Ֆրենկ Վիլչեկ (անգլ.՝ Frank Wilczek, մայիսի 15, 1951(1951-05-15)[1][2][3][…], Mineola, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]), ամերիկացի ֆիզիկոս։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2004), ուժեղ անդրադարձումների տեսության համար։

Ֆրենկ Վիլչեկ
անգլ.՝ Frank Wilczek
Frank Wilczek crop.jpg
Ծնվել էմայիսի 15, 1951(1951-05-15)[1][2][3][…] (69 տարեկան)
Mineola, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ[5][6][7] և Flag of Poland.svg Լեհաստան
Դավանանքագնոստիցիզմ
Մասնագիտությունֆիզիկոս, պրոֆեսոր, ֆիզիկոս-տեսաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Կալիֆորնիայի համալսարան Սանտա Բարբարայում և Լեյդենի համալսարան[8]
Գործունեության ոլորտտեսական ֆիզիկա
ԱնդամակցությունԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[9] և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[9]
Ալմա մատերՓրինսթոնի համալսարան և Չիկագոյի համալսարան
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[10]
Գիտական ղեկավարDavid Gross?
Եղել է գիտական ղեկավարJohn E. Moody?
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[11][12] ՄակԱրթուրի կրթաթոշակ Լորենցի մեդալ Ֆեյսալ արքայի միջազգային մրցանակ գիտության ասպարեզում Օսկար Կլեյնի հաշատակի դասախոսություն[13] Բարձր էներգիայի և մասնիկների ֆիզիկայի մրցանակ Դիրակի մրցանակ Julius Wess Prize? Դիրակի մեդալ Ֆեյսալ արքայի միջազգային մրցանակ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Յուլիուս Էդգար Լիլիենֆելդի պարգև[14] Սակուրաի պարգև[15] Ամերիկյան գիտության զարգացմանն օժանդակող միության անդամ honorary doctor of the Maria Curie-Skłodowska University? և Յագելոնյան համալսարանի պատվավոր դոկտոր
Ամուսին(ներ)Betsy Devine?
Կայքfrankwilczek.com
Frank Wilczek Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ֆրենկը ծնվել է Նյու Յորքում, լեհ-իտալացիների ընտանքիում։ Ավարտել է Քվինս ընդհանուր դպրոցը, այնուհետև Վան Բյուրենի անվան դպրոցը։ 1970 թվականին ստացել է բակալավրի կոչում։ Այդ ժամանակ նա արդեն սովորում է Չիկագոյի մաթեմատիկայի համալսարանում։ 1972 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում, 1974 թվականին` դոկտորի։ 2000 թվականից Մասսաչուսեթայան համալսարանի տեխնոլոգիական բաժնի պրոֆեսոր-դասախոսն է։

2002 թվականին ստացել է Լորենցի անվան մեդալ։ Կրակովի համալսարանում, 2012[16] թվականին արժանացել է դոկտորի կոչման։

1973 թվականից ամուսնացած է Բետսի Դեվայնի հետ։ Ունի 2 երեխա՝ Էմիտին և Միրան։

ԳրքերԽմբագրել

  • Fractional Statistics and Anyon Superconductivity, 1990
  • Geometric Phases in Physics, 1988
  • Longing for the Harmonies: Themes and Variations in Modern Physics, 1989
  • Fantastic Realities: 49 Mind Journeys And a Trip to Stockholm, 2006
  • La musica del vuoto, 2007
  • The Lightness of Being: Mass, Ether, and the Unification of Forces, 2008

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել