Բացել գլխավոր ցանկը
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կյուրի (այլ կիրառումներ)

Պիեռ Կյուրի (ֆր.՝ Pierre Curie, մայիսի 15, 1859(1859-05-15)[1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա[6] - ապրիլի 19, 1906(1906-04-19)[1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա[6][7]), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Ֆրանսիայի ԳԱ անդամ (1905)։

Պիեռ Կյուրի
ֆր.՝ Pierre Curie
Pierrecurie.jpg
Ծնվել էմայիսի 15, 1859(1859-05-15)[1][2][3][4][5]
Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
Մահացել էապրիլի 19, 1906(1906-04-19)[1][2][3][4][5] (46 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[6][7]
վթար
ԳերեզմանՊանթեոն (Փարիզ)
Բնակության վայր(եր)rue de la Glacière? և Ֆրանսիա
ՔաղաքացիությունՖրանսիա[8]
Մասնագիտությունֆիզիկոս, քիմիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և միջուկային ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունՖրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՓարիզի գիտությունների ֆակուլտետ, Սորբոն և տնային ուսուցում
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավարԳաբրիել Լիպման[9]
Եղել է գիտական ղեկավարՊոլ Լանժևեն[10]
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[11][12] Էլիոտ Կրեսոնի մեդալ Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ Դևիի շքանշան[13] Մատեուչի մեդալ և Ֆրանսիայի Լա Կազի անվան ակադեմիայի մրցանակ
Ամուսին(ներ)Մարի Կյուրի
Երեխա(ներ)Իրեն Կյուրի և Էվա Կյուրի
ՀայրԷժեն Կյուրի
ՄայրՍոֆի-Կլեր Դեպույլի
Ստորագրություն
Signature de Pierre Curie.png
Pierre Curie Վիքիպահեստում


Propriétés magnétiques des corps à diverses temperatures
(Կյուրիի գիտական թեզը, 1895)

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը (1877)։ 1882-1904 թվականներին աշխատել է Փարիզի ինդուստրիալ ֆիզիկայի և քիմիայի դպրոցում։ 1904 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։

ԱշխատություններԽմբագրել

Աշխատանքները վերաբերում են բյուրեղաֆիզիկային, մագնիսականությանն ու ռադիոակտիվությանը։ Եղբոր՝ Պոլ ժան Կյուրիի հետ հայտնագործել և հետազոտել է պյեզոէլեկտրականության երևույթը (1880)։ Ուսումնասիրել է (1884—1885) բյուրեղների սիմետրիայի հարցերը (ձևակերպել է, այսպես կոչված, Կյուրիի սկզբունքը) և առհասարակ սիմետրիայի պրոբլեմը ֆիզիկայում (1894)։ Կյուրին սահմանել է պարամագնիսական նյութերի մագնիսական ընկալունակության կախումը բացարձակ ջերմաստիճանից (Կյուրիի օրենք) և հայտնաբերել Կյուրիի ջերմաստիճանը (Կյուրիի կետը), որից բարձր ֆեռոմագնիսական նյութերը վերածվում են պարամագնիսական նյութերի։ Կնոջ՝ Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ ուսումնասիրել է ռադիոակտիվության երևույթը, հայտնագործել պոլոնիումը և ռադիումը (1898), պարզել ռադիումի ճառագայթման բարդ բաղադրությունը։ 1903 թվականին Պիեռ Կյուրին հայտնաբերել է ռադիումի աղերից ջերմության ինքնակամ անջատումը։ Հետազոտել է նաև ռադիոակտիվության կենսաբանական ազդեցությունները։

Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի (1903)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Brockhaus Enzyklopädie
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Кюри Пьер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. 7,0 7,1 7,2 http://www.funtrivia.com/en/subtopics/Scientists-are-Human-Too-293162.html
  8. http://www.tv.com/shows/sabrina-the-teenage-witch/suspicious-minds-70596/
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. The Nobel Prize in Physics 1903Nobel Foundation.
  12. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  13. Award winners : Davy Medal
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 492