Ալֆրեդ Վեռներ (գերմ.՝ Alfred Werner, դեկտեմբերի 12, 1866(1866-12-12)[1][2][3][…], Մյուլուզ - նոյեմբերի 15, 1919(1919-11-15)[4][1][2][…], Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]), շվեյցարացի քիմիկոս անօրգանիկ։ Կոմպլեքսային միացությունների քիմիայի հիմնադիրներից։ 1893 թվականից Ցյուրիխի համալսարանի պրոֆեսոր։

Ալֆրեդ Վեռներ
Alfred Werner
(UAZ) AB.1.1093 Werner.tif
Ծնվել էդեկտեմբերի 12, 1866(1866-12-12)[1][2][3][…]
Մյուլուզ
Մահացել էնոյեմբերի 15, 1919(1919-11-15)[4][1][2][…] (52 տարեկան)
Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]
ԳերեզմանFriedhof Enzenbühl
ՔաղաքացիությունFlag of Switzerland.svg Շվեյցարիա[5] և Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա[5]
Մասնագիտությունքիմիկոս և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Ցյուրիխի համալսարան
Գործունեության ոլորտՕրգանական քիմիա և ֆիզիկական քիմիա
Ալմա մատերՑյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց և Ցյուրիխի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[6]
Գիտական ղեկավարArthur Rudolf Hantzsch?
ՊարգևներՔիմիայի Նոբելյան մրցանակ[7][8]
Alfred Werner Վիքիպահեստում

Անօրգանական նյութերի կառուցվածքի հետազոտմանը նվիրված իր առաջին աշխատանքում (1893) Վեռներն առաջարկել է կոմպլեքսային միացությունների կոորդինացիոն տեսությունը։ Սինթեզել է բազմաթիվ նոր միացություններ, մշակել նյութի կառուցվածքի հետազոտման եղանակներ, հետազոտել բազմաթիվ նյութեր, դասակարգել իր ժամանակին հայտնի անօրգանական նյութերը։ Ներկոմպլեքսային միացությունների նրա պատկերացումները օգնեցին բացահայտելու բազմաթիվ օրգանական նյութերի (քլորոֆիլ, հեմոգլոբին և այլն) կառուցվածքը։ Վեռների տեսության հիման վրա ենթադրվեց կոմպլեքսային միացությունների տարածական իզոմերների գոյությունը, մեկնաբանվեց կրկնակի աղերի կառուցվածքը։ Մտցվեց կոորդինացիոն թիվ հասկացությունը, ընդլայնվեցին արժեքականության մասին պատկերացումները։ Նոբելյան մրցանակ (1913

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.
  3. 3,0 3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Вернер Альфред // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 LIBRIS — 2012.
  6. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. The Nobel Prize in Chemistry 1913Nobel Foundation.
  8. Table showing prize amountsNobel Foundation, 2019.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 379