Գում Գափուի ցույց, տեղի է ունեցել Կոստանդնուպոլսի Գում Գափու թաղամասում, որտեղ գտնվում էր Կոստանդնուպոլսի մայր եկեղեցին և հայոց պատրիարքությունը։ Կազմակերպել են հնչակյանները՝ 1890 թվականի հուլիսի 15-ին կիրակի՝ Գուրպան Բայրամի առաջին օրը , եվրոպական պետությունների ուշադրությունը Հայկական հարցի վրա հրավիրելու և Բեռլինի դաշնագրի 61-րդ հոդվածն իրագործել տալու նպատակով։ Ցույցի ղեկավարներից էին Ռուբեն Խանազատը, Գաբրիել Կաֆյանը, Հարություն Ճանկյուլյանը, Մեծն Մուրադը (Համբարձում Պոյաճյան) և ուրիշներ։

Գում Գափուի ցույց
Ամսաթիվհուլիսի 15, 1890
ՎայրԿոստանդնուպոլիս
ՄեթոդՑույց
Հակամարտող կողմեր
Օսմանյան ոստիկանություն
Ղեկավարներ
Կորուստներ
3 ցուցարար
4 ոստիկան

Նախապես կատարված ժողով-խոորհրդակցության արդյունքում էր որոշվել ցույցի օրն ու վայրը։ Քննարկման կարևոր հարց էր նաև, թե ո՞վ պիտի կարդա ուղերձը, քանի որ պարզ էր, որ ուղերձ կարդացողը մահապատժի է ենթարկվելու։ Հարություն Ճանկյուլյանը փոքր դաաթարից հետո առաջարկեց իր թեկնածությունը, որը միաձայն ընդունվեց։

Հուլիսի 15-ին եկեղեցում՝ կիրակնօրյա պատարագի էր հավաքվել հոծ բազմություն։ Հանկարծակի ընդհատվում է ժամասացությունը, և հնչակյան գործիչ Հ․ Ճանկյուլյանը կարդում է հնչակյանների կազմած կոչ-ուղերձը, որ պատրիարքն անմիջապես պետք է ներկայացներ սուլթանին։ Ապա ցուցարարները մտնում են պատրիարքարանի շենք։ Հ․ Ճանկյուլյանը պատից պոկում և պատառոտում է Աբդուլ Համիդ 2-րդի նկարը և օսմանյան պետական զինանշանները[1]։ Ցուցարարները Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Խորեն Աշըգյանին հարկադրել են ընկերակցել իրենց և Գում Գափուի թաղամասից (որտեղ գտնվում էր հայոց պատրիարքությունը) շարժվել են դեպի սուլթանի պալատ՝ պահանջները ներկայացնելու։

Ցուցարարները հարկադրեցին պատրիարք Խորեն Աշըգյանին ընկերակցելու իրենց երթին դեպի սուլթանի պալատը՝ հայկական բարենորոգումների մասին պահանջագիր ներկայացնելու, ինչպես նաև հայկական վիլայեթներում տեղի ունեցող վայրագությունների դեմ բողոքելու համար։ Ոստիկանական զորքերի և ցույցի մասնակիցների միջև տեղի ունեցավ ընդհարում, որի ժամանակ երկուստեք եղան սպանվածներ և վիրավորներ։

Հ․ Ճանկյուլյանը ձերբակալվում է և դատապարտվում մահվան, բայց այս պատիժը հետագայում փոխարինվում է ցմահ ազատազրկմամբ։ Ձերբակալվում և դատապարտվում են նաև այլ գործիչներ, այդ թվում Կոստանդնուպոլսից Երուսաղեմ է աքսորվում Մկրտիչ Խրիմյանը։

Թուրքական կառավարությունը կատարված դեպքերից հետո զորք է տեղակայում առաջնորդարանի շրջակայքում, որից հետո իրավիճակը որոշակի կայունանում է, բայց Թուրքական կառավարությունը առիթը բաց չթողեց և Գում-Գափուի ցույցը օգտագործեց արևմտահայերի հալածանքներն ուժեղացնելու և ցեղասպանության իր քաղաքականությունն արդարացնելու համար։

Այդ օրերին Մեծ Բրիտանիայի դեսպանը հատկանշական է համարում հատկապես այն փաստը, որ թուրքական ուժերի կողմից Կոստանդնոուպոլիսը գրավելուց հետ (1453թ․) սա առաջին դեպքն էր, երբ մայրաքաղաքում քրիստոնյաները համարձակվում են դիմադրել զինվորականներին[2]։



Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է «Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 248
  1. Ճանկիւլեան Յ․ Կ․ (1913)։ Յիշատակներ հայկական ճգնաժամէն (պատկերազարդ), մասն Գ։ Կ․ Պոլիս: ԿՈՀԱԿ։ էջեր 31։ 
  2. Հայոց Պատմություն, ԳԱԱ, հատոր 3, գիրք 1։ Երևան: ԶԱՆԳԱԿ։ 2010։ էջ 513։ ISBN 978-99941-1-903-5