Ավետիք Արասխանյան

հայ տնտեսագետ, հրապարակախոս

Ավետիք Մկրտումի Արասխանյան (փետրվարի 13, 1857(1857-02-13)[1], Ներքին Ագուլիս, Ordubadsky Uyezd, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 3, 1912(1912-12-03)[1], Ախալքալաք, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), հայ տնտեսագետ, հրապարակախոս։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1882)։

Ավետիք Արասխանյան
Ծնվել էփետրվարի 13, 1857(1857-02-13)[1]
ԾննդավայրՆերքին Ագուլիս, Ordubadsky Uyezd, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էդեկտեմբերի 3, 1912(1912-12-03)[1] (55 տարեկան)
Մահվան վայրԱխալքալաք, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Ազգությունհայ
ԿրթությունՍտրասբուրգի համալսարան (1882)
Մասնագիտությունտնտեսագետ և հրապարակախոս
ԱշխատավայրՄուրճ և Գևորգյան Հոգևոր Ճեմարան

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավետիք Արասխանյանը ծնվել է 1857 թվականին Ագուլիս գյուղում[2]։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցներում, սկզբում Սուրբ Շմավոն եկեղեցու քահանա Տեր-Սիմոնի մոտ, ապա՝ Հայրապետ Քալանթարյանի, վանքի և 1867 թվականին հիմնված ծխական դպրոցներում։ 1876 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի ռեալական ուսումնարանը։ Ապրելով դպրոցի հայոց լեզվի ուսուցիչ, «Մշակի» աշխատակից Ստեփան Պալասանյանի մոտ՝ կապվում է թերթին, ծանոթանում Արծրունու հետ, մասնակցում խմբագրական ժողովներին, որոնցից մեկի ժամանակ ծանոթանում է Րաֆֆու հետ[3]։ 1876 թվականին մեկնում է արտասահման, երեք կիսամյակ սովորում Լայպցիգի համալսարանում, ապա մեկնում Փարիզ, այնուհետև՝ Գերմանիա, սովորում Ստրասբուրգի համալսարանում, ուսանում քաղաքատնտեսություն, վիճակագրություն, սոցիալական ուսմունքներ, պետական և գերմանական իրավունքներ։ 1882 թվականին ավարտում է համալսարանը՝ ստանալով տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։ Պրոֆեսոր Շմոլլերն առաջարկում է համատեղ աշխատել, սակայն Արասխանյանը վերադառնում է Թիֆլիս[3]։

1889-1900 թվականներին եղել է «Մուրճ» ամսագրի հիմնադիր-խմբագիր, 1909-1911 թվականներին դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, եղել է նաև Ախալքալաքի ծխական դպրոցի տեսուչ։

ԵրկերԽմբագրել

  • Ազգաբնակութիւնը եւ ազգաբնակչական շարժումները, Թիֆլիս, 1883թ.:
  • Արեւելեան ազգերի հին պատմութիւնը, Թիֆլիս, 1891թ.:
  • Հայ-վրացական յարաբերութիւնների մասին անցեալում, Թիֆլիս, 1898թ.:

ԳրականությունԽմբագրել

  • Ավետիք Արասխանյան (Կյանքը և գրական-հրապարակախոսական գործունեությունը)։ Անանյան, Գառնիկ Գուրգենի, Կիրակոսյան, Վլադիմիր Աղասու, Երևան։ Հայաստան, 1987[4]։
  • Ավետիք Արասխանյան։ (Տնտեսագիտական հայացքների վերլուծություն) / Ռ. Ն. Սարինյան, Մասն. խմբ.՝ Ս. Շ. Զուրաբյան, Երևան։ Հայաստան, 1980[5]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 http://am.hayazg.info/index.php?curid=1967
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  3. 3,0 3,1 «Խելքը կրթելով` կրթեք նաև ազգի ձեռքերը». Ավետիք Արասխանյան
  4. Անանյան Գառնիկ Գուրգենի (1987-01-01)։ Կիրակոսյան Վլադիմիր Աղասու, ed.։ Ավետիք Արասխանյան։ (Կյանքը և գրակ.-հրապարակախոս. գործունեությունը)։ Երևան: Հայաստան 
  5. «ASUE քարտարան, Ավետիք Արասխանյան»։ library.asue.am (hy-Armn)։ Վերցված է 2017-02-13 
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 689