Սուրեն Ավդալբեկյան

Սուրեն Խաչատուրի Ավդալբեկյան (հուլիսի 1, 1920(1920-07-01), Սուխում, Սուխումի օկրուգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 10, 2013(2013-03-10)), հայ խորհրդային վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1968), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1990, թղթակից անդամ՝ 1977 թվականից)։ Վիրաբույժների միջազգային ընկերակցության իսկական անդամ (1972), ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1963

Picto infobox med.png
Սուրեն Ավդալբեկյան
Սուրեն Ավդալբեկյան.jpg
Ծնվել էհուլիսի 1, 1920(1920-07-01)
ԾննդավայրՍուխում, Սուխումի օկրուգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էմարտի 10, 2013(2013-03-10) (92 տարեկան)
Ազգությունհայ[1]
ԿրթությունԵրևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան (1943)
Մասնագիտությունվիրաբույժ
Գիտական աստիճանբժշկական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1968) և ակադեմիկոս (1990)
ՊարգևներՀայկական ԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ, Մխիթար Հերացու մեդալ, «Պատվո նշան» շքանշան և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է հուլիսի 1-ին, Սուխումում։ 1943 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1949 թվականից եղել է Կապանի շրջանային հիվանդանոցի վիրաբուժության բաժանմունքի վարիչը և գլխավոր բժիշկը[2]։ 1963 թվականից աշխատել է որպես ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության բժիշկների կատարելագործման Երևանի ինստիտուտի ռեկտոր, 1968 թվականից նաև կրծքի վիրաբուժության ու ցավազրկման ամբիոնի վարիչ[3], 1963-1988 թվականներին՝ ԵԲԿԻ հիմնադիր-ռեկտոր, 1997 թվականից՝ ռեկտորի խորհրդական։

Ավդալբեկյանը ՀԽՍՀ-ում թոքերի վիրաբուժության հիմնադիրն է[3]։

Հայաստանում առաջինն է ներդրել ինտուբացիոն նարկոզը (1949), կատարել արմատական վիրահատություններ՝ թոքերի քրոնիկ, թարախային բորբոքումների (1951) և կերակրափողի հիվանդությունների (1952) ժամանակ, սրտում պատվաստել էլեկտրախթանիչներ (1962

Ուսումնասիրել է սպիտակուցալուծիչ ֆերմենտների և կենսաբանական ակտիվ նյութերի օգտագործման հնարավորությունը թոքերի թարախակալումների բուժման ընթացքում և ֆունկցիոնալ-ձևաբանական ու իմունակենսբանական փոփոխությունները թոքերի ինքնանույնափոխպատվաստման ժամանակ (փորձնականում)։

Գրիտական գործունեությունԽմբագրել

Ավելի քան 150 գիտական աշխատությունների հեղինակ է[2]։ Աշխատանքները վերաբերում են կրծքային և որովայնային վիրաբուժության հարցերին (թոքերի թարախային պրոցեսներ, թոքերի էխինոկոկ, բրոնխալայնանք)[3]։

ԱնդամակցությունԽմբագրել

Ավդալբեկյանն անդամակցել է Վիրաբույժների միջազգային ընկերակցությանը (1970), եղել է Վիրաբույժների հյուսիսկովկասյան գիտական ընկերության պատվավոր անդամ։

ՊարգևներԽմբագրել

ՀիշատակԽմբագրել

1995 թվականից Հայաստանի Առողջապահության ազգային ինստիտուտը[4], Ա. Լ. Միքայելյանի վիրաբուժության ինստիտուտի կրծքային բաժանմունքը, «Շտապօգնության» ԳԲԿ-ի կրծքային և երկու վիրաբուժական բաժանմունքները կոչվել են Ավդալբեկյանի անունով[5]։

ԵրկերԽմբագրել

  • Диагностика гнойных заболеваний легких, Е., 1972 (համահեղինակ)

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Армянские учёные-медики (рус.) — 1998.
  2. 2,0 2,1 А. П. Айриян (1998)։ Армянские учёные-медики։ Ереван: Амарас։ էջ 52։ ISBN 99930-1-001-7 
  3. 3,0 3,1 3,2 ՀՍՀ գլխավոր խմբագրություն (1975)։ Հայկական Սովետական Հանրագիտարան։ Երևան: Հայկական Հանրագիտարան Հրատարակչություն։ էջեր հատոր 1, 609 
  4. «Ակադեմիկոս Սուրեն Խաչատուրի Ավդալբեկյան | ԱԱԻ Հայաստան»։ nih.am։ Վերցված է 2017-03-09 
  5. «ԱԿԱԴԵՄԻԿՈՍ ՍՈՒՐԵՆ ԽԱՉԱՏՈՒՐԻ ԱՎԴԱԼԲԵԿՅԱՆԻ ՀԻՇԱՏԱԿԻՆ»