Լա Քրոս (La Crosse), քաղաք ամերիկյան Վիսկոնսին նահանգի[1] արևմտյան մասում, Մինեսոտա նահանգի հետ սահմանի մերձակայքում, Միսսիսիպի գետի ափին: Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է, Վիսկոնսինի արևմտյան մասի խոշորագույն բնակավայրը[2]: 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով նրա բնակչության թվաքանակը եղել է 51 320[3], 2019-ին՝ 51,227[4]: Այդ քաղաքի շուրջն է ձևավորվել Լա Քրոս և Հյուստոն շրջաններն ընդգրկող մետրոպոլիսային վիճակագրական տարածքը, որտեղ ընդհանուր առմամբ ապրում է 135.298 մարդ[5]:

Բնակավայր
Լա Քրոս
La Crosse, Wisconsin Skyline.JPG
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Հիմնադրված է1842 թ.
Մակերես58 380 000 քառակուսի մետր
ԲԾՄ204±1 մետր
Բնակչություն51 320 մարդ (2010)
Ժամային գոտիԿենտրոնական ժամային գոտի
Հեռախոսային կոդ608
Փոստային ինդեքսներ54601, 54602 և 54603
Պաշտոնական կայքcityoflacrosse.org(անգլ.)
##Լա Քրոս (ԱՄՆ)
Red pog.png

Քաղաքը տարածաշրջանային տեխնոլոգիական, առողջապահական, կրթական, արդյունաբերական կենտրոն է, տրանսպորտային կարևոր հանգույց: Այստեղ հիմնավորված ընկերություններից են՝

  • Allergy Associates of La Crosse and Allergychoices, Inc.
  • Altra Federal Credit Union[6]
  • City Brewing Company[7]
  • Mayo Clinic Health System – Franciscan Healthcarե
  • Gundersen Health System[8]
  • Kwik Trip[9]
  • La Crosse Technology
  • Marine Credit Union
  • Cargill-ը[10]
  • LaCrosse Footwear[11]
  • Trane[12]

Լա Քրոսը նաև ուսանողական քաղաք է, որի համբավավոր կրթօջախներից են Վիսկոնսին-Լա Քրոս համալսարանը (University of Wisconsin-La Crosse), Վիթերբո համալսարանը (Viterbo University), Արևմտյան տեխնիկական քոլեջը (Western Technical College):

ՊատմությունԽմբագրել

 
Լա Քրոսը 1867 թ. գեղանկարում

Լա Քրոսի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում 17-րդ դարի վերջերից հայտնված առաջին եվրոպացիները մորթու վաճառքով զբաղվող ֆրանսիացիներ էին: Բնակավայրն առաջին անգամ հիշատակվել է 1805 թվականին, երբ լեյտենանտ Զեբուլոն Փայքը գիտարշավ է կազմակերպել Միսիսիպի գետի հոսանքն ի վեր: Վայրը նա անվանել է Prairie La Crosse, որի համար առիթ ու հիմք է հանդիսացել տեղի հնդկացիների սիրած մականախաղը՝ լաքրոսը[13][14]:

ԱշխարհագրությունԽմբագրել

 
Grandad Bluff

Լա Քրոսն զբաղեցնոմ է 58.38 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որից 53.15 քառակուսի կիլոմետրը՝ ցամաքային, 5.23 քառակուսի կիլոմետրը՝ ջրային[15]:

ԿլիմաԽմբագրել

ԱՄՆ-ի հյուսիսային մասի կենտրոնում գտնվող Լա Քրոսին բնորոշ է չափավոր մայրցամաքային կլիման[16]: Ամենատաք ամիսը հուլիսն է, երբ ցերեկվա միջին ջերմաստիճանը հասնում է 29 °C-ի, գիշերվանը՝ 18 °C-ի, ամենացուրտ ամիսը՝ հունվարը (առավելագույն միջին ջերմաստիճանը կազմում է −4 °C, գիշերայինը՝ մոտավորապես −14 °C[17]:

ԺողովրդագրությունԽմբագրել

Բնակչության կազմը %-ներով (2010)[21] ·[22]
Խումբը Լա Քրոսում Վիսկոնսինում   ԱՄՆ-ում
Սպիտակամորթներ 89,8 86,2 72,4
Ասիացիներ 4,9 2,3 4,8
Աֆրոամերիկացիներ 2,3 6,3 12,6
Մետիսներ 2,2 1,8 2,9
Այլք 0,4 2,4 6,2
Բնիկներ 0,6 1,0 0,9
Ընդամենը 100 100 100
Իսպանացիներ, լատինաամերիկացիներ 2,0 5,9 16,7

2011-2015 թվականների տվյալներով բնակչության 91,14 %-ը անգլիախոս էր, 3,63 %-ը տանն օգտագործում էր հմոնգ լեզուն, 2,80 %-ը՝ իսպաներենը, 0,58 %-ը՝ գերմաներենը, 1,85 %-ը՝ այլ լեզուներ[23]:

2013–2018 թվականներին կատարված ուսունասիրությունների համաձայն՝ քաղաքում մեկ շնչին ընկնող միջին տարեկան եկամուտը կազմել է $21,282 դոլար: Բնակչության 23.3%-ը գտնվել է աղքատության գծից ցած, այդ թվում՝ 18-ից ցածր տարիք ունեցողների 19.7%-ը և 65-ից բարձր տարիք ունեցողների 7.8%-ը[24]:

ՊատկերասրահԽմբագրել

Քույր քաղաքներԽմբագրել

Լա Քրոսը բարեկամական և գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ[25].

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. www.britannica.com
  2. The Best Small Places For Business And Careers: La Crosse, WI։ Forbes։ October 24, 2017։ Վերցված է December 27, 2017 
  3. «Сайт переписи населения США» (անգլերեն) 
  4. «U.S. Census Bureau QuickFacts: La Crosse city, Wisconsin»։ www.census.gov 
  5. «Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas»։ Արխիվացված է օրիգինալից March 17, 2013-ին։ Վերցված է May 29, 2014 
  6. «Why Altra?»։ Altra Federal Credit Union։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-04-10-ին։ Վերցված է 2018-12-03 
  7. «La Crosse»։ City Brewing Company 
  8. «Our System - Gundersen Health System»։ www.gundersenhealth.org 
  9. «Our Story»։ Վերցված է April 28, 2018 
  10. «Our History - Cargill»։ www.cargill.com 
  11. Mike Tighe (August 24, 2012)։ «LaCrosse Footwear still in former workers' hearts»։ La Crosse Tribune։ Վերցված է December 27, 2017 
  12. «TRANE Our History»։ www.trane.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-01-14-ին։ Վերցված է 2012-09-10 
  13. Wisconsin Historical Society. La Crosse: Origin of La Crosse, Wisconsin. Retrieved October 24, 2017.
  14. Diary of Zebulon Pike, September 12, 1805, in Elliott Coues, The Expeditions of Zebulon Montgomery Pike, Vol. 1. New York: Harper, 1895, pp. 49-51.
  15. «US Gazetteer files 2010»։ United States Census Bureau։ Արխիվացված է օրիգինալից January 12, 2012-ին։ Վերցված է November 18, 2012 
  16. «Wisconsin State Climatology Office»։ University of Wisconsin։ 2006։ Վերցված է November 5, 2006 
  17. «Monthly Averages for La Crosse, WI»։ The Weather Channel։ 2011։ Վերցված է November 4, 2006 
  18. Mean monthly maxima and minima (i.e. the expected highest and lowest temperature readings at any point during the year or given month) calculated based on data at said location from 1981 to 2010.
  19. «NOWData – NOAA Online Weather Data»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Վերցված է March 9, 2018 
  20. «Station Name: WI LA CROSSE MUNI AP»։ National Oceanic & Atmospheric Administration։ Վերցված է March 9, 2018 
  21. http://censusviewer.com/city/WI/La%20Crosse  .
  22. http://censusviewer.com/state/WI  .
  23. https://archive.today/20200213153137/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/1600000US5540775։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-02-13-ին  .
  24. U.S. Census Bureau։ «American FactFinder»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-02-12-ին։ Վերցված է 2015-01-11 
  25. http://www.cityoflacrosse.org/index.aspx?NID=566 |wayback=20151227131519 |text=City of La Crosse – Sister Cities |archiv-bot=2019-04-24 15:46:11 InternetArchiveBot }} Abgerufen am 11. Januar 2014
  26. Aftenposten Newspaper: US to copy waterfall Archived October 12, 2007, at the Wayback Machine.

ԳրականությունԽմբագրել

  • Crocker, Leslie F. Places and Spaces: A Century of Public Buildings, Bridges and Parks in La Crosse, Wisconsin. La Crosse, Wis. 2012.
  • Marcou, David J. (ed.) Spirit of La Crosse: A Grassroots History. La Crosse, Wis.: Western Wisconsin Technical College, 2000.
  • Morser, Eric J. Hinterland Dreams: The Political Economy of a Midwestern City. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2011.

Արտաքին հղումներԽմբագրել