Անտիպաստո (իտալ.՝ antipasto, հոգնակի antipasti, anti «նախա» և pasto «ճաշ»[1]), իտալական խոհանոցի ավանդական տաք կամ սառը մսա-բանջարեղենային նախուտեստների ընդհանուր անվանում՝ պատրաստված Իտալիային բնորոշ մսամթերքից, ծովամթերքից կամ հատուկ կտրտված բանջարեղենից[2]: Անտիպաստոն մատուցվում է հիմնական կերակրատեսակից առաջ՝ մեծ ափսեով կամ փայտե սկուտեղով: Այն սկուտեղի մեջ դասավորվում է այնպես, որպեսզի ընդգծվեն բաղադրիչները և ներդաշնակեն ոչ միայն համով, այլև արտաքին տեսքով: Անտիպաստոյի մի շարք ուտեստներ ունեն տարբեր անուններ և կարող են օգտագործվել որպես առանձին կերակրատեսակներ: Նման ուտեստներից են կապրեզեն կամ բրուսկետան: Իտալական ավանդական խոհանոցում անտիպաստոն, որպես կանոն, պարունակում է վեց կամ յոթ տարբեր, բնորոշ բաղադրամասեր՝ պահածոյացված միս, ձիթապտուղ, սունկ, չիլի պղպեղ, անչովի՝ (մանր ձկնատեսակ), արտիչոկե (համեմունք), պանրի տարբեր տեսակներ, ինչպիսիք են պրովոլոնեն և մոցարելան, ձիթայուղով և քացախով թթվեցրած մսամթերք և բանջարեղեն: Շատերը անտիպաստոն համեմատում են ֆրանսիական hors d'oeuvre-ի հետ, սակայն անտիպաստոն մատուցվում է որպես իտալական ճաշի պաշտոնական մեկնարկ:

Picto infobox mets.png
Անտիպաստո
Antipasto all'italiana.jpg
Ենթատեսակնախուտեստ
Առաջացման երկիրFlag of Italy.svg Իտալիա
Antipasti Վիքիպահեստում

Պատրաստման տարբերակներԽմբագրել

 
Անտիպաստո սկուտեղով: Պարունակում է ծխահարած սաղմոն, ծխահարած թռչնամիս, ռոստբիֆ,կաբանա երշիկ, պատե, չեդեր, այծի և Ջենսենի կարմիր պանիրներ, ձիթապտուղ, տապենադ, պեստո (ետևի մասում) և լոլիկով չուտնի

Գոյություն ունեն անտիպաստոյի պատրաստման և բաղադրության բազմաթիվ տարբերակներ, որոնք կախված են տարածաշրջանային խոհանոցների յուրահատկություններից: Հարավային Իտալիայում լիովին հնարավոր է գտնել ինչպես աղի ջրի ձկներից, այնպես էլ հարավային մարզերին բնորոշ պահածոյացված մսամթերքից պատրաստված անտիպաստոներ, մինչդեռ հյուսիսային շրջաններին առավել բնորոշ են սնկով, ծխահարած մսամթերքով և քաղցրահամ ջրերի ձկներով անտիպաստոները: Պանրի տեսակները ևս տարբերվում են կախված տարածաշրջանից և կարող են լինել ինչպես կոշտ, այնպես էլ փափուկ տեսակների: Անտիպաստոյի բաղադրամասերը լայն ափսեի մեջ դասավորելուց հետո նախուտեստը համեմում են գինու քացախով, կանաչիով և զանազան համեմունքներով: Անտիպաստոն մատուցվում է տարբեր տեսակի հացերի և բարձր որակի ձիթայուղի հետ: Անտիպաստո պատրաստում են ինչպես մսամթերքով կամ ծովամթերքով, այնպես էլ առանց դրանց: Պանրից, սնկից և զանազան բանջարեղենից պատրաստված անտիպաստոները նույնքան հարգի են, որքան մսով պատրաստվածները: անտիպաստոյի որոշ բաղադրամասեր, որոնք պահանջում են մարինացում, պատրաստվում են նախօրոք՝ ոչ պակաս քան երեք ժամ առաջ, իսկ ավելի նրբահամ անտիպաստո ստանալու համար խորհուրդ է տրվում ամեն ինչ պատրաստելմատուցելուց մեկ օր առաջ:

ՊատմությունԽմբագրել

1475 թվականին Վատիկանի գրադարանավար Բարթոլոմեո Սակին հրատարակեց «Իսկական ուրախության և լավ ինքնազգացողության մասին» աշխատությունը, որտեղ խորհուրդ էր տալիս իտալացիներին յուրաքանչյուր տրապեզա (ճաշելու ժամ) սկսել մրգերով: Նրա խոհարարական հետազոտությունների արդյունքում ծնվեց անտիպաստոն՝ մսամթերքի և մրգերի համադրությամբ նախուտեստը: Սակին առաջարկում էր երշիկի կամ օկորոկի կտորները համադրել սեխի, թզի, դեղձի, կամ զանազան բանջարեղենի հետ[3]:

ՊատկերասրահԽմբագրել

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «antipasto»։ Merriam-Webster Dictionary (անգլերեն)։ Merriam-Webster, Incorporated։ Վերցված է 2014-01-16։ «from anti- (from Latin ante-) + pasto food, from Latin pastus, from pascere to feed» 
  2. «Definition of ANTIPASTO»։ www.merriam-webster.com 
  3. Зданович Л. И. Кулинарный словарь. 2001

Արտաքին հղումներԽմբագրել