Մարկ Դոնսկոյ (ծնվել է փետրվարի 21, 1901, Օդեսա - մարտի 21, 1981, Մոսկվա), խորհրդային կինոռեժիսոր, կինոդրամատուրգ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1966)։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1971ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։

Մարկ Դոնսկոյ
Դիմանկար
Ծնվել էմարտի 6 (19), 1901[1]
ԾննդավայրՕդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էմարտի 21, 1981(1981-03-21)[2] (80 տարեկան) կամ մարտի 24, 1981(1981-03-24)[3] (80 տարեկան)
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
ԿրթությունՏավրիդայի Վ. Ի. Վերնադսկու անվան ազգային համալսարան
Մասնագիտությունկինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան
ԱշխատավայրԲելառուսֆիլմ
Քաղաքական կուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ստալինյան մրցանակ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ և ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
ԱնդամությունԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միություն

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Սիմֆերոպոլի համալսարանի իրավունքի բաժինը, ապա ծածայել է Կարմիր բանակում: 1926 թվականից աշխատում է կինոյում։ Առաջին ֆիլմերը բեմադրել է Մ․ Ա․ Ավերբախի հետ («Մեծ քաղաքում», 1928, «Մարդու արժեքը», 1929)։ Դոնսկոյին ճանաչում է բերել «Երգ երջանկության» (1934) կինոնկարը (Վ․ Գ․ Լեգոշինի համագործակցությամբ)։ 1930-ական թվականների առավել նշանակալից աշխատանքներից են՝ «Գորկու մանկությունը» Կադր «Գորկու մանկությունը» կինոնկարից (1938), ռեժիսոր Մ․ Ս․ Դոնսկոյ (1938, սցենարը՝ Ի․ Գրուզդևի և Դոնսկոյի), «Ծառայության մեջ» (1939, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1941), «Իմ համալսարանները» (1940, Դոնսկոյի սցենարով)։ Մեծ հայրենականի տարիներին Էկրանավորել է «Ինչպես էր կոփվում պողպատը» (1942, սցենարը Դոնսկոյի, ըստ Ն․ Օստրովսկի վեպի), «Ծիածան» (1944, ըստ Վ. Վասիլևսկայայի պատմվածքի, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1946)։ Մեծ հաջողություն է ունեցել Դոնսկոյի «Գյուղական ուսուցչուհին» կինոնկարը (1947, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1948), «Ալիտետը գնում է լեռները: Ըստ Մաքսիմ Գորկու երկերի ստեղծել Է՝ «Մայրը» (1956, Դոնսկոյի և Ն․ Ա․ Կովարսկու սցենարով), «Ֆոմա Գորդեե» (1959, սցենարը Բ․ Գ․ Բյալիկի և Դոնսկոյի)։ Լենինյան թեմայով Դոնսկոյի բեմադրած ֆիլմերից են՝ «Մոր սիրտը» (1966, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1968), «Մոր հավատարմությունը» (1967)։ Մարկ Դոնսկոյի վերջին աշխատանքը «Նադեժդա» կինոնկարն է (1973), որը նվիրված է Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի զինակից Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայային:

Պարգևներ և մրցանակներԽմբագրել

  • Ստալինյան մրցանակ
  • ԽՍՀՄ պետական մրցանակ
  • Լենինի շքանշան
  • Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս
  • Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան
  • ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ
  • Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
  • «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ
  • ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ
  • ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ

ԱնդամակցությունԽմբագրել

  • ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 438