Բացել գլխավոր ցանկը

Իլհամ Հեյդար օղլու Ալիև (ադրբ.՝ İlham Heydər oğlu Əliyev, դեկտեմբերի 24, 1961(1961-12-24), Բաքու, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ընթացիկ նախագահն է Ադրբեջանի և ղեկավարը Նոր Ադրբեջան կուսակցության։ 2003 թվականի օգոստոսին Ալիևը վարչապետ է նշանակվել։ 2003 թվականի հոկտեմբերին Հեյդար Ալիևը, ով հիվանդացել էր, հրաժարվել է նախագահությունից և վիճելի կերպով, նշանակել է իր զավակին՝ Իլհամ Ալիևին իբրև իր կուսակցության միակ նախագահական թեկնածու։ Իլհամ Ալիևը ընտրվել է Ադրբեջանի նախագահ 2003 թվականի նախագահական ընտրություններում, վերընտրվել է 2008, 2013, 2018 թվականներին[1]:

Իլհամ Ալիև
Ilham Heydar oglu Aliyev - President of the Republic of Azerbaijan.jpg
 
Կուսակցություն՝ Նոր Ադրբեջան
Կրթություն՝ Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտ
Գիտական աստիճան՝ քաղաքագիտության դոկտոր և պատմական գիտությունների թեկնածու
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Դավանանք իսլամ և շիա իսլամ
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 24, 1961(1961-12-24) (57 տարեկան)
Ծննդավայր Բաքու, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Azerbaijan.svg Ադրբեջան
Հայր Հեյդար Ալիև
Մայր Զարիֆա Ալիևա
Ամուսին Մեհրիբան Ալիևա
Զավակներ Լեյլա Ալիևա և Արզու Ալիևա
 
Կայք՝ en.president.az
 
Ինքնագիր Signature of Ilham Aliyev.svg
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Երեք աստղի շքանշան, 1-ին կարգ, «Հավատարիմ ծառայության համար» շքանշան, Ռումինիայի աստղի շքանշանի Մեծ խաչ, Սուրբ Սերգի Ռադոնեժսկու առաջին աստիճանի շքանշան, Հեյդար Ալիևի շքանշան, Shah Ismail Order?, Ազատության շքանշան, իշխան Յարոսլավ Իմաստունի 1-ին աստիճանի շքանշան, Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Պատվի շքանշան, Աբդուլազիզ ալ-Սաուդի շքանշան, Իսմոիլի Սոմոնի շքանշան, «Ստարա պլանինա» շքանշան, Սերբիայի Հանրապետության օրդեն, Թուրքիայի Հանրապետության շքանշան, Ազգերի բարեկամության շքանշան, «Աստանայի 10 տարի» մեդալ, անվանական հրազեն, «Ազգերի համագործակցության» շքանշան, Փառքի և Պատվի շքանշան, Սուրբ իշխան Դանիիլ Մոսկվացու 1-ին աստիճանի շքանշան, «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան, Սուրբ Սերգի Ռադոնեժսկու շքանշան և Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր

Բովանդակություն

ԿենսագրությունԽմբագրել

Իլհամ Ալիևը ծնվել է 1961 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Բաքվում: Նա սովորել է Բաքվի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցում (1967-1977): 1977 թվականին ընդունվել է Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտ: Ավարտելուց հետո նա ստացել է ինստիտուտի հետբուհական կրթություն: 1985 թվականին ստացել է պատմական գիտությունների թեկնածվի աստիճան: 1985-1990 թվականներին աշխատել է որպես դասախոս Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտում։ 1994 թվականից մինչև 2003 թվականը եղել է Ադրբեջանի Պետական նավթային ընկերության առաջին փոխնախագահ:

1995 և 2000 թվականներին ընտրվել է Ադրբեջանի ազգային ժողովի պատգամավոր։

2003 թվականին նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վարչապետ։ 1997 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի Օլիմպիական կոմիտեի նախագահ: Իլհամ Ալիևը պարգևատրվել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի շքանշանով:

1999 թվականին ընտրվել է Նոր Ադրբեջան կուսակցության փոխնախագահ, 2001 թվականին` նախագահի առաջին տեղակալ և 2005 թվականին` կուսակցության նախագահ:

2003 թվականի հունվարին ընտրվել է Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահի տեղակալ: Իլհամ Ալիևը 2004 թվականի ապրիլին պարգևատրվել է Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի մեդալով:

2003 թվականի օգոստոսի 4-ին նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վարչապետ:

2003 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ընտրվել է Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ: Նա վերընտրվել է 2008 թվականին[2][3]: 2013 թվականին երրորդ անգամ ընտրվել է նախագահ և այժմ Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահն է[4]:

ԸնտանիքԽմբագրել

Իլհամ Ալիևը ամուսնացել է Մեհրիբան Փաշաևայի հետ 1983 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Բաքվում: Ունի երեք երեխա՝ Լեյլա, Արզու ու Հեյդար, և 4 թոռնիկ։ Բացի ադրբեջաներենից, տիրապետում է անգլերենի, ֆրանսերենի, ռուսերենի և թուրքերենի[2][5]:

Կոչումներ և պարգևներԽմբագրել

Իլհամ Ալիևն ունի հետևյալ կոչումները և պարգևները[6]։

  •  Հեյդար Ալիևի շքանշան;
  •  «Քրալը Աբդուլ Ազիզ»ի շքանշան;
  •  «Պատվո» շքանշան;
  •  «Մյուբարաք ալ-Քաբիր»ի շքանշան;
  •  «Պատվո Լեգեոնի շքանշան»;
  •  Բուլղարիայի Հանրապետության Գերագույն մրցանակը «Ստարա Պլանինա» շքանշան;
  •  Բելառուսի Հանրապետության բարեկամության շքանշան;
  •  «Ըհսան Դողրամաջի մրցանակ»;
  •  «Տարվա մարդ»-2010;
  •  Հունաստանի խորհրդարանի ոսկե մեդալ;
  •  Շեյխուլիսլամի շքանշան;
  •  Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու Սերգիյ Ռադոնեժսկու առաջին աստիչճանի շքանշան;
  •  «Իսմոիլի Սոմոնաի» շքանշան;
  •  «Մարդկանց բարեկամությունը»
  •  Թուրքիայի Հանրապետության առաջին կարգի շքանշան;
  •  Ազատության շքանշան;
  •  «Պատվո» շքանշան;
  •  Միության օրդեն;
  •  «Հարավային մրցանակ»;

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել