Բացել գլխավոր ցանկը

Էմիլ Դյուրկհեյմ (1858 -1917), ֆրանսիացի փիլիսոփա, պոզիտիվիստ-սոցիոլոգ, ֆրանսիական սոցիոլոգիական դպրոցի հիմնադիր։ Դյուրկհեյմի սոցիոլոգիական ըմբռնումների վրա հատկապես ազդել են Օ․ Կոնտի մտքերը։

Էմիլ Դյուրկհեյմ
Émile Durkheim
Emile Durkheim.jpg
Ծնվել էապրիլի 15, 1858(1858-04-15)[1][2][3][4][5]
Էպինալ[6]
Մահացել էնոյեմբերի 15, 1917(1917-11-15)[1][2][3][4][5] (59 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
ԳերեզմանՄոնպարնաս գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունՖրանսիական երկրորդ կայսրություն
Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետություն
Դավանանքհուդայականություն
Մասնագիտությունմարդաբան, փիլիսոփա, սոցիոլոգ և պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտկրոնի սոցիոլոգիա և Էթնոլոգիա
ԱնդամակցությունՄարդու իրավունքների լիգա
Ալմա մատերԲարձրագույն նորմալ դպրոց, Լուի լը Գրան լիցեյ և Լայպցիգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավարÉmile Boutroux?
Եղել է գիտական ղեկավարՄարսել Մոս
Հայտնի աշակերտներՄարսել Մոս և Maurice Halbwachs?
Ազդվել էԼուի Գաբրիել Ամբուազ դե Բանալդ[7], Օգյուստ Կոնտ, Հերբերտ Սփենսեր և Շառլ Լուի Մոնտեսքիո
Émile Durkheim Վիքիպահեստում

ԳաղափարներԽմբագրել

Դյուրկհեյմը հասարակությունը համարել է առանձին հոգևոր իրողություն, որը չի հանգում անհատների համագումարին եւ որի օրենքները տարբերվում են անհատական հոգեբանության օրենքներից։ Նա փորձել է սոցիալական երեւույթների տեսական վերլուծությունը միացնել էմպիրիկականին։ Հասարակությունը վերլուծելիս պետք է ելնել սոցիալական փաստերից, որոնք հանդես են գալիս հասարակական հիմնարկությունների, օրենքների, կանոնադրությունների ձեւով․ կարծում էր Դյուրկեյմը։ Սոցիոլոգիան, բնական գիտությունների նման, պետք է կիրառի հետազոտման օբյեկտիվ մեթոդներ։ Հասարակությունը, ըստ Դյուրկհեյմի, բնորոշվում է սոցիալական համերաշխությամբ, որը լիում է երկու տեսակի՝ օրգանական եւ մեխանիկական։ Մեխանիկական համերաշխությունը բնորոշ է արխաիկ հասարակություններին եւ հիմնված է անհատական գիտակցության նմանության վրա, իսկ օրգանականը՝ ժամանակակից հանրություններին եւ հիմնված է ֆունկցիայի բաժանման եւ անհատական տարբերության վրա։

ՄատերիալիզմԽմբագրել

Դյուրկհեյմի գաղափարների վրա մեծապես ազդել են ժամանակի մատերիալիստական ըմբռնումները։ Նա հակասական վերաբերմունք ուներ մարքսիզմի հանդեպ, այնուամենայնիվ՝ կարծում էր, որ հեղափոխությունը սխալ է եւ նախընտրում էր զարգացման բուրժուա-ռեֆորմիստական ուղին։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 Indiana Philosophy Ontology Project
  6. 6,0 6,1 Дюркгейм Эмиль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Encyclopedia of Modern Christian Politics (2006 ed.)Greenwood Publishing Group, 2006. — P. 66. — ISBN 978-0-313-32362-1
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 426