Բանկիվյան հավ
Բանկիվյան հավ (արու)
Բանկիվյան հավ (արու)
Բանկիվյան հավ (էգ)
Բանկիվյան հավ (էգ)
Դասակարգում
Թագավորություն  Կենդանիներ (Animalia)
Տիպ/Բաժին Քորդավորներ (Chordata)
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ (Vertebrata)
Դաս Թռչուններ (Aves)
Կարգ Հավազգիներ (Galliformes)
Ընտանիք Փասիաններ (Phasianidae)
Ցեղ Ջունգլիների վայրի հավեր (Gallus)
Տեսակ Բանկիվյան հավ (G. gallus)
Միջազգային անվանում
Gallus gallus
Տարածվածություն և պահպանություն
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 LC hy.svg
Քիչ մտահոգող տեսակ

Տաքսոնի տարածվածությունը
Տաքսոնի տարածվածությունը

Բանկիվյան հավ, թփուտային կարմիր հավ (callus gallus), փասիանների ընտանիքի կատարավորների ցեղի վայրի թռչուն։ Ըստ Չ․ Դարվինի բանկիվյան հավը ընտանի հավերի նախահայրն է[1]։

Արտաքին տեսքԽմբագրել

Ոչ մեծ թռչուն է (աքաղաղները կշռում են 900–1250 գ, հավերը՝ 500–750 գ)։ Հավերն ածում են 8–12 ձու[2]։

 
Gallus gallus

Աքաղաղների մեջքի փետուրները կարմրա-ոսկեգույն են, որովայնի կողմից՝ սև, հավերը՝ գորշավուն։ Գիշերում և հանգստանում է ծառերի վրա։ Բնադրում է գետնի վրա։ Սնվում է սերմերով, պտուղներով և մանր անողնաշարավորներով[3]։ Վայրի բանկիվյան հավը դյուրությամբ ընտելացվում է։ Ընտելացվել է Հնդկաստանում, մեր թվարկությունից 3000 տարի առաջ։ Եվրոպա է թափանցել հավանաբար Իրանի և Հայաստանի վրայով[4]։

ՏարածումԽմբագրել

Բանկիվյան հավ և աքաղաղը տարածված է Հյուսիսային և Արևելյան Հնդստան (Հայոց ձորի գավառ)ի, Հարավ–Արևելյան Չինաստանի, Հնդկաչինի, Մալայան արշիպելագի կղզիների ջունգլիներում։ Հավանական է, որ մարդկանց կողմից ներմուծվել են Ֆիլիպիններ, Նոր Գվինեա, Ընկերության կղզիներ, Պոլինեզիա, Ֆիջի, և այլ տեղեր, որտեղ ավելի ուշ վայրենացան։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Կաղապար:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Птицы
  2. Mabasa I. (2014-12-30)։ «When Christmas chicken kills, eats a snake» (անգլերեն)։ Zimbabwe: The Herald։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-03-08-ին։ Վերցված է 2015-03-08 
  3. Կաղապար:En2 Inheritance of characteristics in domestic fowl. — Washington, D. C., USA: Carnegie Institution of Washington, 1909. — 100 p. — (Carnegie Institution of Washington Publication No. 121; Papers of the Station for Experimental Evolution, No. 14).(անգլ.)
  4. «Detailed Record for Gallus domesticus»։ Animal Genome Size Database (անգլերեն)։ T. Ryan Gregory։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-02-15-ին։ Վերցված է 2015-02-15 

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 282