Ամենաերկար օրը (ֆիլմ)

«Ամենաերկար օրը» (անգլ.՝ The Longest Day), ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմ, ֆիլմը պատմում է երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ դաշնակիցների վայրէջքը Նորմանդիայում, նկարահանվել է 1962 թվականին Կոռնելիուս Ռայանի համանուն գրքով[8]։ Նկարը ստացել է 2 «Օսկար» մրցանակ։

Picto infobox cinema.png
Ամենաերկար օրը
անգլ.՝ The Longest Day
Ամենաերկար օրը (ֆիլմ).png
ԵրկիրԱՄՆ
Ժանրռազմական ֆիլմ, պատմական ֆիլմ, գրական ստեղծագործության էկրանավորում, դրամա և մարտաֆիլմ
ԹեմաԵրկրորդ համաշխարհային պատերազմ և Նորմանդական դեսանտային օպերացիա
ՀիմքThe Longest Day?
Թվականսեպտեմբերի 25, 1962[1]
Լեզուանգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն
ՌեժիսորKen Annakin?[2][3][4][…], Andrew Marton?[2][3][5], Բերնհարդ Վիքի[5], Դերիլ Զանուք[5] և Gerd Oswald?
ՊրոդյուսերԴերիլ Զանուք
Սցենարի հեղինակՌոմեն Գարի, Cornelius Ryan?, Ջեյմս Ջոնս, Էրիխ Մարիա Ռեմարկ և Noël Coward?
ԴերակատարներՋոն Ուեյն[4][6], Ռոբերտ Միտչեմ[4][6], Հենրի Ֆոնդա[4][6], Ռիչարդ Բերթոն[3][6], Robert Ryan?[6], Ռոդ Սթայգեր[6], Ռոբերտ Վագներ[6], Փոլ Անքա[3][5][6], Fabian?[6], Ռիչարդ Բեյմեր[5][6], Mel Ferrer?[6], Jeffrey Hunter?[6], Sal Mineo?[6], Ռոդի ՄաքԴաուել[6], Stuart Whitman?[6], Steve Forrest?[6], Էդդի Ալբերտ[5][6], Էդմոնդ Օ'Բրայեն[6], Kenneth More?[6], Փիթեր Լոֆորդ[6], Ռիչարդ Թոդ[6], Շոն Քոնների[6], Իրինա Դեմիք[6], Բուրվիլ[3][6], Arletty?[5][6], Ժան-Լուի Բարո[3][5][6], Paul Hartmann?[6], Կուրդ Յուրգենս[6], Peter van Eyck?[6], Ալեքսանդեր Նոքս[6], Ջորջ Սիգալ[6], Քրիստիան Մարկան[6], Վոլֆգանգ Պրայս[6], Ռեդ Բաթոնս[6], Ray Danton?[6], Գերտ Ֆրյոբե[6], Hans Christian Blech?[5][6], Wolfgang Büttner?[6], Pauline Carton?[6], Werner Hinz?[6], Richard Münch?[6], Paul Edwin Roth?[6], Ժորժ Վիլսոն[6], John Crawford?[6], Հենրի Գրեյս[6], Michael Hinz?[6], Wolfgang Lukschy?[6], Heinz Reincke?[6], Dietmar Schönherr?[6], Էռնստ Շրյոդեր[6], Karl John?[6], Hans Söhnker?[6], Vicco von Bülow?[6], Leo Genn?[7], John Gregson?[7], Donald Houston?[7], Ֆերնան Լեդու[7], Dewey Martin?[7], Լեսլի Ֆիլիպս[7], Ron Randell?[7], Madeleine Renaud?[7], Georges Rivière?[7], Tommy Sands?[7], Jean Servais?[7], Tom Tryon?[7], Richard Wattis?[7], Daniel Gélin?[7], Ֆրանսուա Ռոսի[7], Patrick Barr?[7], Իվ Բարսակ[7], Geoffrey Bayldon?[7], Ժան Շամպիոն[7], Իվան Շիֆր[7], Gary Collins?[7], Armin Dahlen?[7], Մարկ Դեյմոն[7], Միշել Դյուշոսսուա[7], Ֆրենկ Ֆինլեյ[7], Հառի Ֆոուլեր[7], Բեռնարդ Ֆոքս[7], Robert Freitag?[7], Բերնարդ Ֆրեսոն[7], Հարոլդ Գուդվին[7], Ուոլթեր Գոտել[7], Clément Harari?[7], Ջեք Հեդլի[7], Mickey Knox?[7], Simon Lack?[7], Ռուդի Լենուար[7], Edward Meeks?[7], John Meillon?[7], Kurt Meisel?[7], Բիլ Նադ[7], Rainer Penkert?[7], Շիէն Ֆիլիպս[7], Maurice Poli?[7], Hartmut Reck?[7], Marcel Rouzé?[7], Alice Tissot?[7], Michel Tureau?[7], Լիոնել Վիտրան[7], Դոմոնիկ Զարդի[7], Bob Steele?[7] և Ուիլյամ Շետներ[7]
ՕպերատորԺան Բուրգուեն և Walter Wottitz?
ԵրաժշտությունՄորիս Ժառ
ՄոնտաժSamuel E. Beetley?
Պատմվածքի վայրՓարիզ
Նկարահանման վայրStudios de Boulogne և Ecquevilly?
Կինոընկերություն20th Century Fox
Տևողություն180 րոպե
Բյուջե10 000 000 $
Շահույթ50 000 000 $
The Longest Day (film) Վիքիպահեստում

Ստեղծման պատմությունԽմբագրել

Ֆիլմը հիմնվել է 1959 թվականին գրած պատմական «Ամենաերկար օրը» վեպի վրա։ Գրքի հեղինակը՝ Կոռնելիսուս Ռայանը հավաքել է լայնածավալ վավերագրական նյութեր` ականատեսների հարցազրույցի տեսքով: Դերիլ Զանուկը՝ 20th Century Fox ֆիլմաընկերության պրոդյուսերը, գնեց վեպի էկրանավորման իրավունք հեղինակից 175 000 ԱՄՆ դոլարով։ Զանուկի խնդիրը կայանում էր մասշտաբային և հուսալի կինոֆիլմ ստեղծելու մեջ։ Այնտեղ, որտեղ հնարավոր էր նկարահանումները կայանում էին պատմական տեղերում և մաքսիմալ նկարագրված եղանակին մոտ[9]։ Վեպը հարմարեցվել է սցենարի մեջ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վետերան և գրող Ռոմեն Հարիի կողմից։

Այն պատճառով, որ տարբեր մասեր նկարահանվել են օրիգինալ լեզվով, ժանանակը խնայելու համար, ֆիլմի տարբեր դրվագներ նկարահանվել են տարբեր ռեժիսորների կողմից՝ բրիտանական և ֆրանսիական մասերի ռեժիսորը եղել է Քեն Էնաքինը, ամերիկյանը՝ Էնդրյու Մորթոնը, իսկ գերմանականը՝ Բերնհարդ Վիքին և Հերդ Օսվալդը[10]։

ՍյուժեԽմբագրել

Ֆիլմը պատմում է 1944 թվականի հունիսի 6-ին կատարված իրադարձությունները, երբ Սենտ-մեր-Էգլիզ քաղաքի մոտ վայրէջք է կատարել 82-րդ և 101-րդ դիվիզիայի ամերիկյան դեսանտը[11]։ Ֆիլմը կազմված է երեք մասից՝

  • դաշնակիցների վայրէջքի նախապատրաստում, եղանակի լավացման սպասում
  • զանգվածային արմաայիի շարժումը Լա-մանշի միջոցով, հակառակորդի թիկունքում պարաշյուտիստների և հրամանատարների նախնական շպրտում,
  • Նորմանդիայի ծովափների հարձակում

Դաշնակից ուժերի կողմից ամենակարեւոր ներխուժման պատկերը զուգադիպված է արմադայի հայտնաբերած գերմանացիների արձագանքին՝ «Այն հազար նավերը, որոնք, ինչպես ասել եք դուք, չկան դաշնակիցների մոտ, դրանք այստեղ են», հաղորդում է գերմանական սպան բանակի շտաբին։

Մրցանակներ և նոմինացիաներԽմբագրել

  • 1962 - «ԱՄՆ ֆիլմաքննադատների Ազգային խորհուրդ» մրցանակ
  • 1963 - 2 «Օսկար» մրցանակ
  • 1963 - «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ
  • 1963 - «Դավիդ դի Դոնատելո» մրցանակ
  • 1963 - Նոմինացիա «ԱՄՆ ռեժիսորների գիլդիաները» մրցանակի համար

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել