Ալբերտ Բանդուրա (անգլ.՝ Albert Bandura, դեկտեմբերի 4, 1925(1925-12-04)[1], Մունդարե, Ալբերտա, Կանադա[2] - հուլիսի 26, 2021(2021-07-26)[3], Սթենֆորդ, Կալիֆորնիա, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), կանադացի և ամերիկացի հոգեբան, հայտնի է իր սոցիալական ուսուցման (կամ սոցիալական կոգնիտիվիզմ) տեսության աշխատանքներով, ինչպես նաև Բոբո տիկնիկի[15] հետ կատարած փորձարկմամբ։

Ալբերտ Բանդուրա
անգլ.՝ Albert Bandura
Ծնվել էդեկտեմբերի 4, 1925(1925-12-04)[1]
Մունդարե, Ալբերտա, Կանադա[2]
Մահացել էհուլիսի 26, 2021(2021-07-26)[3] (95 տարեկան)
Սթենֆորդ, Կալիֆորնիա, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն Կանադա և  ԱՄՆ
Մասնագիտությունհոգեբան, համալսարանի դասախոս և դաստիարակ
Հաստատություն(ներ)Սթենֆորդի համալսարան
Գործունեության ոլորտհոգեբանություն[4], կոգնիտիվ հոգեբանություն[4] և Բիհեյվիորիզմ[4]
Պաշտոն(ներ)Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի նախագահ
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիա
Ալմա մատերԲրիտանական Կոլումբիայի համալսարան (1949) և Այովայի համալսարան (1951)
Գիտական աստիճանհոգեբանական գիտությունների թեկնածու (1952)
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[5][4][6]
Գիտական ղեկավարArthur Lester Benton?
Եղել է գիտական ղեկավարDaniel Bullock?
Պարգևներ
Կանադայի միաբանության սպա

Գուգենհայմի կրթաթոշակ

[7]

Գրավմաերի անվան մրցանակ

Ազգային գիտական մեդալ

Թորնդայկի մրցանակ

[8]

Ուիլյամ Ջեմսի կրթաթոշակ

[9]

James McKeen Cattell Fellow Award?

[10]

APA Award for Outstanding Lifetime Contributions to Psychology?

[11]

ԱՄՆ հոգեբանական միության մրցանակ հոգեբանության ոլորտում ունեցած նշանակալի գիտական ներդրման համար

[12]

Սալամանկայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[13]

Բերլինի Ազատ համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ

Օտտավայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

և

Լեյդենի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[14]
 Albert Bandura Վիքիպահեստում

Այդ փորձարկmան էությունն այն է, որ երեխաները պատճենում էին հեռուստացույցի էկրանին տեսած ագրեսիվ արարքները՝ հետևելով ոչ թե հրահանգներին, այլ կրկնօրինակելով այդ գործողությունները։

Կենսագրություն

խմբագրել

Ալբետ Բանդուրան ծնվել է 1925 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Մունդարեում, Կանադայի հյուսիսում գտնվող փոքրիկ գյուղակում ուկրաինացի և լեհ էմիգրանտների ընտանիքում[16])։ Նա միակ որդին էր մեծ ընտանիքում, նա ուներ 5 իրենից մեծ քույրեր։

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո մեկ տարվա ընթացքում աշխատել է Ուայթհորսում Յուկոնում, որտեղ վերականգնում էր Ալյասկա նահանգի մայրուղիներից մեկը. այստեղ նա կարողացավ դիտարկել անհատների դելինկվենտիվ վարքը։

Այդ աշխատանքներն ավարտելուց հետո ընդունվել է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարան, որն ավատել է հոգեբանության բնագավառում բակալավրի աստիճանով։ 1949 թվականին Բանդուրան տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ շարունակել է կրթությունը Այովայի համալսարանում՝ ավարտելով այն 1951 թվականին՝ հոգեբանության բնագավառում մագիստրոսի կոչում ստանալով։ 1952 թվականին ստացել է հոգեբանության փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
  1. 1,0 1,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Freebase տվյալների վերբեռնումGoogle.
  3. 3,0 3,1 3,2 Albert Bandura, Leading Psychologist of Aggression, Dies at 95
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
  5. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  6. CONOR.Sl
  7. Guggenheim Fellows-ի տվյալների բազա
  8. https://apadiv15.org/awards/division-15-career-achievement-award/past-recipients-of-the-career-achievement-award/
  9. https://www.psychologicalscience.org/members/awards-and-honors/fellow-award/recipent-past-award-winners
  10. https://www.psychologicalscience.org/members/awards-and-honors/cattell-award/past-award-winners
  11. https://www.apa.org/about/governance/president/outstanding
  12. https://www.apa.org/about/awards/scientific-contributions?tab=3
  13. https://www.usal.es/doctorados-honoris-causa
  14. https://www.universiteitleiden.nl/en/about-us/facts-and-figures/laureates
  15. «Բոբո տիկնիկի». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 7-ին.
  16. «Canadian-born psychology legend wins $200,000 prize». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 7-ին.

Արտաքին հղումներ

խմբագրել
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալբերտ Բանդուրա» հոդվածին։