Բացել գլխավոր ցանկը

Իոնա Յակիր (1896-1937), խորհրդային ռազմական գործիչ, բանակի 1-ին կարգի հրամանատար (1935)։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

Իոնա Յակիր
Yakir Iona.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 3 (15), 1896
ԾննդավայրՔիշնև, Բեսարաբյան գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էհունիսի 12, 1937(1937-06-12) (40 տարեկանում)
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունԽարկովի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Բազելի համալսարան
Մասնագիտությունսպա
Քաղաքական կուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կարմիր դրոշի շքանշան
ԱնդամությունԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտե
ԵրեխաներPyotr Yakir?
Ստորագրություն
Iona Yakir Signature 1936.png
Iona Yakir Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Քիշնևում տարել է հակապատերազմական պրոպագանդա։ 1917 թվականի վերջին ընտրվել է Բեսարաբիայի հեղկոմի անդամ։ 1918 թվականի հունվարին ղեկավարել է ռումին, օկուպանտների դեմ կռվող կարմիրգվարդիականների ջոկատը, այնուհետև եղել է 8-րդ բանակի ՌՀԻ անդամ, 45-րդ դիվիզիայի, 12-րդ բանակի խմբի (1919 թ.), Հարա-֊արևմտյան ռազմաճակատի մի շարք զորախմբերի (1920 թ.) հրամանատար։ 1921 - 1924 թվականներին գլխավորել է Ղրիմի և Կիևի ռազմական շրջանների զորքերը և Կիևի ռազմական օկրուգը։

1924 - 1925 թվականներին եղել է ԲԳԿԲ ռազմական ուսումնական հաստատությունների գլխավոր վարչության պետ, 1925-1937 թվականներին՝ Ուկրաինա (ավելի ուշ Կիևի) ռազմական օկրուգի զորամասերի հրամանատար, 1930-1934 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ՌՀՈւ և 1936 թվականից՝ ԽՍՀՄ Պաշտպանության ժողկոմատի ռազմական խորհրդի անդամ։ ԽՄԿԿ 10-12-րդ, 14-17-րդ համագումարների պատգամավոր։ 1934 թվականից ՀամԿ(բ) կԿ անդամ, ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի անդամ։

ՊարգևներԽմբագրել

Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 3 շքանշանով։ Իոնա Յակիրի (Մորից Հերման) (1801-1874 թթ.), ռուս ֆիզիկոս և էլեկտրատեխնիկայի բնագավառի գյուտարար։ Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1839 թ., թղթակից անդամ՝ 1838 թ.)։

Սովորել է Բեռլինի և Գյոթինգենի համալսարաններում։ 1835 թվականից ապրել է Ռուսաստանում։ Զբաղվել է էլեկտրականության գործնական կիրառման հարցերով, նախագծել մի քանի էլեկտրաշարժիչ։ Լենցի հետ հետազոտել է էլեկտրամագնիսները և առաջարկել դրանց հաշվարկի մեթոդներ (1838-1844 թթ.)։ Ցարական աշխատանքներ ունի նաև հեռագրության բնագավառում (նախագծել է շուրջ 10 տեսակի հեռագրային ապարատ, ստեղծել է գալվանապլաստիկան (տես Գալվանատեխնիկա)։

Զբաղվել է նաև գալվանական մարտկոցի մշակմամբ և ականային զենքի նոր նմուշների ստեղծմամբ։ Մեծ ավանդ ունի էլեկտրական չափումների բնագավառում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 106