Ագարակաձոր

գիւղ ՀՀ Վայոց ձորի մարզում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ագարակաձոր (այլ կիրառումներ)

Ագարակաձոր, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում[2], մարզկենտրոնից 3 կմ հարավ-արևելք, Արփա գետի ձախ ափին, Ագարակաձոր վտակի գետաբերանի շրջանում։

Գյուղ
Ագարակաձոր
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՎայոց ձորի մարզ
ՀամայնքԱրենի (համայնք)
ՀամայնքապետՀուսիկ Սահակյան[1]
Հիմնադրված է1828 թ.
Մակերես58.4 կմ²
ԲԾՄ1160 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն1431[2] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Ագարակաձոր (Հայաստան)
Red pog.png
##Ագարակաձոր (Վայոց ձորի մարզ)
Red pog.png

Եղեգնաձոր քաղաքից գտնվում է մոտ 3 կմ հարավ և հեռավորությունը Երևան քաղաքից 119 կմ է։ Գյուղը գտնվում է Արփա գետի ձախ ափին, նրա վտակ Ագարակաձորի գետաբերանի շրջանում։ Ծովի մակարդակից ունեցած բարձրությունը կազմում է 1120 մ։

ՊատմությունԽմբագրել

Գյուղը հիմնադրվել է XIX դարի սկզբին, թեպետ հիշատակվում է նաև 12-13-րդ դարերի մասին։ Նախկինում գյուղն կրել է Ագյար անվանումը և ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում[3]:

Սա պատմականորեն եղել է Օրբելյանների կալվածքը և պատմական այս ժամանակահատվածը դիտվում է որպես Վայոց ձորի ամենածաղկուն շրջանը։ Տնտեսական կյանքի և առևտրի զարգացման համար մեծ մշանակություն տալով ճանապարհաշինությանը, Տարսայիճ Օրբելյանը (XIII դար) կառուցել է մի քանի քարավանատներ և կամուրջներ, այդ թվում նաև Ագարակաձորի կամուրջը, որը կանգուն է և գործում է մինչ այսօր։ Այժմ այդ կամրջի միջոցով են Եղեգնաձոր քաղաքի հետ կապ հաստատում Արփա գետի ձախափնյա շատ գյուղեր։

Բնակչությունը ներգաղթել է 1828-1829 թթ.-ին Խոյ, Սալմաստ գավառներից, ինչպես նաև Մակուից։

ԿլիմաԽմբագրել

Կլիման մերձարևադարձային է՝ չոր, ցամաքային, ամառները՝ շոգ, ձմեռները՝ ցուրտ։ Տարեկան տեղումների քանակը 300-350 մմ է։

ԲնակչությունԽմբագրել

Ագարակաձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը[4].

Տարի Բնակչություն
1831 216 մարդ [5]
1897 346 մարդ [5]
1914 382 մարդ [5]
Տարի Բնակչություն
1926 277 մարդ [5]
1959 480 մարդ [5]
1970 283 մարդ [5]
Տարի Բնակչություն
1979 930 մարդ [5]
2001 1283 մարդ [5]
2004 1355 մարդ [5]


ՏնտեսությունԽմբագրել

Համայնքն ունի 340 տնտեսություն։

Համայնքի տնտեսության գլխավոր ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Այստեղ կլիման նպաստավոր է այգեգործության և խաղողագործության համար։ Մշակում են հացահատիկ, կերային մշակաբույսեր և բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են անասնապահությամբ, բուծելով խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։

Արոտավայրերը զբաղեցնում են 912 հա տարածք։ Պահուստային հողերը յուրացվում և օգտագործվում են որպես վարելահողեր։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ և չոր տափաստաններ են, որոնք վերամշակվել են՝ վերածվելով կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտների։

Արդյունաբերության հիմքը սննդի արդյունաբերությունն է։ Գյուղում գործում են «Ջերմուկ» հանքային ջրերի մեկ գործարան, երկու քարի մշակման արտադրամաս, որոնք օգտագործում են Գնիշիկից և Սիսիանից բերված հումքը։

Օգտակար հանածոներԽմբագրել

Համայնքի տարածքում հայտնաբերված է տուֆի հանքավայր, բայց այն ունի պահուսատային նշանակություն և չի շահագործվում։

Պատմամշակութային կառույցներԽմբագրել

Գյուղի մոտ, Արփայի վրա, գտնվում է համանուն կամուրջը (XIII դար), XII-XVII դարեր խաչքարեր, Սբ. Հովհաննես մատուռը (XIX դար), գյուղից 1,5 կմ արևելք՝ XVII դար եկեղեցին և IX դար ամրոցը։

Հասարակական կառույցներԽմբագրել

Ագարակաձոր համայնքում գործում է միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ, մշակույթի տուն, բուժկետ, կապի հանգույց։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Արենի համայնքի ղեկավար և ավագանի
  2. 2,0 2,1 Վայոց ձորի մարզի մարդահամար, 2008
  3. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 24
  4. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 7»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2014 Հունիսի 4 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 Հայաստանի Հանրապետության բնակավայրերի բառարան (հայ.)Երևան: 2008. — 184 p.

Արտաքին հղումներԽմբագրել