Ցյուրիխ (գերմ.՝ Zürich [ˈtsyːrɪç], շվեյց․՝ Züri [tsy:ri]), քաղաք Շվեյցարիայի հյուսիս-արևելքում[1] , Ցյուրիխ լճի հյուսիսարևմտյան ափին։ Երկրի ամենաբնակեցված քաղաքային ագլոմերացիան է՝ 1,315 միլիոն մարդ[2], իսկ Ցյուրիխի մետրոպոլիսային տարածքում՝ 1.83 միլիոն[3]։

Քաղաք
Ցյուրիխ
Zürich
Դրոշ Զինանշան

ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
Ներքին բաժանումKreis 1?, District 2?, Kreis 3?, Kreis 4?, Kreis 5?, District 6?, District 7?, Kreis 8?, District 9?, District 10?, District 11? և Kreis 12?
ՔաղաքապետԿորինե Մաուխ
Հիմնադրված է2-րդ դար թ.
Առաջին հիշատակում929
Մակերես91,88 կմ²
ԲԾՄ408 մ
Պաշտոնական լեզուգերմաներեն
Բնակչություն 391 068 մարդ (2012)
Ագլոմերացիա 1 188 600
Ժամային գոտիUTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ+41 43, +41 44
Փոստային դասիչ8000—8099
Ավտոմոբիլային կոդZH
Պաշտոնական կայքstadt-zuerich.ch
Ցյուրիխ (Շվեյցարիա)##
Ցյուրիխ (Շվեյցարիա)

Մինչև 6-րդ դարը քաղաքի անունն էր Տուրիկում։ Արևելյան Ֆրանկիայի թագավոր Լյուդովիկ II Գերեմնացին (գերմ.` Ludwig der Deutsche, 804/805 - 28 օգոստոսի 876) Տուրիկումի տարածքում հիմնում է դղյակ, ավելի ուշ` 853 թվականին Ցյուրիխի մարզի տարածքում հիմնում է Ֆրամյունստեր վանքը իր դստեր համար։

Ցյուրիխը տրանսպորտային կարևորագույն հանգույց է. նրա օդանավակայանն ու երկաթուղային կայարանը ամենարնդարձակն ու ամենաբանուկն են Շվեյցարիայում։

Քաղաքի ներկայիս տարածքում մարդիկ մշտապես բնակվում են արդեն ավելի քան երկու հազար տարի։ Բնակավայրը հիմնադրել են հին հռոմեացիները, մեր թվականությունից առաջ 15 թվականին, թեև հնագիտական պեղումների արդյունքում պարզվել է, որ մարդկային ամենավաղ բնակավայրերն այստեղ հայտնվել են ավելի քան 6.400 տարի առաջ[4]։ Միջին դարերում Ցյուրիխն անկախ և արտոնյալ քաղաքի կարգավիճակ է ձեռք բերել, իսկ 1519 թվականին դարձել է բողոքական ռեֆորմացիայի առաջին կենտրոնը Եվրոպայում[5]։

Քաղաքում գործում են բազմաթիվ թանգարաններ ու պատկերասրահներ, այդ թվում՝ Շվեյցարիայի ազգային թանգարանը, Ցյուրիխի Կունստհաուսը[6]։ Schauspielhaus Zürich-ն էլ ամենահարգի թատրոններից մեկն է ամբողջ գերմանախոս աշխարհում[7]։

Չնայած համեմատաբար քիչ բնակչությանը (բուն քաղաքում ընդամենը 409 հազար մարդ է ապրում), Ցյուրիխը համարվում է աշխարհի ֆինանսական կարևորագույն կենտրոններից մեկը[8]. ֆինանսական ու բանկային բազմաթիվ ընկերություններ գրասենյակներ ունեն այստեղ։ Մեծ թիվ են կազմում նաև գիտահետազոտական հիմնարկությունները։

Monocle ամսագիրը 2012 թվականին հրապարակած «Կյանքի որակի մակարդակ» ցանկում Ցյուրիխին հատկացրել է առաջին տեղը աշխարհում[9]։ 2006-ից 2008 թվականներին իրականացված ուսումնասիրությունների հիման վրա Ցյուրիխը ճանաչվել է ապրելու տեսակետից աշխարհի ամենալավ քաղաքներից մեկը և Եվրոպայի ամենահարուստ քաղաքը բնակչության մեկ շնչին ընկնող համախառն ներքին արդյունքի ծավալի տեսակետից[10][11][12]։

Պատկերասրահ խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. "Zürich entry at the Swiss Tourist Board". Myswitzerland.com. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 3.
  2. "Population size and population composition – Data, indicators – Agglomerations: Permanent resident population in urban and rural areas". www.bfs.admin.ch (Statistics). Federal Statistical Office, Neuchâtel, Swiss Federal Administration. 2015. Արխիվացված է the original 2009 թ․ մայիսի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 1.
  3. "Zürich in Zahlen 2011 Taschenstatistik (German)". Präsidialdepartement der Stadt Zürich (Department of the Mayor). 2012 թ․ սեպտեմբերի 8. Արխիվացված է the original (Press release) 2013 թ․ մարտի 7-ին. Retrieved 2012 թ․ սեպտեմբերի 25.
  4. Primas, Margarita (December 1981). "Urgeschichte des Zürichseegebietes im Überblick: Von der Steinzeit bis zur Früheisenzeit". Helvetia Archaeologica 45/48: 5–18, 5f.
  5. "Huldrych-Zwingli". Zuerich.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 22.
  6. Museums and galleries Archived 2007-10-24 at the Wayback Machine. zurich-relocation.ch. Retrieved 10 March 2010
  7. Zürich Culture Archived 7 August 2010 at the Wayback Machine. worldtravelguide.net. Retrieved 10 March 2010
  8. World's 10 Most Powerful Cities prlog.org. Retrieved 10 March 2010
  9. "Quality of Life Survey 2012". Monocle. Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 4-ին. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 1.
  10. "2007 World-wide quality of living survey". Mercer. 2007 թ․ ապրիլի 2. Retrieved 2008 թ․ օգոստոսի 8.
  11. "Mercer's 2008 Quality of Living survey highlights". Mercer. 2008 թ․ հունիսի 10. Retrieved 2008 թ․ օգոստոսի 8.
  12. MercerQuality of Living global city rankings 2009 – Mercer survey, 28 April 2009

Արտաքին հղումներ խմբագրել