Մեհրիբան Արիֆ քիզի Ալիևա (ադրբ.՝ Mehriban Arif qızı Əliyeva, օգոստոսի 26, 1964(1964-08-26), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի քաղաքական և հասարակական գործիչ, Ադրբեջանի ներկայիս նախագահ Իլհամ Ալիևի կինը, երկրի առաջին փոխնախագահը[1]։

Մեհրիբան Ալիևա
Mehriban Aliyeva03.JPG
 
Կուսակցություն՝ Նոր Ադրբեջան
Կրթություն՝ Մոսկվայի Ի. Սեչենովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարան
Գիտական աստիճան՝ փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու
Մասնագիտություն՝ ակնաբույժ, քաղաքական գործիչ և բժիշկ
Դավանանք իսլամ
Ծննդյան օր օգոստոսի 26, 1964(1964-08-26) (57 տարեկան)
Ծննդավայր Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Azerbaijan.svg Ադրբեջան
Հայր Արիֆ Փաշաև
Մայր Աիդա Իմանգուլիևա
Ամուսին Իլհամ Ալիև
Զավակներ Լեյլա Ալիևա և Արզու Ալիևա
 
Կայք՝ mehriban-aliyeva.az
 
Ինքնագիր Signature of Mehriban Aliyeva.png
 
Պարգևներ

Հեյդար Ալիևի շքանշան, Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար աստղով շքանշանի կոմանդոր, Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի սպա, Պակիստանի շքանշան, Սրետենյան օրդեն, Q63837774?, Բարեկամության շքանշան, Q66327883?, «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան, Հունգարիայի ծառայությունների շքանշան, Պիուս IX-ի շքանշան, Սուրբ հավասար առաքելական իշխանուհի Օլգայի շքանշան և Փայլատակման պրեզիդենտական օրդեն

Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի նախագահն է։

2017 թվականի փետրվարի 21-ին նշանակվել է Ադրբեջանի փոխնախագահի պաշտոնում (այս պաշտոնը ստեղծվել է 2016 թվականի սահմանադրական հանրաքվեի միջոցով)[2] Ըստ Լոս Անջելես Թայմսի Մեհրիբան Ալիևան ամենայն հավանականությամբ կհաջորդի իր ամուսնուն Ադրբեջանի նախագահի պաշտոնում[3]։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մեհրիբան Արիֆ քիզի Ալիևան ծնվել է 1964 թ. օգոստոսի 26-ին Բաքվում։ Նրա հայրը՝ Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ականավոր գիտնական, մանկավարժ, հասարակական գործիչ և ակադեմիկոս Արիֆ Փաշաևն է։ Մեհրիբան Ալիևայի մայրը հանդիսանում է արևելագետ, գրականագետ, թարգմանիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Աիդա Իմանգուլիևան[4]։

ԸնտանիքԽմբագրել

Մեհրիբան Ալիևան ամուսնացավ Իլհամ Ալիևի հետ 1983 թ. դեկտեմբերի 22-ին Բաքվում։ Ունի երեք երեխա՝ Լեյլա, Արզու ու Հեյդար, և 4 թոռնիկ[5]։

ԿրթությունԽմբագրել

Մեհրիբան Ալիևան սովորել է Բաքվի թիվ 23 միջնակարգ դպրոցում (1972-1982)։ 1982 թ. ընդունվել է Ադրբեջանի բժշկական համալսարան։ 1988 թ. ավարտել է Մոսկվայի 1-ին պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1988-1992 թթ. աշխատել է Մոսկվայի աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտում։

Մեհրիբան Ալիևան ստացել է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի գիտության աստիճանը 2005 թ.։

Աշխատանքային գործունեությունԽմբագրել

1988-1992 թթ. Մեհրիբան Ալիեւան աշխատել է Աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտում Մոսկվայում։

Նա ստեղծեց ադրբեջանական մշակույթի հիմնադրամը 1995 թվականին։

1996 թվականին Մեհրիբան Ալիեւան հիմնեց «Ադրբեջան-Ժառանգություն» ամսագիրը երեք լեզուներով(ադրբեջաներեն, անգլերեն և ռուսերեն)։

2002 թ. ընտրվել է Ադրբեջանի մարմնամարզության դաշնության նախագահ։ Մեհրիբան Ալիեւան Հեյդար Ալիեւի Հիմնադրամի նախագահն է[6]։ Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամը հիմնադրվել է 2004 թ. մայիսի 10-ին.

Մեհրիբան Ալիեւան 2004 թվականից հանդիսանում է «Նոր Ադրբեջան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ։ 2013 թվականից ի վեր նա կուսակցության փոխնախագահն է։ 2005 թ. և 2010 թ. ընտրվել է Ադրբեջանի ազգային ժողով պատգամավոր։

Կոչումներ և ՊարգևներԽմբագրել

  • ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպանը (2004 թ. Օգոստոսի 13);
  • Ադրբեջանում «Տարվա կինը» (2005 թ․);
  • ՄԱԿ-Ի ՄՍՀԿ-ի ոսկե մեդալ (2006 թ. Մարտ);
  • ISESCO-ի բարի կամքի դեսպան (2006 թ.);
  • Սուտակե խաչի շքանշանի առաջին կին ասպետ (2005 թ․)
  • «Ոսկե սիրտ» մրցանակի դափնեկիր (2007 թ․)
  • Ֆրանսիայի Պատվո լեգիոնի շքանշան(Փետրվարի 15, 2010 թ.);
  • Քուվեյթի պատվավոր դիպլոմ (2014 թ․)
  • Պակիստանի կանանց գերազանցության մրցական (2013 թ․)
  • Թուրք-գերմանական դաշնակցությանն աջակցության մրցանակ (2014 թ․)

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Azerbaijan President Aliyev makes wife Mehriban his deputy
  2. Holding APA Information Agency, APA (2017-02-21)։ «Mehriban Aliyeva appointed first vice-president of Azerbaijan» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-09-04-ին։ Վերցված է 2017-02-21 
  3. Haley Sweetland Edwards, “AZERBAIJAN: WikiLeaks depicts lifestyles of Baku's rich and powerful”, Los Angeles Times, 25 Dec 2010, Accessed 26 Mar 2013
  4. The First Lady of Azerbaijan
  5. Биографические Страницы
  6. MEHRIBAN ALIYEVA: UN MODELLO DI IMPEGNO

Արտաքին հղումներԽմբագրել