Սամվել Գրիգորի Քոչարյանց (հունվարի 7, 1909(1909-01-07), Նոր Բայազետ, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 4, 1993(1993-08-04), Սարով, Նիժնի Նովգորոդի մարզ, Ռուսաստան), հայ կոնստրուկտոր, խորհրդային շրջանի ինժեներ–էլեկտրիկ, ատոմագետ[1][2][3]։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1962): Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1962, 1984)։ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1962): Ռազմավարական ատոմային և միջուկային զենքի գլխավոր կոնստրուկտոր։ Գեներալ-լեյտենանտ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942):

Սամվել Քոչարյանց
Դիմանկար
Ծնվել էհունվարի 7, 1909(1909-01-07)
ԾննդավայրՆոր Բայազետ, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էօգոստոսի 4, 1993(1993-08-04) (84 տարեկան)
Մահվան վայրՍարով, Նիժնի Նովգորոդի մարզ, Ռուսաստան
ԳերեզմանՆիժնի Նովգորոդի մարզ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of the Soviet Union.svg Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն և Flag of Russia (1991–1993).svg Ռուսաստան
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան և Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտ (1937)
Գիտական աստիճանտեխնիկական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտությունէլեկտրիկ-ինժեներ
ԱշխատավայրAll-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics?
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ
Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ
Լենինյան մրցանակ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ Ստալինյան մրցանակ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ Ստալինյան մրցանակ և Ստալինյան մրցանակ
Commons-logo.svg Samvel Kocharyants Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է 1909 թվականին Նոր Բայազետում (այժմ՝ Գավառ)։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանում։ 1930 թվականին մատնագրի հիման վրա հեռացվել է համալսարանից, մեկնել Մոսկվա։ Աշխատել է աշխատանքի ժողկոմատում, այնուհետև Ֆրունզեի №1 գործարանում՝ որպես տնտեսագետ։ 1933-1937 թվականներին սովորել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտում, ստացել ինժեներ-էլեկտրիկի որակավորում, շարունակել ուսումը որպես ասպիրանտ, 1941 թվականին պաշտպանել թեկնածուական ատենախոսություն, դոցենտի կոչումով դասախոսություններ կարդացել էներգետիկայի ինստիտուտում։ 1947 թվականի սեպտեմբերից աշխատանքի է անցել Արզամաս-16 (ներկայումս՝ Սարով) քաղաքի ОКБ-11 կոնստրուկտորական բյուրոյում՝ որպես բաժնի վարիչ։ 1949-1956 թվականներին մասնակցել է միջուկային փորձարկումներին՝ Սեմիպալատինսկի զինվորական փորձադաշտում, 1949-1953 թվականներին՝ բալիստիկ հրթիռների փորձարկումներին՝ Ղրիմում՝ Բագերովոյի զինվորական փորձադաշտում։ Մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջին ջրածնային ռումբի ստեղծման աշխատանքներին։ 1958 թվականի նոյեմբերին ստացել է տեխնիկական գիտություններրի դոկտորի գիտական աստիճան։ 1959–1990 թվականներին պաշտոնավարել է որպես փորձարարական ֆիզիկայի համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր կոնստրուկտոր, մշակել ստրատեգիական հրթիռներ, բալիստիկ հրթիռներ, միջուկային մարտագլխիկներ[4][5]։ 1962 թվականին Սամվել Քոչարյանցին շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ 1966 -1973 թվականներին նա աշխատել է որպես վերոնշյալ ինստիտուտի Գորկու մասնաճյուղի գիտական ղեկավար։ 1982 թվականին նրան շնորհվել է Սարով քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչում։

Գիտական աշխատությունները վերաբերում են հատուկ ռազմական տեխնիկայի բնագավառին։ Մասնակցել է Մոսկվայի հակահրթիռային պաշտպանության համակարգի ստեղծման, ԽՍՀՄ-ում ատոմային և ջրածնային զենքի ստեղծման ու փորձարկման աշխատանքներին։

ՊարգևներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. В НАН Армении отметили 100-летие ученого-ядерщика Самвела Кочарянца (abgerufen am 3. Oktober 2016).
  2. Literatur |Autor=Н. Н. Богуненко, А. Д. Пелипенко, Г. А. Соснин |Titel=Герои атомного проекта: Кочарянц Самвел Григорьевич |Auflage= |Verlag=Росатом |Ort=Саров |Datum=2005 |ISBN= |Seiten=199–201
  3. Сергеем Кащеевым: Кочарянц Самвел Григорьевич (abgerufen am 4. Oktober 2016).
  4. Samvel Kocharyants biography
  5. Biography on warheroes.ru

ԳրականությունԽմբագրել

  • Вагин Е. В. Гл. 1949 год. Первый атомный взрыв на полигоне УП-2 // Полигоны, полигоны.
  • Геворк Арутюнян. Самвел Григорьевич Кочарянц // Военно-исторический архив. — Москва: Церера, 2004. — № 11- (59-). — С. 137—143.
  • Богуненко Н. Н., Пелипенко А. Д., Соснин Г. А. Кочарянц Самвел Григорьевич // Герои атомного проекта. — Саров: Росатом, 2005. — С. 199 — 201. — ISBN 5-9515-0005-2

Արտաքին հղումներԽմբագրել

  Սամվել Քոչարյանց «Երկրի հերոսներ» կայքում

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։