Բացել գլխավոր ցանկը

Լիսենկո Նիկոլայ Վիտալևիչ (ուկր.՝ Мико́ла Віта́лійович Ли́сенко) - մարտի 10(22), 1842, գյուղ Դրինկի (այժմ՝ Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում - հոկտեմբերի 24, (նոյեմբերի 6), 1912, Կիև)՝ ուկրաինացի կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ, բանահավաք, ազգային երաժշտական դպրոցի հիմնադիր։

Նիկոլայ Լիսենկո
Mykola Lysenko.jpg
Բնօրինակ անունուկր.՝ Микола Лисенко
Ծնվել էմարտի 22, 1842(1842-03-22)[1][2][3][4]
Q4240128?, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
ԵրկիրՌուսական կայսրություն
Մահացել էնոյեմբերի 6, 1912(1912-11-06)[1][2][5][3][4] (70 տարեկանում)
Կիև, Ռուսական կայսրություն[6]
Ժանրերօպերա
Մասնագիտությունդիրիժոր, կոմպոզիտոր, դաշնակահար, երաժշտագետ, երաժշտության ուսուցիչ և երաժշտական ազգագրագետ
Գործիքներդաշնամուր և երգեհոն
ԱշխատավայրԽարկովի ազգային համալսարան
ԿրթությունԼայպցիգի երաժշտության և թատրոնի բարձրագույն դպրոց, Շևչենկոյի անվան համալսարան և Խարկովի ազգային համալսարան
Mykola Lysenko Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1864 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանը, 1867-1876 թվականներին դաշնամուր և կոմպոզիցիա ուսանել Լայպցիգի կոնսերվատորիայում, 1874-1876 թվականներին կատարելագործվել Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում (Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի ղեկավարությամբ)։ Գրի է առել և մշակել ժողովրդական երգեր, ստեղծել երգչախմբեր։

1904 թվականին առաջադեմ հասարակայնության միջոցներով Կիևում բացել է երաժշտական-դրամատիկական դպրոց (1918 թվականից՝ Լիսենկոյի անվան բարձրագույն երաժշտական-դրամատիկական ինստիտուտը)։ Լիսենկոն «Հզոր խմբակի» հետևորդներից էր։ Ստեղծել է մոտ 20 ստեղծագործություն երաժշտական թատրոնի համար, դնելով Ուկրաինական օպերային արվեստի զարգացման հիմքը։

Հայտնի գործերԽմբագրել

Նշանավոր են «Ծննդյան գիշեր» (2-րդ խմբագիր՝ 1882, հարկով), «Ջրահեղձ կինը» (1885, Խարկով, ըստ Ն. Վ. Գոգոլի), «Նատալկա Պոլտավկա» (ըստ Ի. Պ․ Կոտլյարևսկու, 1889, Օդեսա), «Տարաս Բուլբա» (ըստ Ն. Վ. Դոգոլի, 1890, բեմադրություն՝ 1924, Խարկով), «Էնեական» (ըստ Ի. Պ. Կոտլյարևսկու, 1911, Կիև) օպերաները, «Սև ծովայիններ» (1872) օպերետը։ Գրել է երաժշտություն ըստ Տ. Շևչենկոյի «Կոբզար»-ի և այլ գործերի, Ի. Ֆրանկոյի, Ա. Օլեսի, Հ. Հայնեի և ուրիշների խոսքերով ռոմանսներ, կամերային-գործիքային ստեղծագործություններ, Ուկրաինական երաժշտությանը նվիրված ուսումնասիրություններ։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Гозенпуд A., H.B. Лысенко и русская музыкальная культура, M., 1954*

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 International Music Score Library Project — 2006.
  4. 4,0 4,1 Brockhaus Enzyklopädie
  5. Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. Лысенко Николай Витальевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 623