերի 12, 1693(1693-11-12)[1][2][4][…], Uitdam, Վատերլանդ, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), հոլանդական ոսկեդարի ժամանակաշրջանի նկարչուհի, ով լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես ծաղիկներով նատյուրմորտներ հեղինակելու շնորհիվ։ 1667-ից 1689 թվականների ժամանակահատվածով թվագրված նրա աշխատանքները[5] բավականին հարգի էին եվրոպական բարձրաստիճան ազնվականության շրջանում։ Նրան, այլոց թվում, նկարներ են պատվիրել Լեոպոլդ Առաջին Հաբսբուրգցին, Ֆրանսիայի Լուի Տասնչորսերորդ արքան, Անգլիայի Վիլյամ Երրորդ թագավորը...

Մարիա վան Օստերվեյկ
Wallerant Vaillant - Maria van Oosterwijck 1671.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 20, 1623(1623-08-20)[1][2][3][…]
ԾննդավայրNootdorp, Nootdorp, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ
Վախճանվել էնոյեմբերի 12, 1693(1693-11-12)[1][2][4][…] (70 տարեկան)
Մահվան վայրUitdam, Վատերլանդ, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ
ՔաղաքացիությունStatenvlag.svg Միացյալ պրովինցիաների հանրապետություն
Մասնագիտություննկարչուհի և ծաղիկներ պատկերազարդող
Ոճբարոկկո
Ժանրնատյուրմորտ և ծաղկային նատյուրմորտ
Ուշագրավ աշխատանքներFlowers in an Ornamental Vase?
Maria van Oosterwijck Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

 
Vanitas (1668)

Մարիան դուստրն էր բողոքական պաստոր[6] Յակոբուս վան Օստերվեյկի և Ադրիանա Լամբրեխտս վան Լինսխոտենի[7], աշակերտել է նկարիչ Վիլյամ վան Էլստին[8][9] կամ Յան Դավիդս դե Հեմին[6][10]։ Մեծացել, հասակ է առել՝ շրջապատված գեղարվեստով հագեցած միջավայրում. նրա մորաքույրը՝ Մարիա վան Լինսխոտենը, վերջինիս ամուսինը՝ Հենդրիկ վան Բիյերենը, նրանց որդին՝ Աբրահամ վան Բեյերենը և այլ բարեկամներ իրենց կյանքը կապել էին գեղանկարչության հետ, մասնագիտացել, վարպետացել հատկապես նատյուրմորտի ժանրում[7]։

Մարիան, որ դեռ վաղ հասակում էր դրսևորել նկարելու իր ձիրքը, կերպարվեստի բնագավառում առաջին նշանակալի գործերն ստեղծել է՝ աշխատելով Դելֆտում[8]՝ մորական պապի տանը 1656-1658 թվականներին գործի գցած արվեստանոցում[7], ապա աշխատանքը շարունակել է Լեյդենում (1658-1660)[8], այդտեղից էլ 1660 թվականին մեկնել է Ուտրեխտ[7][8], որտեղ ապրել է շուրջ երեք տարի՝ իրեն նվիրելով նատյուրմորտներ ստեղծելու գործին՝ Յան Դավիդս դե Հեմի ոճով, ով, Առնոլդ Հուբրեկենի վկայությամբ, նրա մենտորն էր[7]։ 1675-ին տեղափոխվել է Ամստերդամ, որտեղ վան Էստելի արվեստանոցի հարևանությամբ ապրել ու ստեղծագործել է մինչև [[1689 թվական]ը][8]։

Սկզբնական շրջանում աշակերտել է վան Էստելին, ում շնորհիվ էլ միջազգային ճանաչման ու իր առաջին պարգևներին է արժանացել[7]։ Դրանից հետո գրեթե ամբողջությամբ նվիրվել է նատյուրմորտներ նկարելու գործին[7][8], որոնցում նկատելի է Յան Դավիդս դե Հեմի ազդեցությունը[10]։ Այդ ստեղծագործությունները վաճառվել են բարձրաստիճան անձանց[7], այդ թվում՝ Ֆրանսիայի, Սաքսոնիայի, Անգլիայի թագավորական ընտանիքների անդամներին[10], Կոզիմո Երրորդ դե Մեդիչիին[9]։ Այդուհանդերձ՝ ինչպես շատ ու շատ կին արվեստագետներ այդ ժամանակներում, Մարիա վան Օստերվեյկը այդպես էլ չի դարձել նկարիչների գիլդիայի անդամ[10], թեկուզև, մինչև անգամ, իր արվեստանոցն ու դպրոցն է ունեցել, նկարչության դասեր տվել տասնյակ պատանիների ու երիտասարդների[8]։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • Natura morta con fiori e farfalle, dipinto, 37,1 x 46 սմ, 1669, Ցինցինատիի արվեստի թանգարան
  • Vanitas con mappamondo, teschio, clessidra e vaso di fiori, dipinto, 73 x 88,5 սմ, 1668, Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա
  • Natura morta con vaso di fiori e chiocciola su tavolo di legno, Ֆիթցվիլյամ թանգարան, Քեմբրիջ[11]
  • Natura morta con fiori legati da nastro e farfalla[12],
  • Vanitas con teschio e girasole, մասնավոր հավաքածու[13]
  • Natura morta con fiori e frutta, մոտ. 1670 թ., Պալացցո Պիտտի, Ֆլորենցիա[14]
  • Natura morta con fiori in vaso finemente decorato, 62 x 47,5 սմ, 1670-1675, Mauritshuis, L'Aia[15]
  • Natura morta con vaso di fiori posto su una mensola di pietra con un limone, un lime e una farfalla, firmato in basso al centro Maria Va Oosterwijck Aº 1675, 90,4 x 80,7 սմ, 1675[16]
  • Natura morta con fiori, girasole e insetti, 73,6 x 55,8 cm, մոտ. 1670 թ., Դենվերի արվեստի թանգարան [17]
  • Natura morta con fiori e farfalle, 47,3 x 36,8 սմ, 1686, թագավորական հավաքածու[18]
  • Natura morta con fiori, insetti e una conchiglia, 47,4 × 36,5 սմ, 1689, թագավորական հավաքածու[19]

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=Maria+van+Oosterwijck&role=&nation=&prev_page=1&subjectid=500026127%7Cautore=%7Ctitolo="Oosterwyck(չաշխատող հղում), Maria van (Dutch painter, 1630-1693)"|accesso=31 luglio 2017|sito=Union List of Artist Names Online|anno=2017|lingua=en
  • http://www.wga.hu/bio/o/oosterwi/biograph.html%7Cautore=Emil Kren|coautori=Daniel Marx|titolo="OOSTERWIJK, Maria van"|accesso=31 luglio 2017|sito=The Web Gallery of Art|anno=2017|lingua=en
  • http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/oosterwijck%7Cautore=Noud(չաշխատող հղում) Janssen|titolo="Oosterwijck, Maria van (1630-1693)"|accesso=9 agosto 2017|sito=Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland - DVN|anno=2017|lingua=nl
  • http://www.treccani.it/enciclopedia/willem-van-aelst_%28Enciclopedia-Italiana%29/%7Cautore=%7Ctitolo="AELST, Willem van"|accesso=2 agosto 2017|sito=Enciclopedie on line - Treccani.it|anno=2017
  • https://rkd.nl/explore/artists/60780%7Cautore=%7Ctitolo="Maria van Oosterwijck"|accesso=31 luglio 2017|sito=Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie|anno=2017|lingua=nl
  • Joachim Oudaan: Joachim Oudaans Poezy 2. Amsterdam 1712, S. 392.
  • Gerard de Lairesse: Groot schilderboek, waar in de schilderkonst in al haar deelen grondig werd onderweezen, ook door redeneeringen en printverbeeldingen verklaard: met voorbeelden uyt de beste konst-stukken der oude en nieuwe puyk-schilderen, bevestigd: en derzelver wel- en misstand aangeweezen. Amsterdam 1714; Nachdruck der Ausgabe 1740: Doornspijk 1969, ‘twaalfde boek’, S. 360.
  • A. L. G. Bosboom-Toussaint: De bloemschilderes Maria van Oosterwijk. Leiden 1862 (Roman).
  • J. A. Worp (Hrsg.): De gedichten van Constantijn Huygens naar zijn handschrift uitgegeven. Band 8, Groningen 1898.
  • G. J. Hoogewerf: De twee reizen van Cosimo de’Medici, prins van Toscane, door de Nederlanden (1667–1669) journalen en documenten. Amsterdam 1919, S. 69.
  • A. Bredius: Archiefsprokkelingen. Een en ander over Maria van Oosterwijck, “vermaert Konstschilderesse”. In: Oud Holland. Band 52, 1935, S. 180–182.
  • Casper Spoor: Kroniek van Nootdorp. Nootdorp 1966, Nachdruck 1990, S. 94–104.
  • Sam Segal: Jan Davidsz de Heem en zijn kring. Den Haag 1991, S. 220–221.
  • Paul Taylor: Bloemstillevens in de Gouden Eeuw. Zwolle 1995, S. 166 und 171, (englisch als: Dutch Flower Painting 1600–1720. New Haven 1995).
  • Alan Chong und Wouter Kloek: Het Nederlandse stilleven 1550–1720. Tentoonstellingscatalogus Rijksmuseum Amsterdam. Zwolle 1999, S. 94–95, 253–255 und 296.
  • Adriaan van der Willegen und Fred G. Meijer: A dictionary of Dutch and Flemish still-life painters working in oils, 1525–1725. Leiden 2003, S. 154.
  • Claudia Lanfranconi: Maria van Oosterwijk, in: diess./Sabine Frank: Die Damen mit dem grünen Daumen. Berühmte Gärtnerinnen, S. 93–95, München 2009. ISBN 978-3-938045-18-3

Արտաքին հղումներԽմբագրել