Բացել գլխավոր ցանկը
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոն (այլ կիրառումներ)

Դոն (ռուս.՝ Дон), գետ Ռուսաստանի եվրոպական մասում։ Սկիզբ է առնում Միջինռուսական բարձրավայրի արևելյան լանջերից՝ Տուլայի մարզի Նովոմոսկովսկ քաղաքի մոտ, թափվում Ազովի ծովը Տագանռոգի ծոցը՝ առաջացնելով դելտա (տարածությունը մինչև 340 կմ²)։ Երկարությունը 1870 կմ է, նավարկելի է Սոսնա գետի միախառնման տեղից սկսած (1604 կմ)։

Դոն
Don (Voronezh Oblast).jpg
Donrivermap.png
Բնութագիր
Երկարություն1870
Ավազանի մակերես422 000 կմ²
Ջրի ծախս680
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայումՆովոմոսկովսկ
 · Բարձրություն180 մ
 · Գետաբերանի տեղակայումՏագանռոգի ծոց
 · Բարձրություն0 մ
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքերՎորոնեժ, Բիտյուգ, Խոպյոր, Մեդվեդիցա, Իլովլյա, Sal River?, Manych River?, Krasivaya Mecha River?, Bystraya Sosna?, Տիխայա Սոսնա, Չիր, Սևերսկի Դոնեց, Q756156?, Q756242?, Կազինկա, Խվորոստան, Q756472?, Q756616?, Q756663?, Q756919?, Մատրյուշինա (գետ), Mokraya Tabola?, Յար Սուխոյ Դոնեց, Kamenka River (Don)?, Temernik River?, Q1752628?, Aksay?, Azovka River (Don)?, Bobrik?, Բոգաչարկա, Մեծ Վերեյկա, Bol'shaya Golubaya?, Q4091704?, Բուրովլյանկա, Վեդուգա, Vovchyi Yar?, Vyazovka?, Goluboy Dunay River?, Դևիցա, Դևիցա, Q4166170?, Q4192089?, Իկորեց, Kagal'nik?, Q4207687?, Q4215893?, Q4220343?, Koysug?, Q4236910?, Kruglyanka?, Q4245647?, Kumshak?, Q4256000?, Q4272395?, Q4279984?, Muravlyanka?, Nepryadva?, Q4341282?, Q4344542?, Q4351191?, Peskovatka?, Q4365963?, Q4373083?, Պոտուդան, Q4393362?, Reshetovka River?, Q4402128?, Snova?, Q4444478?, Susat?, Q4447007?, Q4498426?, Q4513074?, Q4516813?, Չյորնայա Կալիտվա, Tikhaja (Don tribute)?, Q4458807?, Տոլուչեևկա, Q13208166?, Osered River?, Q29865905? և Q30890808?
Ջրի մարմիններՑիմլյանսկի ջրամբար
ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
ԵրկրամասՏուլայի մարզ
Գետը Վիքիպահեստում

Կանոնավոր նավագնացություն կա Գեորգիո–Դեժ քաղաքից սկսած (1355 կմ)։ Վոլգա–Դոն նավարկելի ջրանցքով կապված է Բալթիկ, Սպիտակ և Կասպից ծովերի հետ։ Առավել կարևոր քաղաքներն են՝ Գեորգիու–Դեժը, Դոնի Կալաչը, Վոլգոդոնսկը, Դոնի Ռոստովն ու Ազովը։

ԱնվանումԽմբագրել

Անվանումն ունի իրանական ծագում․ առաջացել է «ջուր, գետ» նշանակող բառից։ Օսերենում, որը նույնպես իրանական լեզու է, այսօր էլ «դոն» բառը գոյություն ունի այդ իմաստով և հանդիպում է շատ գետանուններում։ Հին հունական աղբյուրներում հիշատակվում է Տանաիս անունով[1]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»