ԱՄՆ Բնակչության մարդահամարի բյուրո

ԱՄՆ Բնակչության մարդահամարի բյուրո (անգլ.՝ United States Census Bureau, Bureau of the Census)` կառավարական գործակալություն, որի վրա է դրված ԱՄՆ բնակչության մարդահամարի կազմակերպման պատասխանատվությունը։ Ինչպես նաև այն հավաքում և վիճակագրական մշակման է ենթարկում այլ ազգային ժողովրդագրական և տնտեսական տվյալներ։ Փաստացի սա ԱՄՆ կենտրոնական վիճակագրական մարմինն է[7][8][9][10]։

ԱՄՆ Բնակչության մարդահամարի բյուրո
անգլ.՝ United States Census Bureau
Census Bureau headquarters, Suitland, Maryland, 2007.jpg
United States Census Bureau Wordmark.svg
Տեսակվիճակագրական ծառայություն և United States federal agency?
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ[1][2]
Հիմնադրվածմարտի 6, 1902[3][4][5][…]
Գլխադասային գրասենյակՍաթլենդ, Փրինս Ջորջս շրջան, Մերիլենդ, ԱՄՆ[1][2][4][…]
Վերադաս կազմակերպությունUnited States Department of Commerce?[4][3][6][…]
Կայքcensus.gov

Բնակչության մարդահամարի բյուրոն համարվում է ԱՄՆ առևտրի նախարարության կառուցվածքային ենթաբաժին։ Գործակալության ղեկավարը գործող նախագահի կողմից նշանակված քաղաքական անձ է։

Մարդահամարի բյուրոն տալիս է գնահատականներ մարդահամարների միջև և իրականացնում է բնակչության թվաքանակի կանխատեսումներ։ Բացի դրանից, սույն մարդահամարները ազդում են ավելի քան 300 միլիարդ դոլարի` ամենամյա դաշնային և նահանգների կողմից` բարենորոգման, առողջապահության, կրթության, տրանսպորտի և այլնի համար տրված փոխհատկացումների վերատեղաբաշխման վրա։ Այդ պատճառով Մարդահամարի բյուրոյի պարտականությունների մեջ է մտնում մարդկանց և տնտեսությանը վերաբերվող վիճակագրության հավաքագրումը։ Բացի այդ, հաճախակի տեղի է ունենում տարբեր դաշնային և տեղական մարմինների հետաքրքրությունների մեջ մտնող թեմաների մասին տվյալների հավաքագրումը, ինչպիսին են զբաղվածությունը, հանցագործությունները, առողջությունը, կարիքների և բնակատեղի ծախսերը։ Դրանք հրապարակվում են ինչպես «ժողովրդագրական տեսություններ»։ Մարդահամարի բյուրոն նաև հրապարակում է արտադրությանը, տարատեսակ վաճառքներին, ծառայություններին վերաբերող տվյալներ։

Մարդահամարի բյուրոն բազայավորվում է Սյութլենդ[en] քաղաքում (Մերիլենդ նահանգ) և ևս 12 շրջանային գրասենյակներում. Ատլանտա, Բոստոն, Դալաս, Դենվեր, Դետրոյթ, Կանզաս Սիթի, Լոս Անջելես, Նյու Յորք, Սիեթլ, Ֆիլադելֆիա, Չիկագո և Շառլոթ քաղաքներում։ Տվյալների մշակման ազգային կենտրոնը գտնվում է Ինդիանա նահանգի Ջեֆերսոնվիլ[en] քաղաքում։

Կրճատ պատմությունԽմբագրել

Միացյալ Նահանգների Սահմանադրության առաջին հորվածը նախատեսում է, որ բնակչության մարդահամարը պետք է տեղի ունենա ոչ պակաս, քան մեկ անգամ 10 տարում։ Սրանից է կախված յուրաքանչյուր նահանգի մանդատների քանակը Ներկայացուցիչների պալատում և Ընտրողների կոլեգիայում։ Մարդահամարի բյուրոն այս լիազորությունները արդեն ստացել է ԱՄՆ 13 նահանգներով ձևավորման արձանագրությունում։ Այժմ մարդահամարը տեղի է ունենում զրոյով ավարտվող և «տասնամյակ» անվանումը ստացած յուրաքանչյուր 10 տարում (2000,2010)։

1790-1840 թվականներին մարդահամարը տեղի էր ունենում շերիֆների ուժով։ 1840 թվականից ստեղծվել է մարդահամարի կենտրոնական գրասենյակ, որը գործել է միայն տասնամյա մարդահամարի ժամանակ։ 1890 թվականին մարդահամարի ընթացքուն առաջին անգամ արդյունքների մշակման համար օգտագործել են Հերման Հոլլերիթի հեղինակած աղյուսակավորող էլեկտրական մեքենան։ 1902 թվականին Մարդահամարի ժամանակավոր գրասենյակը վերակազմակերպվել է և 1903 թվականին ի վերջո ստացել ներկայիս անվանումը ԱՄՆ առևտրի նախարարության կառուցվածքում։ Մարդահամարի բյուրոն դարձել է ԱՄՆ կենտրոնական վիճակագրական մարմինը։

2006 թվականին Բնակչության մարդահամարի բյուրոյում աշխատում էր 5593 մարդ։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Geographic Names Information System
  2. 2,0 2,1 GeoNames — 2005.
  3. 3,0 3,1 Federal RegisterOffice of the Federal Register, 1935. — ISSN 0097-6326
  4. 4,0 4,1 4,2 Ballotpedia — 2007.
  5. https://govtrackus.s3.amazonaws.com/legislink/pdf/stat/32/STATUTE-32-Pg51.pdf
  6. https://commerce.maryland.gov/Documents/BusinessResource/Census-Bureau.pdf
  7. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ USCB DOC-D1026 QVC Manual 01/03/09 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  8. «Why We Conduct the Decennial Census»։ United States Census Bureau։ October 28, 2019։ Վերցված է April 12, 2020 
  9. «BNL Consulting»։ bnlconsulting.com։ Վերցված է 2017-01-20 
  10. «Analysis | The U.S. census is in trouble. This is why it's crucial to what the nation knows about itself.»։ Washington Post։ Վերցված է 2017-05-15 

Արտաքին հղումներԽմբագրել