Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկել

Շինկել Կարլ Ֆրիդրիխ (գերմ.՝ Karl Friedrich Schinkel, մարտի 13, 1781(1781-03-13)[1][2][3], Նոյրուպին, Արևելյան Պրիգնից Ռուպին, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա[4] - հոկտեմբերի 9, 1841(1841-10-09)[1][2][3][…], Բեռլին, Պրուսիա[5]), գերմանացի ճարտարապետ, նկարիչ։ Համարվում է գերմանական ճարտարապետության «ռոմանտիկ պատմականության» առաջնորդը։

Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկել
գերմ.՝ Karl Friedrich Schinkel
Դիմանկար
Ծնվել էմարտի 13, 1781(1781-03-13)[1][2][3]
ԾննդավայրՆոյրուպին, Արևելյան Պրիգնից Ռուպին, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա[4]
Մահացել էհոկտեմբերի 9, 1841(1841-10-09)[1][2][3][…] (60 տարեկան)
Մահվան վայրԲեռլին, Պրուսիա[5]
ԳերեզմանԴորթեենշտադտի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունԳերմանիա[6]
ԿրթությունBauakademie? և Evangelisches Gymnasium zum Grauen Kloster?
Ազդվել էDavid Gilly?
ԵրկերGlienicke Palace?, Alte Nazarethkirche (Berlin-Wedding)?, Elisabethkirche?, Schlossbrücke?, Շարլոտենհոֆ, Երկաթե խաչ և Neuer Pavillon?
Մասնագիտությունճարտարապետ, նկարիչ, քաղաքաշինարար և համալսարանի պրոֆեսոր
Ծնողներհայր՝ Cuno Christian Schinkel?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կարմիր արծվի 3-րդ դասի շքանշան Commander of the Order of the Redeemer? Սպիտակ բազեյի շքանշան[7] Բևեռային աստղի շքանշանի 2-րդ դասի ասպետ Դանեբրոգի շքանշանի հրամանատար և Կարմիր արծվի 2-րդ կարգի շքանշան
ԱնդամությունԳերմանիայի հնագիտական ինստիտուտ, Սուրբ Ղուկասի ակադեմիա, Դիզայնի ազգային ակադեմիա, Բրիտանացի ճարտարապետների թագավորական ինստիտուտ, Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա, Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա, Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, Պրուսիայի արվեստի ակադեմիա և Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիա
Karl Friedrich Schinkel Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելը ծնվել է լյութերական եկեղեցու ավագ սարկավագի ընտանիքում։ 1795 թվականին՝ հոր մահից հետո, տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ սովորել է ճարտարապետություն Գիլլի եղբայրների ղեկավարությամբ նրանց կողմից հիմնադրված Ճարտարապետության ակադեմիայում (1798-1800), միաժամանակ ճենապակու գործարանում աշխատել է որպես նկարիչ։ 1803-1805 թվականներին այցելել է Իտալիա և Ֆրանսիա, ավելի ուշ՝ 1826 թվականին եղել է Անգլիայում։

Սկզբնական շրջանում Շինկելն զբաղվել է գեղանկարչությամբ․ նկարել է բնանկարներ, պատմական տեսարաններ, ստեղծել լանդշաֆտների բազմաթիվ տրամանկարներ և համայնապատկերներ։ 1811 թվականին դարձել է գերմանացի առաջին վիմագրողը։

XIX դարի գերմանական ճարտարապետության ուշ կլասիցիզմի նշանավոր ներկայացուցիչ Շինկելը ձգտել է կոմպոզիցիաների լակոնիկ մոնումենտալության, Դրամատիկական թատրոն (1819-1921), Հին թանգարան (1824-1828), բոլորը՝ Բեռլինում։ Կյանքի վերջին տարիներին հրաժարվելով կլասիցիզմի և գոթիկայի ձևերից՝ կանխագուշակել և կիրառել է ռացիոնալիզմի որոշ սկզբունքներ (Շինարարական ակադեմիայի շենքը Բեռլինում, 1831-1835)։ Հանդես է եկել նաև որպես ճարտարապետության տեսաբան։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 508