Կրժիժիկ Ֆրանտիշեկ (չեխ.՝ František Křižík, հուլիսի 8, 1847(1847-07-08)[1][2][3], Plánice, Կլատովիի շրջան, West Bohemia, Չեխոսլովակիա[2][3] - հունվարի 22, 1941(1941-01-22)[1][2][3], Stádlec, Տաբորի շրջան, Չեխիա[2][3]), չեխ էլեկտրատեխնիկ, գյուտարար, արդյունաբերող։

Ֆրանտիշեկ Կրժիժիկ
չեխ․՝ František Křižík
Krizik.jpg
Ծնվել էհուլիսի 8, 1847(1847-07-08)[1][2][3]
Plánice, Կլատովիի շրջան, West Bohemia, Չեխոսլովակիա[2][3]
Մահացել էհունվարի 22, 1941(1941-01-22)[1][2][3] (93 տարեկան)
Stádlec, Տաբորի շրջան, Չեխիա[2][3]
ԳերեզմանՎիշեհրադսկե գերեզմանատուն[4]
ՔաղաքացիությունFlag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն, Flag of Hungary (1896-1915; angels; 3-2 aspect ratio).svg Ավստրո-Հունգարիա, Flag of the Protectorate of Bohemia and Moravia.svg Բոհեմիայի և Մորավիայի պրոտեկտորատ և Flag of the Czech Republic.svg Չեխոսլովակիա
Մասնագիտությունգյուտարար, ձեռնարկատեր, գիտնական, երկաթուղային ինժեներ, քաղաքական գործիչ և էլեկտրիկ-ինժեներ
Պաշտոն(ներ)Ավստրո-Հունգարիայի Ռեյխսրատի Լորդերի պալատի անդամ
Ալմա մատերՉեխիայի տեխնիկական համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինչեխերեն
Պարգևներ
Ֆրանց Իոսիֆի կայսերական ավստրիական շքանշանի ասպետ և Knight of the Order of the Iron Crown
Commons-logo.svg František Křižík Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1873 թ.-ին առաջադրել է երկաթուղային ազդանշանման և բլոկավորման նոր համակարգ, որը 1882 թ.-ին կիրառվել է Սեն-Գոթարդի թունելում (Շվեյցարիա1880 թ.-ին հայտնագործել է դիֆերենցիալ էլեկտրական աղեղային լամպը (1882 թ.-ին արտոնագրվել է)։ 1881 թ.-ին հիմնադրել է առաջին չեխական էլեկտրատեխնիկական գործարանը Պլզենում, իսկ երկու տարի հետո՝ երկրորդը, Պրահայում։ Կրժիժիկը Չեխոսլովակիայի տերիտորիայում կառուցել է առաջին էլեկտրակայանը (1888 թ.), տրամվայի առաջին փորձնական գիծը Պրահայում (1891 թ.)։

ՀիշատակԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 688