Յոիչիրո Նամբու (ճապ.՝ 南部 陽一郎 Nanbu Yōichirō), հունվարի 18, 1921(1921-01-18)[1][2][3][…], Տոկիո, Ճապոնիա - հուլիսի 5, 2015(2015-07-05)[3][4][5][…], Toyonaka, Օսակայի պրեֆեկտուրա, Ճապոնիա), ճապոնացի ամերիկյան ֆիզիկոս, 2008 թվական Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ներատոմային ֆիզիկայում համաչափության ինքնաբուխ խախտման մեխանիզմի բացահայտման համար։

Յոիչիրո Նամբու
ճապ.՝ 南部 陽一郎
Դիմանկար
Ծնվել էհունվարի 18, 1921(1921-01-18)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՏոկիո, Ճապոնիա
Մահացել էհուլիսի 5, 2015(2015-07-05)[3][4][5][…] (94 տարեկան)
Մահվան վայրToyonaka, Օսակայի պրեֆեկտուրա, Ճապոնիա
Քաղաքացիություն ԱՄՆ[6][1] և  Ճապոնիա
ԿրթությունՏոկիոյի համալսարան (1952), Փրինսթոնի համալսարան և Fukui Prefectural Fujishima High School?
Գիտական աստիճանգիտությունների դոկտոր (1952)
Մասնագիտությունֆիզիկոս-տեսաբան, պրոֆեսոր, ֆիզիկոս և հետազոտող
ԱշխատավայրՉիկագոյի համալսարան, Osaka City University?, Ritsumeikan University? և Տոկիոյի համալսարան
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[14]
 Yoichiro Nambu Վիքիպահեստում

ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1973)[15], ԱՄՆ արվեստների և գիտության ակադեմիայի անդամ (1971), Ճապոնիայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1984)։

Կենսագրություն

խմբագրել

Յոիչիրո Նամբուն ծնվել է 1921 թվականին Տոկիոյում[16]։ Երբ քաղաքը 1923 թվականի ավերվեց երկրաշարժից նրանց ընտանիքը տեղափոխվեց Ֆուկուի, նրա հոր ծննդավայր[17]): 1942 թվականին Ավարտել է Տոկիոյի համալսարանը ստանալով բալալավրի աստիճան[18]։

Այնուհետև անցել է զինվորական ծառայություն, սկզբում որպես սովորական զինվորական, ապա սկսել աշխատել ռադարների ստեղծման վրա։ 1945-1949 թվականներին աշխատել է Տոկիոյի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում, որտեղ իր վրա մեծ ազդեցություն են թողել Շինիչիրո Տոմոնագայի հետազոտությունները Քվանտային էլեկտրադինամիկայի բնագավառում և Րյոգո Կուբոյի աշխատանքները խտացված նյութի ֆիզիկայի ոլորտում։ 1950 թվականին Օսակայի համալսարանում ստացել պրոֆեսորի կոչում։

1952 թվականին ստանալով դոկտորի կոչում տեղափոխվում է ԱՄՆ աշխատելով Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում, ապա տեղափոխվել Չիկագոյի համալսարան, սկզբում որպես գիտաշխատող (անգլ.՝ research associate): 1970 թվականին ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։ 1973-1976 թվականներին եղել է Չիկագոյի համալսարանաի ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկան։

Ընտանիք

խմբագրել

Հայրը՝ Կիիչիրո Նամբու, մայրը՝ Կիմիկո Նամբու։ 1945 թվականին ամուսնացել է Չիեկո Հիդեի հետ, որդին՝ Ջունիչի Նամբուն, քիմիկոս է[19][20]։

Գրականություն

խմբագրել
  • Храмов Ю. А.  Физики: Биографический справочник. 2-е изд. — М.: Наука, 1983. — 400 с.

Աշխատություններ

խմբագրել

Արտաքին հղումներ

խմբագրել

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
  1. 1,0 1,1 1,2 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/402205/Yoichiro-Nambu
  2. 2,0 2,1 http://www.nndb.com/people/827/000177296/
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
  5. 5,0 5,1 5,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  6. http://news.bbc.co.uk/2/hi/7656538.stm
  7. Guggenheim Fellows-ի տվյալների բազա
  8. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2008/
  9. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  10. http://www.okc.albanova.se/research/memorial-lecture/earlier-lectures
  11. http://www.aps.org/programs/honors/prizes/heineman.cfm
  12. 12,0 12,1 https://www.aps.org/programs/honors/prizes/sakurai.cfm
  13. https://www.ictp.it/about-ictp/prizes-awards/the-dirac-medal/the-medallists.aspx
  14. Notable Names Database — 2002.
  15. http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/52211.html
  16. «Yoichiro Nambu, American physicist». // Encyclopædia Britannica. 2015 թ․ հոկտեմբերի 13. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.
  17. Mukerjee, Madhusree  Profile: Yoichiro Nambu — Strings and Gluons, The Seer Saw Them All // Scientific American, 1995, 272 (2). — P. 37—39. — doi:10.1038/scientificamerican0295-37.
  18. Hatsuda, Tetsuo. «Notable Alumni: Yoichiro Nambu (Nobel Prize in Physics 2008)». // Website of the School of Science, the University of Tokyo. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.
  19. «Yoichiro Nambu». // Database NNDB. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.
  20. Nambu, Yoichiro. «Yoichiro Nambu — Biographical». // The Official Web Site of the Nobel Prize. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.:
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յոիչիրո Նամբու» հոդվածին։