Բացել գլխավոր ցանկը

Բենգալերեն, կամ բենգալի (բենգալերեն՝ বাংলা Bāṇlā), բենգալացիների լեզուն, պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի հնդիրական ճյուղին։ Տարածված է Հնդկաստանի Արևմտյան Բենգալիա նահանգում և Բանգլադեշում։

Infoboxforlang.png
Բենգալերեն
বাংলা
Bengali letters.svg
Բենգալերենի գրերը
Տեսակլեզու[1] և կենդանի լեզու[2]
Ենթադասբենգալա-ասսամական լեզուներ
Մասն էՀնդկական լեզուներ և հնդեվրոպական լեզուներ
ԵրկրներԲանգլադեշ Բանգլադեշ
Հնդկաստան Հնդկաստան
ՇրջաններԲենգալիա
Պաշտոնական կարգավիճակԲանգլադեշ Բանգլադեշ
Հնդկաստան Հնդկաստան
Խոսողների քանակ189 261 200±100 մարդ (2011)[3], 19 200 000 մարդ (2011)[1], 242 659 750 մարդ (2015)[4], 19 202 880 մարդ (2011)[4] և 106 000 000 մարդ (2011)[5]
Վերահսկող կազմակերպությունԲանգլա ակադեմիա և Paschimbanga Bangla Akademi?
Լեզվակիրների թիվը250 մլն․
Ռեյտինգ6
Գրերի համակարգբենգալյան գիր և Bengali Braille?
IETFbn
ԳՕՍՏ 7.75–97բեն 100
ISO 639-1bn
ISO 639-2ben
ISO 639-3ben

Language region maps of India (hy).png
Բենգալիի տարածվածությունը

Languages of Bangladesh map.svg
Բենգալերենը եւ Բանգլադեշի մյուս լեզուները
Bengali language Վիքիպահեստում

Խոսողների ընդհանուր թիվը կազմում է շուրջ 250 միլիոն, որի շնորհիվ այն համարվում է աշխարհում 6-րդ ամենախոսվող լեզուն։

Բենգալարենում օգտագործվում է բենգալական այբուբենը։ Առաջացել է սանսկրիտից։

Աշխարհագրական տարածում և կարգավիճակԽմբագրել

Բենգալերենը պատմականորեն տարածված է հարավային Ասիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Բենգալիա անվամբ հայտնի շրջանում։ Այն Բանգլադեշի պաշտոնական լեզուն է, ինչպես նաև Հնդկաստանի 23 պաշտոնական լեզուներից մեկը։ Հնդկական մարզերի շրջանում լեզուն պաշտոնական կարգավիճակ ունի Արևմտյան Բենգալիայում, որտեղ այդ լեզվով խոսողները կազմում են մարզի բնակչության 85%-ը, և Տրիպուրում, որտեղ այդպիսիների քանակը կազմում է 67%։ Խոսողների հիմնական մասն ապրում է Ասսամ մարզում՝ մարզի բնակչության 28%-ը, Անդամանյան և Նիկոբարյան կղզիներում` 26%, Ջարկհանդում` մոտ 10%, Արունաչալ-Փրադեշում և Միզորամում` ավելի քան 9%, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում ու արևմտյան երկրներում` ներգաղթածների շնորհիվ։ Բենգալերենը մոլորակի վրա ապրող ավելի քան 200 մլն. մարդկանց համար մայրենի լեզու է և խոսողների քանակով աշխարհում 6-րդն է։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Thompson, Hanne-Ruth (2012). Bengali. Volume 18 of London Oriental and African Language Library. John Benjamins Publishing. 90-272-7313-8.
  • Dasgupta, Probal (2003). Bangla. In George Cardona and Dhanesh Jain, (eds) The Indo-Aryan languages. London/New York: Routledge, 351-390.
  • Быкова Е. М., Бенгальский язык, М., 1966;
  • Alam, M. 2000. Bhasha Shourôbh: Bêkorôn O Rôchona (The Fragrance of Language: Grammar and Rhetoric). S. N. Printers, Dhaka.
  • Cardona, G. and Jain, D. 2003. The Indo-Aryan languages, RoutledgeCurzon, London.
  • Chatterji, S. K. 1921. Bengali Phonetics. Bulletin of the School of Oriental and African Studies,
  • Chatterji, S. K. 1926. The Origin and Development of the Bengali Language: Part II. Calcutta Univ. Press.
  • Ferguson, C. A. and Chowdhury, M. 1960. The Phonemes of Bengali, Language, Vol. 36, No. 1, Part 1. (Jan. — Mar., 1960), pp. 22–59.
  • Hayes, B. and Lahiri, A. 1991. Bengali intonational phonology, Natural Language & Linguistic Theory, Springer Science.
  • Klaiman, M. H. 1987. Bengali, in Bernard Comrie (ed.), The World’s Major Languages, Croon Helm, London and Sydney, pp. 490–513.
  • Masica, C. 1991. The Indo-Aryan Languages. Cambridge Univ. Press.
  • Radice, William. 1994. Teach Yourself Bengali: A Complete Course for Beginners.Hodder Headlin, Ltd., London.
  • Ray, P, Hai, M.A. and Ray, L. 1966. Bengali language handbook. Center for Applied Linguistics, Washington.
  • Sen, D. 1996. Bengali Language and Literature. International Centre for Bengal Studies, Calcutta.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել