Հովարդ Այկեն (անգլ.՝ Howard Hathaway Aiken, մարտի 8, 1900(1900-03-08)[1], Հոբոկեն, Հուդզոն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - մարտի 14, 1973(1973-03-14)[2][3][4][…], Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի ինժեներ, իսկ IBM֊ում ղեկավարել է ամերիկյան առաջին համակարգչի«Մարկ 1»֊ի ստեղծման աշխատանքները։

Հովարդ Այկեն
անգլ.՝ Howard Hathaway Aiken
Aiken.jpeg
Ծնվել էմարտի 8, 1900(1900-03-08)[1]
Հոբոկեն, Հուդզոն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ
Մահացել էմարտի 14, 1973(1973-03-14)[2][3][4][…] (73 տարեկան)
Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ
ԳերեզմանLauderdale Memorial Park[5][6]
Բնակության վայր(եր)Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ և Ֆորթ Լոդերդեյլ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, գյուտարար, խորհրդատու, համակարգչային գիտնական և ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ)Մայամիի համալսարան[2], Madison Gas and Electric?[2], Westinghouse Electric[2], IBM[2][7], ԱՄՆ-ի Ռազմածովային ուժեր[2] և Հարվարդի համալսարան[2]
Գործունեության ոլորտկիրառական մաթեմատիկա և ինֆորմատիկա
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[8]
Ալմա մատերՀարվարդի համալսարան (1939)[2][9], Վիսկոնսինի համալսարան Մեդիսոնում (1923)[9][2], Arsenal Technical High School? (1918)[2] և Չիկագոյի համալսարան (1935)[2]
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[10]
Գիտական ղեկավարԷմորի Լեոն Չաֆի
Եղել է գիտական ղեկավարGerrit Blaauw?[11], Herbert F. Mitchell?, Anthony Oettinger?[12], Kenneth E. Iverson?[12], Robert Lovett Ashenhurst?[12], Leroy Brown Martin, Jr.?[12], Warren Lloyd Semon?[12], Martin Greenberger?[12], Peter Calingaert?[12], Albert Lafayette Hopkins, Jr.?[12], Fred Brooks?[12] և Gerard Salton?[12]
Ազդվել էՉարլզ Բեբիջ
ՊարգևներԷդիսոնի մեդալ[2] Ջոն Պրայս Ուեթերիլի մեդալ[2] Հարի Գուդի հիշատակելի մրցանակ[2] Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ[13] և Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ[14]

Սովորել է Մեդիսոնի Վիսկոնսինի անվան համալասարանում (անգլ.՝ University of Wisconsin–Madison1939 թվականին Հարվարդի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճան։ Իր աշխատանքի ընթացքում Այկենը բախվեով միայն թվային լուծումներ ունեցող դիֆերենցիալ հավասարումների, նա միտք հղացավ ստեղծել բարդ մաթեմատիկական հաշվարկներ իրականացնող էլեկտրամեխանիկական հաշվողական սարք։ Հոպլեր Գրեյսի (անգլ.՝ Grace Murray Hopper) օգնությամբ և IBM֊ի ֆինանսավորմամբ 1944 թվականին կառուցվեց մեքենան։ Անտեսելով IBM֊ի հետ ունեցած տարաձայնությունները Այկենը շարունակում է համակարգչի ստեղծման աշխատանքները։ 1947 թվականին Այկենը ստեղծեց «Հարվարդյան Մարկ 2»֊ը, որին հաջորդեց «Հարվարդյան Մարկ 3»֊ը (1949) և «Հարվարդյան Մարկ 4» (1952

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել