Կինեմատոգրաֆիստների միություն (ԽՍՀՄ)

Կինեմատոգրաֆիստների միություն, կինոարվեստի գործիչներին (ռեժիսորներ, կինոդրամատուրգներ, դերասաններ, օպերատորներ, նկարիչներ, կոմպոզիտորներ, հնչյունային օպերատորներ, քննադատներ, ֆիլմերի և սցենարների խմբագիրներ, հեռուստատեսության ռեժիսորներ, օպերատորներ, դրամատուրգներ, նկարիչ-բեմադրողներ և խմբագիրներ, գիտական և ինժեներա-տեխնիկական աշխատողներ) միավորող հասարակական ստեղծագործական կազմակերպություն։ Նրա նպատակն է աջակցել կոմունիստական գաղափարախոսությունը հաստատող բարձրարվեստ կինոերկերի ստեղծմանը, մասնակցել կինոարվեստի մարքս-լենինյան տեսության մշակմանը, երիտասարդության գաղափարական և գեղագիտական դաստիարակությանը, կինոարտադրության կազմակերպման բարելավմանը և այլն։ 1957 թվականին ստեղծվել է խորհրդային սոցիալիստական հանրապոտությունների միության (ԽՍՀՄ) Կինեմատոգրաֆիստների միության կազմկոմիտեն՝ Ի. Ա. Պիրևի գլխավորությամբ, որի հիմնադիր համագումարում 1965 թվականի նոյեմբերին ընդունվել է կանոնադրություն և ընտրվել միության վարչություն։ Նրա բարձրագույն ղեկավար օրգանը Համամիութենական համագումարն է, որ գումարվում է չորս տարին մեկ (տեղի են ունեցել 1969, 1973, 1976 թվականներին), գործադիրը՝ վարչությունը, որ ղեկավարում է միության գործունեությունը համագումարների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Վարչությունն ընտրում է նախագահություն և քարտուղարություն, ինչպես և կազմավորում ստեղծագործական և կենցաղային հանձնաժողովներ։ 1965 թվականից վարչության առաջին քարտուղարն է Լեվ Ալեքսանդրովիչ Կուլիջանովը։ Ցուրաքանչյուր միութենական հանրապետություն ունի Կինեմատոգրաֆիստների միություն, ինքնավար հանրապետություններում և այն քաղաքներում, ուր հաշվվում է 30-ից ոչ պակաս անդամ։ 1976 թվականին ԽՍՀՄ այն ունեցել է 5199 անդամ։ Այն սիստեմատիկաբար անց է կացնում ստեղծագործական կոնֆերանսներ, հանդիպումներ, գիտաժողովներ, կինոփառատոններ, մրցույթներ, սեմինարներ, արտասահմանյան ֆիլմերի դիտումներ և այլ միջոցառումներ։ 1959 թվականից Կինեմատոգրաֆիստների միությանը կից գործում է սովետական կինոարվեստի պրոպագանդայի բյուրո, որը կազմակերպում է դասախոսություններ, ցուցահանդեսներ, թողարկում կինոյի հարցերին վերաբերող գրքեր, բրոշյուրներ։

Միության տպագիր օրգաններն են՝ «Իսկուսստվո կինո»-ն և «Սովետսկի էկրան»֊ը։ 1958 թվականին ստեղծվել է Հայաստանի կինեմատոգրաֆիայի աշխատողների միության կազմբյուրո՝ Մ. Կևորկովի նախագահությամբ։ Առաջին համագումարը տեղի է ունեցել 1962 թվականին, երկրորդը՝ 1971 թվականին, երրորդը՝ 1976 թվականին։ 1965 թվականին ՀՄՄՀ-ում հիմնադրվել է Կինեմատոգրաֆիստների միություն, ընդունվել կանոնադրություն և ծրագիր։ Վարչության առաջին քարտուղարներ են եղել Ֆրունզե Դովլաթյանը, Լ. Վաղարշյանը, 1976 թվականից Կարեն Քալանթարն է։ Հայաստանի Կինեմատոգրաֆիստների միության տպագիր օրգաններն են «էկրան»-ը և «ֆիլմը»-ը։ Համամիութենական XI կինոփառատոնը անց է կացվել Երևանում, 1978 թվականին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 431 CC-BY-SA-icon-80x15.png