Հիպատիա (մոտ. 360, Ալեքսանդրիա, Արևելքի թեմ, Արևելքի պրեֆեկտուրա, Հռոմեական կայսրություն, Հին Հռոմ - մարտ 415, Ալեքսանդրիա, Diocese of Egypt, Բյուզանդական կայսրություն[2] ալեքսանդրացի մաթեմատիկոս,[3] աստղագետ[4] և փիլիսոփա-նեոպլատոնական[4][5], փիլիսոփա Թեոնի դուստրը[6]: Հիպատիան նաև դասավանդել է Ալեքսանդրիայի թանգարանում։ Նա սովորեցնել է Պլատոնի և Արիստոտելի ստեղծագործությունները[7]: Լարված հարաբերություններ է ունեցել քաղաքի եպիսկոպոս Կյուրեղ Աղեքսանդրացու հետ, ինչը պատճառ է դարձել մոլեռանդ քրիստոնյաների ամբոխի կողմից Հիպատիայի տանջամահ անելուն[8]:

Հիպատիա
Υπατία
Hypatia portrait.png
Ծնվել էմոտ. 360
Ալեքսանդրիա, Արևելքի թեմ, Արևելքի պրեֆեկտուրա, Հռոմեական կայսրություն, Հին Հռոմ
Մահացել էմարտ 415
Ալեքսանդրիա, Diocese of Egypt, Բյուզանդական կայսրություն
մարդասպանություն[1]
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
ՈւղղությունՆեոպլատոնականություն
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, փիլիսոփա, աստղագետ, գրող և գյուտարար
Գործունեության ոլորտաստղագիտություն, մաթեմատիկա, Մեխանիկա և փիլիսոփայություն
Տիրապետում է լեզուներինհին հունարեն
Ազդվել էՊլատոն, Պլոտինոս, Արիստոտել, Թեոն Ալեքսանդրացի, Դիոֆանտ և Պտղոմեոս Կլավդիոս
ՀայրԹեոն Ալեքսանդրացի
Hypatia Վիքիպահեստում

Հիպատիայի մասին իսպանացի ռեժիսոր Ալեխանդրո Ամենաբարը 2009 թվականին նկարահանել է «Ագորա» ֆիլմը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. City and School in Late Antique Athens and AlexandriaUC Press, 2006. — P. 197–198.
  2. The Cambridge Dictionary of Philosophy, Երկրորդ հրատարակություն, Cambridge University Press, 1999: "Greek Neoplatonist philosopher who lived and taught in Alexandria."
  3. Mueller I.; L.S. Grinstein & P.J. Campbell (1987)։ Women of Mathematics: A Biobibliographic Sourcebook։ New York: Greenwood Press 
  4. 4,0 4,1 Toohey, Sue (2003)։ «The Important Life & Tragic Death of Hypatia»։ Skyscript.co.uk։ Վերցված է 2007-12-09 
  5. Hypatia of Alexandria - a philosophical martyr, The Philosopher's Zone, ABC Radio National (Ապրիլի 4 2009).
  6. Michael Deakin (Օգոստոսի 3, 1997)։ «Ockham's Razor: Hypatia of Alexandria»։ ABC Radio։ Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 23 
  7. Suda online, Upsilon 166
  8. Chronicle 84.87-103