Բացել գլխավոր ցանկը

Դմիտրի Նիկոլայի Ուզնաձե (դեկտեմբերի 20, 1886, Սաքարա (ներկայում՝ Զեստափոնի շրջան, Վրաստան) — 12 հոկտեմբերի, 1950, Թբիլիսի), վրացի խորհրդային հոգեբան և փիլիսոփա։ Մշակել է դիրքորոշման ընդհանուր հոգեբանական տեսությունը։

Դմիտրի Ուզնաձե
վրաց.՝ დიმიტრი უზნაძე
Ծնվել էդեկտեմբերի 20 1886 (հունվարի 1 1887)
ԾննդավայրՔվեդա Սաքարա, Զեստափոնի շրջան, Իմերեթի մարզ, Վրաստան
Մահացել էհոկտեմբերի 9, 1950(1950-10-09)[1][2] (63 տարեկանում)
Մահվան վայրԹբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ[1]
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունԼայպցիգի համալսարան, Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան և Խարկովի ազգային համալսարան
Մասնագիտությունփիլիսոփա, համալսարանի պրոֆեսոր և հոգեբան
ԱշխատավայրԹբիլիսիի պետական համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններակադեմիկոս
Պարգևներ և
մրցանակներ
Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ և «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ
ԱնդամությունՎրաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Dimitri Uznadze Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Դմիտրի Ուզնաձեն ծնվել է 1886 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Սաքարա գյուղում։ 1905 թվականի հեղափոխությանը մասնակցելու պատճառով հեռացվել է դպրոցից։ Նույն թվականին մեկնել է Շվեյցարիա, ապա՝ Գերմանիա։ Կրթությունն ստացել է Լայպցիգում (1909) ու Խարկովում (1913)։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո՝ 1915-1917 թվականներին, զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ[3]: Թբիլիսիի պետական համալսարանի հիմնադիրներից մեկն է ու այդ համալսարանի պրոֆեսոր (1918)։ Այնտեղ ստեղծել է հոգեբանության ամբիոն։ Եղել է Վրաստանի Գիտությունների ակադեմիայի հոգեբանության ինստիտուտի տնօրեն[4] և Վրաստանի ԳԱ ակադեմիկոս (1941)։ 1946 թվականին ստացել է Վրաստանի գիտությունների վաստակավոր գործչի կոչում[3]:

Դմիտրի Ուզնաձեն մահացել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Թբիլիսիում։ Թաղված է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բակում[3]:

ԱշխատություններԽմբագրել

Դմիտրի Ուզնաձեն հեղինակել է «Դիրքորոշման հոգեբանության հիմնական դրույթները» (1961) և «Դիրքորոշման հոգեբանության փորձարարական հիմունքներ» (1966) աշխատությունները, որոնցում ներկայացվում է ու հիմնավորվում դիրքորոշման՝ որպես սուբյեկտի ու օբյեկտի միջև եղած սահմանի հասկացությունը։ Ի հայտ գալով սուբյեկտի պահանջմունքի ու նրա բավարարման օբյեկտիվ իրավիճակի հակադրության պայմաններում՝ դիրքորոշումը, ըստ Ուզնաձեի, սուբյեկտի ամբողջական, չտարբերակված վիճակ է, որ նախորդում է իրականությանը։

ԵրկերԽմբագրել

  • Die metaphysische Weltanschauung W. Ssolowiows mit orientierendem Überblick seiner Erkenntnistheorie, Halle/Saale, 1909.
  • Ընդհանուր հոգեբանություն, 1940 (վերահրատարակվել է 2004 թվականին)։
  • Դիրքորոշման հոգեբանության փորձարարական հիմունքներ, 1949:
  • Психологические исследования. — М., 1966.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Узнадзе Дмитрий Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Indiana Philosophy Ontology Project
  3. 3,0 3,1 3,2 Georgy Ketchuashvili2։ «Dimitri Uznadze (1886–1950)»։ PROSPECTS: the quarterly review of comparative education vol. 24, no.3/4, 1994, p. 687–701։ UNESCO: International Bureau of Education։ Վերցված է 2010-01-31 
  4. «History of I. Javakhishvili Tbilisi State University (TSU)»։ Tbilisi State University։ Վերցված է 2010-01-31 

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել