Պըլը Պուղի (բառացի՝ խենթ-Պողոս, 1731, գյուղ Ավետարանոց (Ասկերանի շրջան)-1810), ղարաբաղցի զվարճախոս-առակախոս։

Պըլը Պուղի
Ծնվել էապրիլի 1, 1731(1731-04-01)
ԾննդավայրԱվետարանոց
Մահացել էդեկտեմբերի 1, 1810(1810-12-01) (79 տարեկան)
Մահվան վայրՇոշ,Արցախ
ԳերեզմանՇուշի
Մասնագիտությունծաղրածու

ԿենսագրությունԽմբագրել

Պըլը Պուղին ծնվել է Արցախի Ավետարանոց գյուղում: Ըստ Մակար վարդապետ Բարխուդարյանցի՝ եղել է Վարանդայի իշխան Մելիք-Շահնազարի զվարճախոս-կատակաբանը։ Պըլը Պուղին հորինել է զվարճալի զրույցներ ու առակներ, որոնք, ժողովրդի մեջ տարածվելով, վերափոխվել, լրացվել են և նրա անունով բանավոր հասել մինչև մեր օրերը։ Առաջինը Մակար Բարխուդարյանցն է Ղարաբաղի ծերունիներից գրի առել Պըլը Պուղու 189 զվարճախոսություն ու առակ և 1883 թվականին տպագրել Թիֆլիսում՝ «Պըլը- Պուղի» խորագրով։ Հետագայում նոր գրառումներ են հրատարակել այլ բանահավաքներ (Ս․ Իսրայելյան, Մ․ Գրիգորյան-Սպանդարյան)։ Տպագրվել են նաև Պըլը Պուղու նյութերի վերապատումներ, թարգմանություններ ու գրական մշակումներ[1]։ Նրա զվարճախոսություններն ու առակները ժամանցի, ծիծաղի ու զավեշտի հետ միասին ունեն խրատական, բարոյախոսական առողջ միտում, մերկացնում են ժամանակի կյանքի ու կենցաղի, սոցիալական հարաբերությունների արատավոր կողմերը։

ՀիշատակԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Խանզադյան Սերո Նիկոլայի (1988)։ Պըլը-Պուղի: Զրույցներ : [Դպրոցական բարձր տարիքի համար] (հայերեն)։ Արեւիկ։ ISBN 9785807700285 
  2. «AV Production - Պըլը Պուղի»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-04-01 

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • «Հայ ժողովրդական բանահյուսություն», «Գիտելիք», 1979:
  • «Պըլը Պուղի», Մակար Բարխուդարյանց, Վաղարշապատ, 1904:
  • «Հայկական ազգագրության եւ բանահյուսություն»: Հատոր 2, Երևան, 1971:
  • «Ղարաբաղցի կատակախոս Պըլը Պուղի», Ս․ Իսրայելյան, Երևան, 1956:
  • «Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդական բանահյուսություն», Մ. Գրիգորյան-Սպանդարյան, Երևան, 1971: