Հայ կաթողիկե եկեղեցի

(Վերահղված է Հայ Կաթողիկե Եկեղեցիից)

Հայ կաթողիկե եկեղեցի, պատկանում է Արևելյան Կաթոլիկ Եկեղեցիներին և այսպիսով ենթարկվում է Հռոմի Պապի առաջնությանը։ Հայ կաթոլիկ եկեղեցու հիմնադրման գաղափարը առաջացել է 12-րդ դարի վերջում Կիլիկյան Հայաստան տարածքով դեպի Սուրբ Երկիր ճամփորդող խաչակիրների և տեղի հոգևորականության միջև կապերի հաստատումից։ Ներկայիս Կաթողիկոս Ռաֆայէլ Պետրոս 21 կաթողիկոսը Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու Հայրապետն է։Հայ կաթողիկե եկեկեցին վերջին շրջանում վերելք է ապրում , Բարեկամական հարաբերությունների մեջ է Հայաստանյայց Առաքելական եկեղեցու.Ռուս ուղափառ եկեղեցու հետ։

Հայ կաթողիկե եկեղեցի
արևմտ՝ Հայ կաթողիկէ եկեղեցի
անգլ.՝ Armenian Catholic Church
Изображение логотипа
Saint Gregory the Illuminator Armenian Catholic Church in Glendale , California (2001) entrance.JPG
ՏեսակԻնքնավար եկեղեցի
ՀիմնադիրներԱբրահամ Արծիվյան
Հիմնադրված1410
Ինքնություն1746
Այժմյան առաջնորդԱմենապատիվ և Գերերջանիկ Տեր Ռաֆայել Պետրոս 21-րդ Կաթողիկոս ,
ԿենտրոնԲերիութ Զմառ
Առաջնորդի նստավայրԶմառի պատրիարքարան
Իրավասությունից դուրս թեմեր16
Մայր եկեղեցիՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի Զմառի ՍԲ.Միքայել եկեղեցի
Ժամերգության լեզուԱրևմտահայերեն, Գրաբար
ՏոմարՀռոմեական
Եպիսկոպոսների թիվ17
Թեմերի թիվ16
Քահանաների թիվ266
Քահանաների թիվ266
Վանականների և միանձնուհիների թիվկան 445 Ֆրանսիայում.Գերմանիայում.Վրաստանում.Իտալիայում .Եգիպտոսում
Հետևորդներ1,5 մլն
Մասնակից էԵկեղեցիների համաշխարհային խորհրդի
Կայքarmeniancatholic.org
Commons-logo.svg Armenian Catholic Church Վիքիպահեստում

Հայ կաթողիկե եկեղեցին չի ժխտում Քրիստոսի երեք անձային բնությունը, ընդունում է այն ինչը Հայ Առաքելական եկեղեցին :

Հայ կաթողիկեները տարածված են նաև Վրաստանում .որը դարձել է թեմի առաջնակարտգ կենտրոններից մեկը

1845 Թվականին Ցարական կառավարությունը հաստատել է Հայ Կաթողիկեներիինքնավարությունը։ Հետաքրքրական է որ հայ կաթողիկեները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին պաշտպանական ջոկատներ են կազմել :

1991թ. Հայ առաքելական եկեղեցու կաթողիկոս Վազգեն Ա. Էջմիածնու ունեցած իր ելույթում առաջ քաշեց այն հարցը որ Հայ առաքելական եկեղեցու կողքին մի քանի դարեր գործել է Կաթողիկե եկեղեցին .արտաբերեց նաև որ նրանք կարող են սկսել իրենց գործունեությունը հայաստանում , Բայց.նախ պահանջեց մի բան . Որ ճանաչեն հայ առաքելական եկեղեցու գերագահությունը և ընդունել բոլոր կանոնները :


1991 թվականին Հռոմի սրբազան քահանայապետ Հովհաննես Բ. Կազմեց Հայաստանի .Վրաստանի .Ռուսաստանի .և արևմետյան Եվրոպայի հայ կաթողիկե թեմը .և առաջնորդ նշանակեց Ներսես Արքեպիսկոպոսին (1991-2005 )։ Հայ կաթողիկեները պետությունից ստացան թույլտվություն և հետ վերցրեցին եկեցեցիները

Եկեղեցական աստիճանակարգԽմբագրել

Եկեղեցու գլխավորը Պատրիարքն է ։ Պատրիրարքի նստավայրը հանդիսանում է Զմառի Մայրավանքը որտեղ գործում է Կղերի Միաբանությունը ։ Արքեպիսկոպոսաց և Արքեպիսկոպոսաց դասը թեմերի կառավարիչներ են ովքեր ձեռնադրում են Սարկավագներ .Քահանաներ.Վարդապետներ , Կապված հոգևոր կրթության հետ Հայ կաթողիկե եկեղեցին ունի երեք ճեմարան , Հայաստանի ճեմարաններն է Մխիթարյան վարժարան և Քանաքեռի Սրոց Հրեշտակաց Ճեմարանը , Հռոմի Լեվոնյան վարժարան , Բերիութի պատրիարքական աթոռանիստ ճեմարան ։ Քահանան Ընտրում է Երդվյալ ծառայություն թե պսակադիր սպասավորություն ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցին ունի պատրիարքական թանգարան որտեղ ել Գտնվում է հին Հայկական մշակութային իրեր ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցու մի շաք վարժարաններ գործում են աշխույժ ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցում մեծ դեր են ծառայում Անարատ Հղության հայ քույրերի միաբանությունը .որը ունի վարժարաններ ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցու Երջանկահիշատակ Ներսես Պետրոս կաթողիկոսի նախաաձեռնությամբ Հռոմի Սուրբ Պետրոսի տաճարում կատարվեց հայ ցեղասպանության պատարագը ։ Նրա նախաձեռնությամբ Հռոմի պապը այցելեց հայաստան ։

ԾիսակարգԽմբագրել

Հայ կաթողիկե եկեղեցու ծիսակարգը նման է հայ Առաքելական եկեղեցու ծիսակարգին , պատարագը մատուցվում է Արևմտահայերեն բարբառով ։

ՊատմությունԽմբագրել

Պաշտոնապես Եկեղեցին սկիզբ է առել որպես ինքնավար հոգևորական հանրություն 1742 թվականին, երբ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XIV Աբրահամ Պետրոս Ա. Արծիւեանին նշանակում է Կիլիկյան Հայաստանի Պատրիարք, որն այսպիսով փաստորեն դառնում է Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու առաջին Պատրիարքը։Պատրիարքի Հաջորդում է ավագ եպիսկոպոսը որին ընտրում են ։Ստեղծված պարագայում 1845 թվականներին Անարատ Հղության Հայ քույրերը տարածվեծին Ամբողջ Եվրոպական և Աֆրիկական երկրներով , որտեղ Սկիզբ առավ Կուսաստանի կյանքը ։ Կույսերից 13-ը զոհ գնաց Մեծ եղեռնին ։ Թուրքիական գերիշխանության ներքո Քույրերը ստեղծեցին դպրոցներ և վարժարաններ։

ԳործունեությունԽմբագրել

Հայ Կաթողիկէ եկեղեցին ունի Հայկական Կարիտաս ԲՀԿԸ Հիմնադրամը , որը օգնում է անապահով ընտանիքներին , Տարեցներին ։ Գործում է Անարատ Հղության քույրերի միաբանությունը , որը ունի իր ճամբարը և իր դպրոցը ։ Սպիտակում կա Սպիտակ քույրերի կենտրոնը ով օգնում է հիվանդ երեխաներին ։


Հայաստանի թեմԽմբագրել

Հայաստանում տարածված Կաթողիկեները կենտրոնացած են Շիրակի Մարզում թիվը մոզ 33000 է ։ Շիրակում կա Աթոռանիստ եկեղեցի որը գտնվում է Գյումրում , որտեղ գործում է առաջնորդարանը ։ Շիրակի կաթողիկէ Գյուղերն են Ազատան.Լանջիկ .Ձիթհանքով . Փանիկ. Արևիկ. Մեծ Սեփասար և այլն ։ Հայաստանի Թեմը կից է Բերիութի թեմին ։

Եկեղեցական կառավարումԽմբագրել

Եկեղեցու Առաջնորդը Պատրիարքն է, որին Ընտրում է սինոդոսը , Պատրիարքը կարգում է թեմի Առաջնորդներ ' եպիսկոպոսներ , իսկ Եպիսկոպոսները ձեռնադրում են քահանաներ վարդապետներ , Պատրիարքը ձեռնադրում է եպիսկոպոսներին ։


Արտաքին ՀղումներԽմբագրել