Բացել գլխավոր ցանկը

Ուրնեսի ստավկիրկա կամ Ուրնեսի հիմնակմախքային եկեղեցի (նորվ.՝ Urnes stavkyrkje), ներկայումս պահպանված ստավկիրկաներից ամենահինը, կառուցվել է մոտավորապես 1130 թվականին։ Այժմ կա բանավեճ, թե որքան եկեղեցի է նախկինում կառուցված եղել նրա տեղում՝ մե՞կ, թե՞ երկու։ ՅՈՒՆԵՍԿՕհամաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է[1]։

Ուրնեսի ստավկիրկա
Urnes stavkyrkje (no)
Stave church Urnes, exterior view 1.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակմշակութային արժեք և հիմնակմախքային եկեղեցի
ԵրկիրՆորվեգիա Նորվեգիա
ՏեղագրությունՆորվեգիա Նորվեգիա
ԹեմDiocese of Bjørgvin?
Ժառանգության կարգավիճակՀամաշխարհային ժառանգություն և Նորվեգիայի պատմական ժառանգության վայր
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետանհայտ
Ճարտարապետական տիպստավկիրկա
Ճարտարապետական ոճՌոմանական ճարտարապետություն
Հիմնադրված1132
Մակերես0,21 հեկտար
Կոորդինատներ: 61°17′53.000000101591″ հս․ լ. 7°19′21.000000099999″ ավ. ե. / 61.29805555558377250° հս․. լ. 7.32250000002777757° ավ. ե. / 61.29805555558377250; 7.32250000002777757
fortidsminneforeningen.no/properties/56/98

Բովանդակություն

Ուրնեսյան ոճԽմբագրել

Եկեղեցին հայտնի է պատի վրա 1050 թվականից պահպանված փորագրված տախտակադրվագներով, որոնք ներկայացնում են «ուրնեսյան»՝ այդ ժամանակահատվածում Սկանդինավիայում լայն տարածում ստացած «կենդանական ոճի» տեսակների վերջին ծաղկումը։

Այս ոճի բնորոշ հատկանիշներից է ասիմետրիկությունն ու զարդաքանդակի ալիքային պատկերավորությունը։ Անմիջապես հնարավոր չէ ըմբռնել հիմնական նյութը՝ կենդանի, նման ոչ առյուծի, ոչ շան, օձերով փաթաթված և եղջերուի ոտքերով։ Գոյություն ունեն այս սյուժեի մասին բազմաթիվ տեսություններ։ Հնարավոր է, ինչպես քարերի վրա մի շարք ռունական մակագրություններում, պատկերված է «մթնշաղային աստվածների» մարտերից մեկը։

Ըստ մեկ այլ մեկնաբանության՝ այն հիմնված է սկանդինավյան դիցաբանության վրա։ Որոշները տեսնում է Աշխարհի Ծառի արմատները կրծող Իգդրասիլին։ Հնարավոր է, որ ավելի հանավական վարկած է ճանաչելի քրիստոնեական սիմվոլ առյուծի (քրիստոնեության) և օձի (հեթանոսության) մենամարտը։

Բացառված չէ, որ Նորվեգիայում սկիզբ առած «ուրնեսյան ոճը» ազդել է միջնադարյան եվրոպական մշակույթի վրա։ Ի հայտ գալով Սկանդինավիայում՝ այն փոքր-ինչ տարածվեց Անգլիայում (Եվինգթոնյան տաճար, Սաուզվել Մինստեր և Նորիջայի տաճար)։ 15-րդ դարում Ռուսիայում գոյություն ուներ այս ոճի համանմանություն, սակայն այնտեղ չի գոյատևում և շուտով մահանում է։

ՊատկերասրահԽմբագրել

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Urnes Stave Church - UNESCO World Heritage Centre»։ whc.unesco.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2015-11-28 

ԳրականությունԽմբագրել

  • Прайс У. Архитектура в дереве / Пер. с англ. – М.: БММ, 2006
  • Всеобщая история искусств т.6, кн.1. – М.: Государственное издательство «Искусство», 1960 / Под ред. Веймарна Б.В., Колпинского Ю.Д.
  • Egenberg I.M. Tarring maintenance of Norwegian medieval stave churches: Characterisation of pine tar during kiln-production, experimental coat procedures a. weathering [Diss.] // Goteborg studies in conservation. – Goteborg: Acta Univ. Gothoburgensis. – 2003. – № 12
 Համաշխարհային ժառանգությունը Նորվեգիայում 

Բրյուգգենի նավաշինարան  • Ուրնեսի ստավկիրկա  • Հանքափորային Ռյորուս քաղաք  • Ալտայի ժայռային պատկերներ  • Վեգայի արշիպելագ  • Դուգա Ստրուվե  • Գեյրանգեր և Ներյոյ ֆյորդեր