Ֆրանչեսկո Հայեց[8](իտալ.՝ Francesco Hayez, փետրվարի 10, 1791(1791-02-10)[1][2][3][4] կամ 1791[5], Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն - փետրվարի 12, 1882(1882-02-12)[6][7], Միլան, Իտալիայի թագավորություն) - իտալացի գեղանկարիչ, XIX դարի կեսերին ռոմանտիզմի առաջատար ներկայացուցիչներից է, հայտնի իր պատմական նկարներով, քաղաքական ալեգորիաներով և դիմանկարներով։

Ֆրանչեսկո Հայեց
Francesco Hayez
Autoritratto a 57 anni by Francesco Hayez.jpg
Ծնվել էփետրվարի 10, 1791(1791-02-10)[1][2][3][4] կամ 1791[5]
ԾննդավայրՎենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն
Վախճանվել էփետրվարի 12, 1882(1882-02-12)[6][7]
Մահվան վայրՄիլան, Իտալիայի թագավորություն
ՔաղաքացիությունFlag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն
ԿրթությունՎենետիկի գեղարվեստի ակադեմիա և Սուրբ Ղուկասի ակադեմիա
Մասնագիտություննկարիչ և լուսանկարիչ
Ոճիտալական ռոմանտիզմ, Տրուբադուրների ոճ, օրիենտալիզմ և ռոմանտիզմ
Ժանրպատմական գեղանկարչություն, դիմանկար և ռոմանտիզմ
Թեմաներգեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներՀամբույր, Հաղթանակած մարզիկը, Հավերժահարսերի լոգանքը, The destruction of the temple of Jerusalem? և Christ and the woman taken in adultery?
ՈւսուցիչՖրանչեսկո Մաջիոտո և Տեոդորո Մատեինի
ԱշակերտներFerdinando Brambilla?
Francesco Hayez Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

 
«Ոդիսևսը Ալկինոյա դղյակում»

Ֆրանչեսկո Հայեցի հայրը գաղթել է Ֆրանսիայից։ Դաստիարակություն ստացել է իր մորաքրոջ տանը։ Մանուկ հասակից Հայեցը լավ էր նկարում, այդ իսկ պատճառով էլ նրա հորեղբայրը նրան աշակերտության է ուղարկում նկարիչ-ռեստավրատորի մոտ։ Ավելի ուշ նա դարձավ գեղանկարիչ Ֆրանչեսկո Մաջոտոյի աշակերտը, որի մոտ մնաց երեք տարի։

1809 թվականին Հայեցը հաղթում է Վենետիկյան ճեմարանի կազմակերպած մրցույթում, որից հետո մեկ տարի սովորել է Հռոմի Սան-Լուկա ճեմարանում։ Հայեցը մնաց Հռոմում մինչև 1814 թվականը, այնուհետև տեղափոխվեց Նեապոլ, որտեղ, հետևելով Յոախիմ Մյուրատի հանձնարարությանը, ստեղծեց իր գլխավոր աշխատանքը՝ «Ոդիսևսը Ալկինոյա դղյակում» նկարը։ Որոշ ժամանակ անց Հայեցը մեկնեց Միլան։ Այնտեղ նա երկար ժամանակ դասավանդում էր գեղանկարչություն Բրերայի ակադեմիայում, 1860 թվականին դարձավ այնտեղի տնօրեն։ Ներկա պահին այնտեղ են տեղակայված նրա աշխատանքների մեծ մասը։

Հայեցն աշխատում էր հիմնականում կրոնական, պատմական և դիցաբանական թեմաներով։ Բացի այդ նա շատ լավ դիմանկարիչ էր, Իտալիայի շատ անվանի մարդիկ մեծ պատիվ էին համարում նրա բնորդը դառնալ։ Գնահատել նրա ամբողջ ստեղծագործական ուղին շատ բարդ է, քանի որ Հայեցը հաճախ չէր ստորագրում իր նկարների վրա։

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել