Արևաշող

գյուղ ՀՀ Լոռու մարզում

Արևաշող, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում, մարզկենտրոնից՝ 20 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սպիտակ քաղաքից 1 կմ հյուսիս-արևելք։ Գյուղը տեղադրված է Փամբակ գետի հովտում՝ ծովի մակարդակից 1730 մ բարձրության վրա։

Գյուղ
Արևաշող
Արևաշողի Սուրբ Սահակ- մատուռ, գտնվում է գյուղի հյուսիսում.jpg
Սուրբ Սահակ մատուռը գյուղի հյուսիսում
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԼոռի
Մակերես23.68 կմ²
ԲԾՄ1730 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն2645[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունարևաշողցի
Ժամային գոտիUTC+4
Պաշտոնական կայքlori.mtad.am/about-communities/483/ (հայ.)
##Արևաշող (Հայաստան)
Red pog.png

Արևաշողցիների նախնիները ներգաղթել են Պարսկաստանի Խոյ նահանգի Սալմաստ և Մակու գավառներից։

Գյուղը խիստ տուժել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ի Սպիտակի երկրաշարժից։

ԾագումնաբանությունԽմբագրել

Արևաշողը (Չիգդամալ) եղել է Արարատյան կամ Վանի թագավորության կազմում, Հայաստանի կազմում էր Երվանդունիների, Արտաշեսյանների թագավորության ժամանակ։ 972 թվականին Բագրատունիները հիմնում են Տաշիր-Ձորագետի կամ Լոռվա թագավորություն, որն իր գոյությունն պահպանել է մինչև 13-րդ դարը։ 12-րդ դարում եղել է Զաքարյանների իշխանապետության մեջ։ Գյուղը 1978 թ․ հունվարի 25-ին պաշտոնապես անվանվեց Արևաշող։

ԿլիմաԽմբագրել

Կլիման բարեխառն լեռնային է, տևական ու ցուրտ ձմեռներով։ Ամառները տաք են, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան մթնոլորտային տեղումների միջին քանակը կազմում է 600-700 մմ։

ԲնակչությունԽմբագրել

Արևաշողի ազգաբնակչության փոփոխությունը[2].

Տարի 1906 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 987 2375 2375 2503 2779 3054

ԳյուղատնտեսությունԽմբագրել

Բնակչության հիմնական զբաղվածությունը երկրագործությունն է։ Զբաղվում են դաշտավարությամբ, պտղաբուծությամբ (տանձ, խնձոր, կեռաս), մշակում են բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Նախկինում մեծ մակերես էին զբաղեցնում շաքարի ճակնդեղի ցանքատարածությունները, որոնք վերամշակվում էին Սպիտակի շաքարի գործարանում։ Գյուղի կուլտիվացված գյուղատնտեսական հողերը տարածված են Բազումի լեռնաշղթայի հովիտներում։ Գյուղի տարածքը հիմնականում ծածկված է տափաստանային բուսականությամբ։ Գյուղի տարածքում աճում են նաև բազմաթիվ վայրի բույսեր որոնց մի մասը հանդիսանում է նաև բուսաբուժության համար շատ օգտակար։

1988 թ.-ից հետո ցանքատարածությունները զգալի կրճատվեցին, քանի որ գործարանը երկրաշարժից հիմնովին ավերվել էր։ Զբաղվում են նաև խոշոր եղջերավոր անասնաբուծությամբ, մեղվաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներըԽմբագրել

Գյուղը հարուստ է պատմամշակութային կառույցներով։ Գյուղի շրջակայքում կան 2 գյուղատեղիների և «Ճշմարտանց ձոր» կոչված վայրում բերդի ավերակներ։ Գյուղում են գտնվում «Արևշողի ժամ» (XIX դար), Սբ. Սահակ, Սբ. Գրիգոր մատուռները։ Նաև Արևաշողում է գտնվում Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը կառուցել է Սամվել Ադամյանը։ Այդ հրաշագեղ եկեղեցին օրհնել և օծել է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ վեհափառը։ 2005 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացավ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու օծումը։

Հասարակական կառույցներԽմբագրել

2013 թ.-ի դրությամբ գյուղն ունի դպրոց։ Իսկ գյուղապետարանը, գրադարանը, բուժկետը և կապի հանգույցը գործում են ժամանակավոր շինություններում[3]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Լոռու մարզի մարդահաշիվ (անգլ.)
  2. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 32»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2013 Նոյեմբերի 13 
  3. «Արևաշող»։ Վերցված է 2013 Նոյեմբերի 29