Տեո վան Լինտ

հոլանդացի հայագետ և պրոֆեսոր

Տեո Մարտեն Վան Լինտ (հոլ.՝ Theo Marten van Lint, հունիսի 15, 1957(1957-06-15), Դելֆտ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), հոլանդացի գիտնական-պատմաբան, հայագետ։ Օքսֆորդի համալսարանի հայագիտության և Արևելյան քրիստոնեության բաժնի պրոֆեսոր[4]։

Տեո վան Լինտ
Ծնվել էհունիսի 15, 1957(1957-06-15) (66 տարեկան)
Դելֆտ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ
Քաղաքացիություն Նիդերլանդների Թագավորություն
Մասնագիտությունլեզվաբան, համալսարանի դասախոս և թարգմանիչ
Հաստատություն(ներ)Օքսֆորդի համալսարան
Գործունեության ոլորտլեզվաբանություն[1], հայագիտություն[1], Հայ գրականություն[1], անգլերեն թարգմանություն[1] և հայերեն[1]
Տիրապետում է լեզուներինհոլանդերեն[2][1] և անգլերեն[1]
Եղել է գիտական ղեկավարՌոբին Մեյեր[3]

Կենսագրություն խմբագրել

Տեո վան Լինտը ծնվել է 1957 թվականի հունիսի 15-ին Դելֆտում։ Ավարտել է Լեյդենի համալսարանը։ 1988 թվականին Լեյդենի համալսարանում ստացել է սլավոնական լեզուների և գրականության, ինչպես նաև հնդեվրոպական համեմատական լեզվաբանության մագիստրոսի կոչում[5]։

1989-1990 թվականներին եղել է Երևանում, որտեղ Մատենադարանում կատարել է հայերեն ձեռագրերի հետազոտություն։ 1996 թվականին Լեյդենի համալսարանում ստացել է թեկնածուի գիտական աստիճան՝ պաշտպանելով ատենախոսություն «Կոստանդին Երզնկացի, XIII-XIV դարերի հայ հոգևոր բանաստեղծ։ Հայերեն տեքստի թարգմանությամբ և մեկնաբանություններով»։ Նախագիծը գրելիս Վան Լինտի ղեկավարն է եղել Նիդերլանդների հայագիտության ոլորտում առաջին պրոֆեսոր Յոս Վայտենբերգը[6]։

1996-1999 թվականներին Տեո վան Լինտը եղել է Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների Նիդեռլանդների առաջադեմ հետազոտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող[5][7], 1999-2001 թվականներին՝ Մյունստերի համալսարանի գիտաշխատող, նախքան Օքսֆորդի հայագիտության ամբիոնում նշանակվելը[8], որտեղ փոխարինել է Ռոբերտ Թոմսոնին՝ որպես Գալուստ Գյուլբենկյանի հայագիտության պրոֆեսոր։

Հետազոտություն խմբագրել

Պրոֆեսոր Վան Լինտը մասնագիտացած է հայոց պատմության ուսումնասիրության բնագավառում։ Նրա ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ տեղ են գրավում հայ գրականությունն ու եկեղեցին։

Վան Լինթի հետազոտական հետաքրքրությունները ներառում են Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու նամակները, Էզեկիել մարգարեի գահի տեսիլքի ընդունումը հայ մշակույթում, Գրիգոր Նարեկացու Մատյան ողբերգության գիրքը և միջնադարյան հայ մշակույթի բազմաթիվ այլ ասպեկտներ[8]։

2015 թվականին Ռոբին Մեյերի հետ համատեղ կազմակերպել է «Հայաստան. գլուխգործոցներ մնայուն մշակույթից» ցուցահանդեսը Օքսֆորդի Բոդլեյան գրադարանում՝ ոգեկոչելով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը, ինչպես նաև նվիրված Օքսֆորդի համալսարանի Գալուստ Գյուլբենկյանի անվան հայագիտության ամբիոնի 50-ամյակին[9]։

Որպես հայագետ՝ Վան Լինտը մի քանի մասնագիտական միությունների անդամ է՝ հանդիսանում է AIEA-ի (Association Internationale des Études Arméniennes) քարտուղար, խորհրդական է Լոնդոնի Հայկական ինստիտուտում, համարվում է Ամերիկյան հայագիտության միության, «Padus-Araxes» (Վենետիկ) հայագիտական գիտամշակութային ընկերության և գերմանա-հայկական գիտական ընկերության անդամ[4]։

Ընտրված հրապարակումներ խմբագրել

  • "The Treaty of Turkmenchai, 1828. Russian and Armenian Perceptions", in M. Branch (ed.), Defining Self. Essays on emergent identities in Russia Seventeenth to Nineteenth Centuries (Studia Fennica, Ethnologica 10), Helsinki: Finnish Literature Society 2009, 96-116.
  • "The Formation of Armenian Identity in the First Millenium", Church History and Religious Culture, 2009 (vol. 89, 1-3), 251-78.
  • "I Mongoli nella poesia armena medievale", Bazmavep 168 no 3-4, 2010, a cura di Marco Bais e Anna Sirinian (publ. 2012), 457-480.
  • "Grigor Magistros Pahlawuni: Die armenische Kultur aus der Sicht eines gelehrten Laien des 11. Jahrhunderts", Ostkirchliche Studien 61, 2012, 66-83
  • "From Reciting to Writing and Interpretation: Tendencies, Themes, and Demarcations of Armenian Historical Writing", in Sarah Foot and Chase F. Robinson (eds.), The Oxford History of Historical Writing. Volume II, 400-1400. Oxford: Oxford University Press 2012, 180-200.
  • "Sacred and Religious Objects", in Sylvie L. Merian, Lucy Ardash, and Edmond Y. Azadian (eds.), A Legacy of Armenian Treasures. Testimony to a People. Southfield, MI: The Alex and Marie Manoogian Museum 2013, 234-289 (with Amy S. Landau)
  • "Geometry and Contemplation: The Architecture of Vardan Anec'i's Vision of the Throne-Chariot. Theosis and the Art of Memory in Armenia", in Kevork B. Bardakjian and Sergio La Porta (eds.), The Armenian Apocalyptic Tradition. A Comparative Perspective. Leiden - Boston: Brill 2014, 217-241.
  • "Medieval Poetic Texts", in Valentina Calzolari (ed.) with the Collaboration of Michael E. Stone, Armenian Philology in the Modern Era. From Manuscript to Digital Text. Leiden-Boston: Brill 2014, 377-413.
  • "Armenian Merchant Patronage of New Julfa's Sacred Spaces", in Mohammad Gharipour (ed.), Sacred Precincts. The Religious Architecture of Non-Muslim Communities across the Islamic World, Leiden - Boston: Brill 2014, 308-333. (With Amy Landau)
  • Meyer Robin, van Lint Theo Maarten (2015)։ Armenian: Masterpieces from an Enduring Culture։ Oxford: Bodleian Library 

Ծանոթագրություններ խմբագրել